top of page

Boşanmada Çocukların Velayeti Nasıl Belirlenir? Çocuğun Üstün Yararı | 2026

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
3 Eyl
5 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 10 Kas

Boşanma davasında velayet kararı, anne veya babanın kişisel tercihlerinden çok çocuğun güvenliği, gelişimi ve geleceği esas alınarak verilir. Türk Medenî Kanunu m.182 ve m.336 çerçevesinde mahkeme, çocuğun hangi ebeveyn yanında kalmasının onun üstün yararına daha uygun olduğunu somut olayın bütün koşullarıyla birlikte değerlendirir.


Bu nedenle “anneye velayet verilir”, “maddi imkânı yüksek olan ebeveyn kazanır” veya “çocuk kimi isterse velayet ona verilir” şeklindeki kesin ifadeler doğru değildir. Güncel Yargıtay uygulaması da velayet düzenlemesinin kamu düzenine ilişkin olduğunu, değişen koşulların yargılamanın her aşamasında dikkate alınabileceğini ve asıl ölçütün çocuğun üstün yararı olduğunu vurgulamaktadır.


Velayet Kararında Temel Ölçüt Nedir?


Velayet düzenlemesinde temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin en sağlıklı biçimde hangi ebeveyn yanında sürdürülebileceği değerlendirilir. Ebeveynlerin barınma koşulları, çocuğa ayırabilecekleri zaman, bakım düzeni, eğitim ve sağlık ihtiyaçları, aile çevresi ve psikolojik durum gibi unsurlar birlikte ele alınabilir.


Kısa cevap: Velayette anne veya babanın “hak kazanması” değil, çocuğun hangi düzen içinde daha güvenli ve sağlıklı gelişeceği belirleyicidir.

Çocuğun Yaşı ve Görüşü Ne Kadar Önemlidir?


İdrak çağındaki çocuğun kendisini ilgilendiren velayet konusunda görüşünün alınması güncel Yargıtay uygulamasında önemli bir güvencedir. Ancak çocuğun tercihi tek başına ve mutlak biçimde sonucu belirlemez. Çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa, uzman değerlendirmeleri ve diğer deliller ışığında çocuğun beyanından farklı bir sonuca da ulaşılabilir.


Sosyal İnceleme Raporu Neden Önemlidir?


Mahkeme, gerekli gördüğünde aile mahkemesi uzmanlarından sosyal inceleme raporu alabilir. Bu raporda ebeveynlerin yaşam ve barınma koşulları, çocukla ilişkileri, bakım kapasitesi, psikososyal durum ve çocuğun ihtiyaçları değerlendirilebilir. Rapor hâkimi bağlayan tek delil değildir; ancak velayet konusunda önemli bir değerlendirme aracıdır.


Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 16.04.2026 tarihli E.2026/1871, K.2026/4287 sayılı kararında çocuğun beyanı ile uzman raporu arasında çelişki bulunması hâlinde, çocuğun görüşünün daha net biçimde alınması ve yeni uzman heyet raporuyla bu çelişkinin giderilmesi gerektiği vurgulanmıştır.


Uzman Raporuna İtiraz Edilebilir mi?


Uzman raporunun taraflara bildirilmesi ve tarafların rapora ilişkin görüş ve itirazlarını ileri sürebilmesi önemlidir. Raporda maddi hata, eksik inceleme veya çocuğun güncel durumuyla uyuşmayan değerlendirmeler bulunuyorsa bunların somut biçimde ortaya konulması gerekir. Mahkeme gerektiğinde ek inceleme yapılmasına karar verebilir.


Anne veya Babanın Kusuru Velayeti Belirler mi?


Boşanmadaki kusur ile velayet aynı hukuki değerlendirme değildir. Eşlerden birinin boşanmada daha kusurlu olması, tek başına velayetin diğer tarafa verilmesini gerektirmez. Kusurlu davranışın çocuğun güvenliğini, bakımını veya gelişimini etkileyip etkilemediği önemlidir. Şiddet, ihmal, bağımlılık, çocuğu diğer ebeveyne karşı sistematik biçimde yönlendirme veya bakım sorumluluğunun ciddi biçimde aksatılması gibi vakıalar çocuğun üstün yararı bakımından ayrıca değerlendirilir.


Maddi Durumu Daha İyi Olan Ebeveyn Velayeti Alır mı?


Hayır. Ekonomik durum değerlendirmede dikkate alınabilse de tek başına belirleyici değildir. Velayet, sadece gelir düzeyi yüksek olan ebeveyne verilmez. Çocuğun istikrarlı bakım düzeni, ebeveynle kurduğu bağ, eğitim ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanması, yaşam çevresinin sürekliliği ve psikolojik güvenlik gibi çok sayıda unsur birlikte ele alınır.


Anne Çalışıyorsa Velayet Babaya mı Verilir?


Hayır. Annenin çalışıyor olması tek başına velayetin babaya verilmesini gerektirmez. Aynı şekilde babanın ekonomik gelirinin daha yüksek olması da tek başına velayetin babaya bırakılması sonucunu doğurmaz. Mahkeme çocuğun bakımının fiilen nasıl sağlandığını, ebeveynlerin çocukla ilişkisini, yaşam düzenini ve diğer koşulları değerlendirir.


Kardeşler Ayrı Ebeveynlere Verilebilir mi?


Kardeşlerin birbirleriyle kurduğu duygusal bağ çocuğun üstün yararı bakımından önemlidir. Bununla birlikte her dosyada mutlak bir birlikte kalma kuralından söz edilemez. Çocukların yaşları, birbirleriyle ilişkileri, eğitim ve sağlık ihtiyaçları ile somut yaşam koşulları dikkate alınarak karar verilir. Kardeşlerin ayrılmasını gerektiren bir düzenleme yapılacaksa bunun çocuğun yararı bakımından güçlü şekilde gerekçelendirilmesi gerekir.


Ortak Velayet Mümkün mü?


Türk hukukunda boşanma sonrasında ortak velayet kategorik olarak imkânsız kabul edilmemektedir. Bununla birlikte ortak velayet her dosyada otomatik uygulanacak bir model değildir. Ebeveynlerin çocuk konusunda iletişim ve iş birliği kurabilmesi, aralarındaki çatışmanın çocuğa etkisi ve ortak velayetin somut çocuk bakımından üstün yarara uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir.


Velayet Anneye Verilirse Baba Çocuğu Görebilir mi?



Kişisel İlişki Nasıl Belirlenir?


Kişisel ilişkinin kapsamı çocuğun yaşı, okul düzeni, ebeveynlerin yaşadığı yerler ve çocuğun ihtiyaçları dikkate alınarak belirlenebilir. Hafta sonları, tatiller, bayramlar ve yaz dönemleri bakımından uygulanabilir ve açık bir düzenleme yapılması sonraki uyuşmazlıkların önlenmesine yardımcı olabilir. Temel ölçüt yine çocuğun üstün yararıdır.

Kişisel ilişkinin kurulması, kapsamı ve sonradan değiştirilmesine ilişkin ayrıntılar için Çocukla Kişisel İlişki Kurulması ve Değiştirilmesi yazımıza bakabilirsiniz.


Çocuğu Diğer Ebeveyne Göstermemek Velayeti Etkiler mi?


Velayet sahibi ebeveynin mahkemece belirlenen kişisel ilişkiyi sürekli ve haklı bir neden olmaksızın engellemesi velayet değerlendirmesinde önem taşıyabilir. Çocuğun diğer ebeveynle ilişkisinin korunması kural olarak çocuğun menfaatinin bir parçasıdır. Ancak şiddet, istismar veya güvenliği tehdit eden durumlarda farklı tedbirler gündeme gelebilir.


Şiddet Varsa Velayet Nasıl Değerlendirilir?


Aile içi şiddet iddiası velayet ve kişisel ilişki değerlendirmesinde önemlidir. 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen koruyucu veya önleyici tedbirler, ceza soruşturması veya kovuşturması, sağlık raporları ve diğer deliller somut dosyanın özelliklerine göre değerlendirmeye alınabilir. Çocuğun veya diğer ebeveynin güvenliğini etkileyen vakalarda kişisel ilişkinin şekli de buna göre düzenlenebilir.


Velayet Kararı Sonradan Değiştirilebilir mi?


Evet. Velayet kamu düzenine ilişkin olduğundan, çocuğun menfaatini etkileyen önemli ve kalıcı değişiklikler ortaya çıkarsa velayetin değiştirilmesi talep edilebilir. Çocuğun fiilen velayet sahibi ebeveyn yanında yaşamaması, bakım koşullarının ciddi biçimde bozulması, yeni güvenlik riskleri veya çocuğun gelişimini etkileyen başka koşullar bu değerlendirmede önem taşıyabilir.


Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 06.11.2025 tarihli E.2025/2219, K.2025/9655 sayılı kararında, yargılama sırasında değişen koşulların resen dikkate alınması gerektiği; çocukların ve ebeveynlerin görüşleri ile güncel sosyal koşullar değerlendirilmeden velayet hakkında karar verilmesinin yeterli olmadığı belirtilmiştir.


Ebeveynin Yeniden Evlenmesi Velayeti Değiştirir mi?


Velayet sahibi ebeveynin yeniden evlenmesi tek başına velayetin değiştirilmesini gerektirmez. Ancak yeni evliliğin çocuğun fiziksel veya psikolojik güvenliğini, bakımını veya gelişimini olumsuz etkilediği somut biçimde ortaya çıkarsa bu durum değerlendirmeye alınabilir.


Çocuğun Başka Şehre veya Ülkeye Taşınması Velayeti Etkiler mi?


Velayet sahibi ebeveynin taşınması her durumda velayetin değiştirilmesini gerektirmez. Ancak taşınmanın çocuğun eğitimine, yaşam düzenine ve diğer ebeveynle kişisel ilişkisine etkileri değerlendirmeye konu olabilir. Özellikle ülke dışına taşınma veya mevcut kişisel ilişki düzenini uygulanamaz hâle getiren durumlarda yeni bir hukuki düzenleme ihtiyacı doğabilir.



Velayet Davasında Hangi Deliller Kullanılabilir?


Tanık anlatımları, okul kayıtları, sağlık belgeleri, sosyal inceleme raporları, uzman değerlendirmeleri ve somut uyuşmazlığa ilişkin diğer hukuka uygun deliller kullanılabilir. Ancak delilin nasıl elde edildiği önemlidir. Eşin veya çocuğun özel hayatına hukuka aykırı müdahale yoluyla elde edilen kayıtların kullanılması ayrıca hukuki sorun doğurabilir.


Velayet Konusunda En Sık Yapılan Hatalar


Velayeti eşler arasındaki kusurun otomatik sonucu olarak görmek, yalnızca ekonomik duruma odaklanmak, çocuğu ebeveynler arasındaki uyuşmazlığın tarafı hâline getirmek ve diğer ebeveynle kişisel ilişkiyi bir cezalandırma aracı olarak kullanmak önemli hatalardır. Merkezde çocuğun mevcut ve gelecekteki üstün yararı bulunmalıdır.

Sık Sorulan Sorular


Çocuk kaç yaşında olursa görüşü alınır?

Kanunda herkes için geçerli sabit bir yaş rakamı yoktur. Çocuğun yaşı, gelişim düzeyi ve kendisini ilgilendiren konu hakkında anlamlı bir görüş oluşturabilecek idrak seviyesinde olup olmadığı değerlendirilir.


Çocuk babayı veya anneyi seçerse mahkeme buna uymak zorunda mıdır?

Hayır. Çocuğun görüşüne yaş ve olgunluğuna uygun önem verilir; ancak üstün yararı farklı bir düzenlemeyi gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini ortaya koyarak farklı karar verebilir.


Boşanmada kusursuz olan taraf velayeti otomatik alır mı?

Hayır. Boşanmadaki kusur velayetin tek ölçütü değildir. Asıl değerlendirme çocuğun güvenliği ve üstün yararı üzerinden yapılır.



Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Velayet düzenlemesi her dosyada çocuğun yaşı, ihtiyaçları, yaşam koşulları ve somut deliller birlikte değerlendirilerek belirlenir.


Konuyla İlgili Diğer Rehberler






İletişim ve Aile Hukuku Çalışma Alanı

Büro iletişim bilgileri, randevu kanalları ve aile hukuku çalışma alanına ilişkin açıklamalara aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.


Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.

© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page