Büyükanne ve Büyükbabanın Torunla Görüşme Hakkı | 2026
Güncelleme tarihi: 6 Eyl
Büyükanne ve büyükbaba ile torun arasındaki bağ, çocuğun aile ilişkilerinin önemli bir parçasıdır. Ancak anne veya babanın vefatı, boşanma, aileler arasındaki anlaşmazlık ya da başka nedenlerle bu ilişkinin kesilmesi hâlinde, büyükanne ve büyükbabanın torunla kişisel ilişki kurulmasını mahkemeden istemesi gündeme gelebilir. Türk Medeni Kanunu, belirli şartlarda üçüncü kişilere de çocukla kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı tanımaktadır.
Büyükanne ve Büyükbaba Torununu Görme Hakkına Sahip midir?
Türk Medeni Kanunu’nun 325. maddesine göre olağanüstü hâller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde ana ve baba dışındaki kişilere, özellikle hısımlara da çocukla kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı tanınabilir. Bu nedenle babaanne, anneanne, dede veya büyükbabanın torunuyla görüşmesi mutlak ve sınırsız bir hak değildir. Mahkemenin temel ölçütü her zaman çocuğun üstün yararıdır.
TMK 325 Kapsamında “Olağanüstü Hâl” Ne Demektir?
Kanun her aile içi anlaşmazlığı olağanüstü hâl olarak kabul etmez. Anne veya babanın ölümü, çocuğun büyükanne ve büyükbabasıyla daha önce güçlü bir bağ kurmuş olması, aile bağlarının tamamen kopma tehlikesi ve somut olayın diğer özellikleri değerlendirmede önem taşıyabilir. Mahkeme, kişisel ilişkinin kurulmasının çocuk üzerinde olumlu mu yoksa olumsuz mu sonuç doğuracağını somut delillerle araştırır.
Çocuğun Üstün Yararı Neden Belirleyicidir?
Kişisel ilişki davalarında yetişkinlerin torun sevgisini yaşama arzusu önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Çocuğun yaşı, gelişim düzeyi, taraflarla geçmiş ilişkisi, güvenliği, günlük düzeni, taraflar arasındaki çatışmanın çocuğa yansıma ihtimali ve uzman değerlendirmeleri birlikte ele alınır. Görüşme biçimi ve süresi de çocuğun ihtiyaçlarına göre belirlenir.
Anne veya Baba Görüşmeye Karşı Çıkarsa Dava Reddedilir mi?
Hayır. Çocuğun velayetini kullanan anne veya babanın karşı çıkması mahkemeyi tek başına bağlamaz. Bununla birlikte karşı çıkışın gerekçeleri ciddi biçimde incelenir. Şiddet, tehdit, çocuğun örselenmesi, yoğun aile çatışması veya çocuğun güvenliğini etkileyebilecek başka olgular varsa bunlar kişisel ilişkinin kurulup kurulmayacağı ve kurulacaksa kapsamı bakımından önemlidir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 05.07.2023 Tarihli E.2023/4758, K.2023/3745 Sayılı Kararı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 05.07.2023 tarihli E.2023/4758, K.2023/3745 sayılı kararında, babası vefat eden çocukla babaanne ve dede arasında kişisel ilişki kurulması talebi incelenmiştir. İlk derece mahkemesince uzman değerlendirmeleri ve çocuğun üstün yararı gözetilerek kademeli bir kişisel ilişki düzeni kurulmuş; Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay da kararın usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır.
Bu Karardan Çıkan Temel Sonuç Nedir?
Karar, büyükanne ve büyükbaba ile torun arasındaki kişisel ilişkinin otomatik olarak kurulmadığını; somut olayın şartlarına göre çocuğun üstün yararının araştırılması gerektiğini göstermektedir. Aileler arasında husumet bulunması da tek başına kişisel ilişkiyi imkânsız hâle getirmez. Ancak çatışmanın çocuğa zarar vermemesi için görüşmenin sıklığı, süresi ve koşulları ölçülü biçimde belirlenebilir.
Mahkeme Hangi Delilleri İnceler?
Dosyanın özelliklerine göre sosyal inceleme veya uzman raporu, tanık anlatımları, taraflar arasındaki iletişimi gösteren belgeler, varsa şiddet veya tehdit iddialarına ilişkin kayıtlar, çocuğun yaşı ve gelişim durumu ile önceki aile ilişkileri önem kazanabilir. Çocuğun görüşünün alınmasının gerekip gerekmediği de yaşı ve olgunluk düzeyi dikkate alınarak değerlendirilir.
Kişisel İlişkinin Süresi Nasıl Belirlenir?
Kanunda her dosya için geçerli sabit bir görüşme takvimi yoktur. Mahkeme; çocuğun yaşı, okul ve günlük yaşam düzeni, tarafların yaşadığı yerler, önceki ilişki, aile içi çatışmanın düzeyi ve uzman görüşlerini dikkate alarak uygun bir düzenleme yapar. Bu nedenle başka bir dosyada verilen hafta sonu veya bayram görüşme düzeninin aynı şekilde uygulanacağı varsayılmamalıdır.
Görevli Mahkeme Hangisidir?
Çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin uyuşmazlıklar aile hukukuna ilişkindir ve kural olarak aile mahkemesinde görülür. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde kanuni düzenlemeler çerçevesinde aile mahkemesi sıfatıyla görev yapan mahkeme tarafından inceleme yapılabilir.
Dava Açmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?
Dava yalnızca büyükanne veya büyükbabanın torununu görmek istemesi üzerine kurulmamalıdır. Çocukla geçmiş ilişkinin niteliği, görüşmenin neden kesildiği, mevcut aile çatışmasının boyutu, çocuğun güvenliği ve görüşmenin çocuğun gelişimine sağlayacağı katkı somutlaştırılmalıdır. Talep edilen görüşme düzeninin de çocuğun yaşı ve yaşam düzeniyle uyumlu, ölçülü ve uygulanabilir olması önemlidir.
Konunun genel çerçevesi ve bağlantılı hukuki sorunlar için Boşanmada Çocukların Velayeti Nasıl Belirlenir? Çocuğun Üstün Yararı başlıklı ana rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Sonuç
Büyükanne ve büyükbabanın torunla kişisel ilişki kurması Türk hukukunda mümkündür; ancak bu sonuç yalnızca hısımlık bağına dayanmaz. TMK 325 kapsamında olağanüstü hâllerin bulunması ve kurulacak ilişkinin çocuğun üstün yararına uygun olması gerekir. Yargıtay’ın 2023 tarihli kararı da aileler arasındaki çatışmaya rağmen, uzman değerlendirmesi ve somut olayın şartları elveriyorsa ölçülü bir kişisel ilişki düzeninin kurulabileceğini göstermektedir.
Çocuğun kişisel ilişki düzeni boşanma süreciyle birlikte gündeme geliyorsa, boşanma davasında velayet ve kişisel ilişki başlıklarının da birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın özellikleri farklı sonuçlar doğurabilir. Büro iletişim bilgilerine İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.
2026 İçin Uygulama Kontrolü
Bu tür uyuşmazlıklarda hukuki sebep, taraf sıfatı, görev ve yetki, süreler, deliller ve talep sonucu birlikte değerlendirilmelidir. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebildiğinden somut olay bakımından güncel düzenlemeler ayrıca kontrol edilmelidir.
İletişim ve Aile Hukuku Çalışma Alanı
Büro iletişim bilgileri, randevu kanalları ve aile hukuku çalışma alanına ilişkin açıklamalara aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.
Yorumlar