Boşanmada Psikolojik Şiddet ve Ekonomik Şiddet Nasıl İspatlanır? | 2026
Güncelleme tarihi: 6 Eyl
Psikolojik ve ekonomik şiddet, fiziksel iz bırakmadığı için boşanma davalarında ispatı en çok tartışılan vakıalar arasındadır. Bununla birlikte 6284 sayılı Kanun, şiddeti yalnızca fiziksel davranışlarla sınırlamaz; psikolojik ve ekonomik zarar doğuran veya doğurması muhtemel tutum ve davranışları da şiddet kapsamında değerlendirir.
Boşanma yargılamasında ise önemli olan, ileri sürülen davranışların somutlaştırılması ve hukuka uygun delillerle ortaya konulmasıdır. Yargıtay’ın güncel kararlarında aşırı kıskançlık, ilgisizlik, eşin ihtiyaçlarını karşılamama, para bırakmama, maaş kartına el koyma veya aile içinde ekonomik baskı kurma gibi davranışların somut olayın özelliklerine göre kusur değerlendirmesine konu olabildiği görülmektedir.
Psikolojik Şiddet Nedir?
Psikolojik şiddet; sürekli aşağılama, hakaret, korkutma, tehdit, aşırı kıskançlık, sosyal çevreden soyutlama, değersizleştirme, küçük düşürme, sürekli kontrol etme veya eş üzerinde baskı kurma gibi davranışlarla ortaya çıkabilir. Ancak her tartışma veya kırıcı söz tek başına psikolojik şiddet ve boşanma kusuru sonucunu doğurmaz; davranışların niteliği, yoğunluğu, sürekliliği ve evlilik birliğine etkisi birlikte değerlendirilir.
Ekonomik Şiddet Nedir?
Ekonomik şiddet; eşin gelirine el koymak, parasal kaynaklara erişimini engellemek, çalışmasını haksız biçimde önlemek, temel ihtiyaçlarını karşılamamak, aile bütçesini baskı veya kontrol aracı olarak kullanmak ya da eşin ekonomik bağımsızlığını sistematik biçimde sınırlandırmak şeklinde görülebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 13.01.2026 tarihli E.2025/5577, K.2026/154 sayılı kararında; eşin ev ihtiyaçlarını yeterince karşılamaması, kışın doğal gazı yeterince açmaması, kadına harçlık vermemesi ve verdiği şeyleri borç olarak görmesi ekonomik şiddet kapsamında değerlendirilmiştir. 02.02.2026 tarihli E.2025/6113, K.2026/868 sayılı kararda ise eşin maaş kartını elinden alarak onu ekonomik açıdan başkalarına muhtaç bırakması kişilik haklarına saldırı ve manevi tazminat bakımından önem taşıyan bir davranış olarak kabul edilmiştir.
Psikolojik ve Ekonomik Şiddet Hangi Delillerle İspatlanabilir?
İspat aracı olayın niteliğine göre değişebilir. Tanık anlatımları, mesajlar, e-postalar, sosyal medya içerikleri, banka ve hesap hareketleri, maaş ödemelerine ilişkin kayıtlar, tarafların yazılı beyanları, sağlık veya psikolojik destek kayıtları ve başka yargı dosyalarındaki hukuka uygun deliller birlikte değerlendirilebilir.
Burada delilin yalnızca varlığı değil, hangi vakıayı ispatladığı da önemlidir. Örneğin banka hareketleri tek başına ekonomik şiddeti göstermeyebilir; ancak eşin gelirinin sistematik biçimde kontrol edildiğini veya temel ihtiyaçlardan mahrum bırakıldığını ortaya koyan diğer delillerle birlikte anlam kazanabilir.
Tanık Beyanı Tek Başına Yeterli Olur mu?
Tanık beyanı boşanma davalarında önemli bir delildir; ancak beyanın doğrudan gözleme dayanması, yer ve zaman bakımından somut olması ve ileri sürülen vakıayı açıklaması önem taşır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 17.02.2026 tarihli E.2025/7361, K.2026/1811 sayılı kararında, cinsel şiddet iddiasına ilişkin yer ve zaman unsuru içermeyen soyut tanık anlatımlarının ilgili vakıayı ispatlamaya yeterli olmadığı belirtilmiştir.
Dava Dilekçesinde Vakıaların Somutlaştırılması Neden Önemlidir?
Mahkemenin değerlendirebilmesi için psikolojik veya ekonomik şiddet iddiasının yalnızca genel ifadelerle değil, mümkün olduğunca somut olaylarla açıklanması gerekir. Yargıtay’ın 2026 tarihli E.2025/6432, K.2026/846 sayılı kararında, dava dilekçesinde usulüne uygun biçimde dayanılmayan ekonomik vakıaların sonradan kusur olarak yüklenemeyeceği özellikle vurgulanmıştır.
Psikolojik veya Ekonomik Şiddet Tazminatı Etkiler mi?
Kusur derecesi ve davranışların kişilik haklarına etkisi, TMK m.174 kapsamında maddi ve manevi tazminat değerlendirmesinde önem taşır. 2026 tarihli Yargıtay kararlarında fiziksel ve ekonomik şiddetin birlikte gerçekleştiği bazı dosyalarda şiddet uygulayan eşin daha ağır kusurlu olduğu ve tazminat koşullarının oluşabileceği kabul edilmiştir.
Hukuka Aykırı Delil Kullanılabilir mi?
Hayır. HMK m.189/2 uyarınca hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz. Bu nedenle eşin şifreli hesabına izinsiz girme, özel yazışmalarını hukuka aykırı biçimde ele geçirme veya benzeri yöntemler delilin kullanılabilirliği yanında başka hukuki sorunlara da yol açabilir.
Sık Sorulan Sorular
Sürekli hakaret psikolojik şiddet sayılır mı?
Somut olayın özelliklerine göre evet. Sürekli hakaret, aşağılama ve küçük düşürme davranışları psikolojik şiddet ve boşanmada kusur değerlendirmesine konu olabilir.
Eşin maaş kartını almak ekonomik şiddet midir?
Maaş kartına el koyarak eşin gelirini kontrol altında tutmak ve onu ekonomik olarak başkalarına muhtaç bırakmak, Yargıtay’ın 2026 tarihli kararında ekonomik şiddet olarak değerlendirilmiştir.
Aşırı kıskançlık psikolojik şiddet sayılır mı?
Aşırı kıskançlık somut olayda baskı, kontrol veya ruhsal şiddet niteliğine ulaşabilir. Ancak iddianın usulüne uygun biçimde ileri sürülmesi ve ispatlanması gerekir; soyut veya ispatlanmamış bir iddia kusur olarak yüklenemez.
Banka kayıtları ekonomik şiddeti tek başına ispatlar mı?
Her zaman değil. Banka ve hesap kayıtları, ileri sürülen ekonomik baskının niteliğine göre tanık, mesaj, harcama veya diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
İlgili içerikler: Boşanmada Şiddet ve 6284 Sayılı Kanun Tedbirleri · Boşanmada Kusur Sayılan Davranışlar · Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat · Aile Hukuku
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
İletişim ve Aile Hukuku Çalışma Alanı
Büro iletişim bilgileri, randevu kanalları ve aile hukuku çalışma alanına ilişkin açıklamalara aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.
Yorumlar