Sağ Kalan Eşin Miras Payı: Mal Rejimi ve Aile Konutu ile Birlikte | 2026
Güncelleme tarihi: 6 Eyl
Eşlerden birinin ölümü, sağ kalan eş bakımından iki ayrı hukuki hesabı gündeme getirebilir: önce eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi, ardından tereke üzerinde miras payının belirlenmesi. Bu iki hak birbirine karıştırılmamalıdır; mal rejiminden doğan alacak ile miras payı farklı hukuki temellere dayanır.
Sağ Kalan Eşin Yasal Miras Payı Ne Kadardır?
TMK m.499’a göre sağ kalan eş altsoy ile birlikte mirasçı olduğunda terekenin dörtte birini alır. Mirasbırakanın ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçıysa payı yarıdır. Büyük ana ve büyük babalar ile onların çocuklarıyla birlikte mirasçıysa payı dörtte üçtür; bu zümrede de mirasçı yoksa terekenin tamamı sağ kalan eşe kalır.
Önce Mal Rejimi Tasfiyesi Yapılır; Ancak Sağ Kalan Eş Her Zaman Alacaklı Değildir
Ölümle birlikte mal rejimi sona erdiğinde, sağ kalan eş ile ölen eşin mirasçıları bakımından edinilmiş malların artık değerleri karşılıklı olarak hesaplanır ve alacaklar takas edilir. Bu nedenle sağ kalan eşin her olayda otomatik olarak katılma alacağı bulunduğu söylenemez. Net hesap sağ kalan eş veya tereke lehine sonuçlanabilir.
Mal rejimi tasfiyesi sonucunda terekeye ait gerçek net değer belirlendikten sonra sağ kalan eşin miras payı bu tereke üzerinden hesaplanır.
Miras Yoluyla Edinilen Mallar Mal Rejiminde Nasıl Değerlendirilir?
Bir eşin evlilik sırasında miras yoluyla veya başka bir karşılıksız kazanmayla elde ettiği malvarlığı değerleri kural olarak onun kişisel malıdır. Bu ayrım, ölüm hâlinde mal rejimi hesabında önemlidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.12.2025 tarihli E.2024/10029, K.2025/10639 sayılı kararında da kişisel mal ile edinilmiş mal ayrımının ispat kuralları çerçevesinde yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
TMK m.240 ile TMK m.652 Aynı Hak Değildir
TMK m.240, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesiyle ilgilidir. Sağ kalan eş, ölen eşe ait ve birlikte yaşadıkları aile konutu üzerinde katılma alacağına mahsup edilmek, yetmezse bedel eklemek suretiyle intifa veya oturma hakkı isteyebilir. Haklı sebepler varsa konutun mülkiyetinin kendisine verilmesi de gündeme gelebilir.
TMK m.652 isemirasın paylaşılmasıaşamasında uygulanır. Tereke içinde aile konutu veya ev eşyası bulunuyorsa sağ kalan eş, bunların miras payına mahsup edilerek kendisine mülkiyet olarak özgülenmesini isteyebilir. Haklı sebepler varsa mülkiyet yerine intifa veya oturma hakkı kurulabilir.
Bu iki düzenlemede mahsup edilecek hak ve talep edilebilecek ayni hakkın niteliği farklıdır. Somut olayda talebin mal rejimi tasfiyesine mi yoksa mirasın paylaşılmasına mı dayandığı açıkça belirlenmelidir.
Saklı Pay Bakımından Sağ Kalan Eş
Sağ kalan eş aynı zamanda saklı paylı mirasçılardan biridir. Mirasbırakanın vasiyetname veya sağlararası kazandırmalarla saklı payı ihlal etmesi hâlinde tenkis talebi gündeme gelebilir. Tenkis davasının hesaplama ve süreleri içinTenkis Davası: Saklı Pay, Hesaplama ve Sürelerbaşlıklı makalemiz bağlantılıdır.
Sık Sorulan Sorular
Eş çocuklarla birlikte mirasçıysa her zaman sadece dörtte bir mi alır?
Yasal miras payı terekenin dörtte biridir; ancak sağ kalan eşin mal rejiminin tasfiyesinden doğan ayrı alacakları bulunabilir. Bu nedenle toplam ekonomik sonuç yalnız miras kesrine bakılarak belirlenemez.
Aile konutu mutlaka sağ kalan eşe mi verilir?
Hayır. TMK m.652 sağ kalan eşe talep hakkı tanır; somut olayın koşulları, terekenin yapısı ve diğer mirasçıların hakları birlikte değerlendirilir.
Sağ Kalan Eş İçin Pratik Belge Listesi
Ölüm ve evlilik kayıtları ile güncel mirasçılık belgesi
Aile konutunun güncel tapu kaydı ve takyidatları
Eşlerin fiilen birlikte yaşadığını gösteren adres ve abonelik kayıtları
Mal rejimi tasfiyesinde kullanılacak edinme ve ödeme belgeleri
Tereke kapsamındaki banka, taşınmaz, araç ve borç kayıtları
Aile konutu ve ev eşyasının güncel değerine ilişkin bilirkişi incelemesine elverişli belgeler
Bu belgeler hem miras payının hem mal rejimi alacağının hem de aile konutu talebinin aynı ekonomik tablo içinde doğru kurulmasını sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Sağ kalan eş aile konutunu alırsa ayrıca miras payı da alır mı?
Aile konutunun TMK m.652 kapsamında özgülenmesi miras hakkına mahsup edilerek yapılır. Bu nedenle özgülenen konutun değeri miras payı hesabından bağımsız düşünülmez. Buna karşılık mal rejiminden doğan alacaklar ayrı hukuki temele dayanır.
Çocuklarla birlikte mirasçı olan eşin payı kaçtır?
TMK m.499 uyarınca sağ kalan eş altsoy ile birlikte mirasçı olduğunda terekenin dörtte birini alır. Ancak mal rejimi tasfiyesinden doğan ayrı alacakların bulunması, toplam ekonomik sonucu değiştirebilir.
Bağlantılı olarakyasal mirasçılar ve zümre sistemibaşlıklı rehber de incelenebilir.
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
İletişim ve Miras Hukuku Çalışma Alanı
Mirasçılık belgeleri, tereke kayıtları, vasiyetname, sözleşmeler ve mirasbırakanın sağlığındaki devirler birlikte değerlendirilmelidir. Büro iletişim bilgileri ve randevu kanallarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.
Yorumlar