Aile Konutu Şerhi Nasıl Konur? Eş Rızası Olmadan Ev Satılabilir mi? | 2026
Eşlerin birlikte yaşamlarını sürdürdükleri konut, aile konutu niteliği taşıyorsa malik olan eşin bu konut üzerindeki tasarruf yetkisi Türk Medeni Kanunu m.194 ile sınırlandırılmıştır. Amaç, aile yaşamının merkezi olan konutun diğer eşin bilgisi ve açık rızası dışında elden çıkarılmasını veya hakla sınırlandırılmasını önlemektir.
Aile konutu şerhi, bu korumayı tapu sicilinde görünür hâle getirir. Malik olmayan eş de gerekli belgelerle tapu müdürlüğüne başvurarak şerh verilmesini isteyebilir.
Bir Bakışta Aile Konutu Şerhi
Kim başvurabilir? Malik eş, malik olmayan eş veya eşler birlikte.
Temel belgeler: Yerleşim yeri belgesi ve medeni hâli gösteren nüfus kayıt örneği; gerektiğinde taşınmaz ile adres eşleşmesini gösteren ek belgeler.
Eş rızası: Aile konutunun devri veya konut üzerindeki hakların sınırlandırılması için diğer eşin açık rızası gerekir.
Boşanma sonrası yeni şerh: Evlilik birliği sona erdiğinden boşanma sonrasında yeni aile konutu şerhi konulamaz.
Kaldırma: Boşanma, rıza veya şerhin hukuki dayanağının sona ermesi hâlinde terkin gündeme gelir.
Aile Konutu Nedir?
Aile konutu, eşlerin evlilik birliğinin yaşam merkezini oluşturdukları konuttur. Sürekli yaşam faaliyetlerinin yürütüldüğü yer olması gerekir.
TKGM uygulamasında aile konutunun tek olduğu kabul edilir; yalnız hafta sonu veya tatil için kullanılan yazlık, dağ evi ve benzeri yerler kural olarak aile konutu sayılmaz.
Aile Konutu Şerhi Nasıl Konur?
Taşınmaz maliki olan eş, malik olmayan eş veya eşlerin her ikisi aile konutu şerhi talebinde bulunabilir.
Tapu müdürlüğü; eşlerin medeni hâlini, yerleşim yeri bilgisini ve aile konutu olarak kullanılan adres ile tapudaki taşınmazın aynı yer olup olmadığını kontrol eder. Şartlar gerçekleşmişse tapu sicilinin şerhler hanesine aile konutu şerhi işlenir.
Aile Konutu Şerhi İçin Hangi Belgeler Gerekir?
TKGM'nin 2014/4 sayılı genelgesine göre temel olarak merkezi nüfus idaresi sisteminden veya nüfus müdürlüğünden alınan yerleşim yeri belgesi ile medeni hâli gösteren nüfus kayıt örneği aranır.
Tapudaki ada/parsel bilgileri ile yerleşim yeri adresinin doğrudan eşleştirilemediği durumlarda belediye, muhtarlık, kadastro müdürlüğü, apartman yönetimi veya LİHKAB gibi kurumlardan taşınmazın aile konutu olduğunu ortaya koyan ek belge istenebilir.
Malik Olmayan Eş Tek Başına Şerh Koydurabilir mi?
Evet. Taşınmazın tapuda diğer eş adına kayıtlı olması, malik olmayan eşin aile konutu şerhi talep etmesine engel değildir.
Şerh talebi bakımından malik eşin ayrıca onay vermesi şart değildir; önemli olan taşınmazın gerçekten aile konutu niteliğinde olduğunun gerekli belgelerle ortaya konulmasıdır.
Web Tapu'dan Aile Konutu Şerhi Başvurusu Yapılabilir mi?
TKGM'nin Web Tapu uygulamasına ilişkin kurumsal açıklamalarında aile konutu şerhi başvurularının Web Tapu üzerinden alınabildiği belirtilmektedir. Başvuru elektronik olarak başlatılsa da gerekli belge ve hukuki kontroller tapu müdürlüğü tarafından yapılır.
Web Tapu'nun genel başvuru süreci için Web Tapu Satış Başvurusu Nasıl Yapılır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Eş Rızası Olmadan Aile Konutu Satılabilir mi?
Türk Medeni Kanunu m.194'e göre eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.
Bu nedenle aile konutunun diğer eşin açık rızası olmadan satılması ciddi hukuki uyuşmazlık ve tapu iptali riski doğurabilir.
Tapuda Şerh Yoksa Eş Rızası Gerekmez mi?
Hayır. Aile konutuna ilişkin koruma yalnız şerhin tapuya işlenmesiyle doğmaz; kanundan kaynaklanır. Şerh, bu hukuki durumu tapu sicilinde görünür hâle getirerek üçüncü kişiler bakımından korumayı güçlendirir.
Ancak şerh bulunmayan işlemlerde üçüncü kişinin iyiniyeti ve somut olayın özellikleri tapu iptal uyuşmazlığında ayrıca önem kazanabilir.
Aile Konutuna İpotek Konulabilir mi?
Aile konutunun yalnız satışı değil, konut üzerindeki hakların sınırlandırılması da TMK m.194 kapsamındadır. Bu nedenle aile konutu üzerinde ipotek veya benzeri sınırlı ayni hak kurulması bakımından diğer eşin açık rızası gündeme gelir.
Bankacılık işlemi veya kredi sözleşmesinin varlığı, aile konutu korumasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Eş Rıza Vermezse Ne Yapılabilir?
Haklı bir sebep olmadan diğer eşin rıza vermemesi veya rızasının sağlanamaması hâlinde malik eş, Türk Medeni Kanunu m.194 kapsamında hâkimin müdahalesini isteyebilir.
Somut olayın gerekçesi ve aile konutunun durumu mahkeme tarafından değerlendirilir.
Aile Konutu Şerhi Nasıl Kaldırılır?
Şerhin dayanağı sona ermişse terkin işlemi yapılabilir. Örneğin boşanmanın kesinleşmesi, eşlerin birlikte talebi/rızası veya aile konutu niteliğinin hukuken sona ermesi terkin sebebi olabilir.
TKGM'nin güncel E-Terkin hizmeti, aile konutu şerhinin boşanma veya rıza ile kaldırılmasını dijital terkin süreçleri arasında saymaktadır. Manuel başvuruların durumu Web Tapu Başvuru Takip ekranından izlenebilir.
Boşandıktan Sonra Aile Konutu Şerhi Konulabilir mi?
Hayır. TKGM'nin güncel sık sorulan sorularında, aile konutunun evlilik birliğini korumaya yönelik olduğu ve boşanmayla evlilik birliği sona erdiği için boşanmadan sonra yeni aile konutu şerhi konulamayacağı açıkça belirtilmektedir.
Bununla birlikte boşanma davası devam ederken konutun korunmasına ilişkin ihtiyati tedbir veya başka aile hukuku önlemleri ayrı değerlendirilmelidir.
Tapuda Arsa/Tarla Görünen Yerdeki Ev Aile Konutu Olabilir mi?
Evet, belirli şartlarda olabilir. TKGM genelgesinde tapu niteliği arsa, tarla, bağ veya bahçe olsa bile üzerinde fiilen aile konutu bulunan yapının belediye/muhtarlık belgesi veya kadastro/LİHKAB tespitiyle ortaya konulması hâlinde aile konutu şerhinin işlenebileceği kabul edilmektedir.
Aile Konutu Satılmışsa Tapu İptali Davası Açılabilir mi?
Aile konutu şerhinin yanında tapuda başka haciz, ipotek veya kısıtlayıcı kayıtlar da bulunabilir. Tapu takyidat sorgulama rehberimiz bu kayıtların nasıl kontrol edileceğini gösteriyor.
Diğer eşin açık rızası olmaksızın yapılan devirlerde aile konutu korumasına dayanılarak tapu iptali ve tescil talebi gündeme gelebilir. Ancak üçüncü kişinin hukuki durumu, iyiniyeti, tapuda şerh bulunup bulunmadığı ve somut olayın özellikleri önemlidir.
Genel tapu iptali şartları için Tapu İptali ve Tescil Davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Aile Konutu Şerhi Satışı Tamamen Yasaklar mı?
Şerh, konutun hiçbir şekilde devredilemeyeceği anlamına gelmez. Diğer eşin açık rızası varsa veya kanunun öngördüğü şartlarda hâkim kararıyla işlem yapılabilir.
Amaç mülkiyet hakkını ortadan kaldırmak değil, evlilik birliğinin merkezindeki konut hakkında tek taraflı tasarrufu sınırlandırmaktır.
Sık Sorulan Sorular
Ev eşimin üzerine; ben aile konutu şerhi koydurabilir miyim?
Evet. Malik olmayan eş de gerekli belgelerle aile konutu şerhi talep edebilir.
Şerh için eşimin onayı gerekli mi?
Malik olmayan eşin şerh talebi için malik eşin ayrıca rızası aranmaz; aile konutu niteliği belgelerle ortaya konulmalıdır.
Tapuda aile konutu şerhi yoksa eşim evi satabilir mi?
Şerhin bulunmaması TMK m.194 korumasını ortadan kaldırmaz. Ancak işlemin üçüncü kişiye etkileri somut olayda ayrıca değerlendirilir.
Boşanınca şerh otomatik silinir mi?
Şerhin tapu sicilinden terkin edilmesi gerekir. TKGM'nin E-Terkin sistemi boşanma nedeniyle aile konutu şerhi kaldırılmasını dijital terkin işlemleri arasında saymaktadır.
Yazlık eve aile konutu şerhi konur mu?
Yalnız dönemsel/tatil amaçlı kullanılan yazlıklar kural olarak aile konutu sayılmaz. Fiilen ailenin sürekli yaşam merkezi hâline gelmişse somut durum ayrıca değerlendirilir.
Yorumlar