top of page

Mal Rejiminin Tasfiyesi ve Katılma Alacağı | 2026

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
3 Eyl
4 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 6 gün önce

Boşanma sonrasında eşler arasındaki malvarlığı ilişkisi, yalnızca taşınmazların kimin adına kayıtlı olduğuna bakılarak çözülemez. Yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma sisteminde, evlilik süresince edinilen mallar ile kişisel malların ayrılması ve tasfiye hesabının doğru kurulması gerekir.

Mal rejiminin tasfiyesi davasında katılma alacağı, değer artış payı, denkleştirme ve eklenecek değerler gibi farklı hesap kalemleri gündeme gelebilir. Bu nedenle hangi malın ne zaman, hangi kaynakla edinildiği ve tasfiye anındaki değeri belirleyici önem taşır.

Boşanma sürecinde mal paylaşımının adım adım nasıl ilerlediği, krediyle alınan ev ve şirket payları ile başvuru dosyasının hazırlanması için Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır? rehberimize bakabilirsiniz.

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Nedir?

Türk Medeni Kanunu m.202 uyarınca eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır. Eşler mal rejimi sözleşmesiyle kanunda öngörülen başka bir rejimi seçmedikçe yasal rejim uygulanır.

Mal Rejimi Ne Zaman Sona Erer?

Boşanma hâlinde mal rejimi, boşanma kararının kesinleştiği tarihte değil; Türk Medeni Kanunu m.225 uyarınca boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. Bu tarih, hangi malların tasfiyeye dahil olup olmayacağının belirlenmesinde kritik öneme sahiptir.

Edinilmiş Mal ile Kişisel Mal Arasındaki Fark Nedir?

Evlilik süresince çalışma karşılığı elde edilen gelirler ve bu gelirlerle edinilen malvarlığı değerleri kural olarak edinilmiş mal niteliği taşır. Buna karşılık evlenmeden önce sahip olunan mallar, miras yoluyla veya karşılıksız kazanmayla elde edilen değerler ve kişisel kullanıma özgü bazı eşyalar kişisel mal sayılabilir.

Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?

Tasfiyede önce her eşin edinilmiş malları ve bu mallara ilişkin borçlar belirlenir. Eklenecek değerler ve denkleştirme kalemleri de hesaba katıldıktan sonra artık değer bulunur. Türk Medeni Kanunu m.236'ya göre kural olarak her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur.

Malın tapuda yalnızca bir eş adına kayıtlı olması, diğer eşin katılma alacağı bulunmadığı anlamına gelmez. Belirleyici olan malın hangi dönemde ve hangi kaynakla edinildiği ile yasal tasfiye hesabıdır.

Değer Artış Payı ile Katılma Alacağı Aynı Şey midir?

Hayır. Değer artış payı, eşlerden birinin diğer eşe ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız ya da uygun karşılık almaksızın katkı sağlamasıyla gündeme gelebilir. Katılma alacağı ise edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi sonunda ortaya çıkan artık değer üzerinden hesaplanır.

Mallara Hangi Tarihteki Değer Üzerinden Bakılır?

Türk Medeni Kanunu m.235 uyarınca mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır. Bu nedenle dava tarihi ile tasfiye tarihinin farklı işlevleri vardır: dava tarihi mal rejiminin sona erme anını, tasfiye tarihi ise birçok malvarlığı unsurunun değerleme anını belirler.

Mal Rejiminin Tasfiyesi Davasında Zamanaşımı Ne Kadardır?

Edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan katılma alacağı ve değer artış payı taleplerinde, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yerleşik yaklaşımına göre on yıllık zamanaşımı uygulanır. Bu süre boşanma hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Türk Medeni Kanunu m.178’deki bir yıllık zamanaşımı, mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağına uygulanmaz. Bununla birlikte mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona ererken zamanaşımı boşanma kararının kesinleşmesiyle başlar. Bu iki tarih aynı hukuki işlevi görmez.

Basitleştirilmiş Katılma Alacağı Örneği

Yalnız hesabın mantığını göstermek için, bir eşin tasfiyeye giren edinilmiş mallarının toplam değerinin 3.000.000 TL, bu mallara ilişkin borçların 600.000 TL olduğunu varsayalım. Kişisel mal katkısı, eklenecek değer, denkleştirme veya başka bir alacak bulunmadığı varsayımıyla artık değer 2.400.000 TL; diğer eşin bunun üzerindeki yarı payı 1.200.000 TL olur. Bu, taşınmazın yarısının otomatik tapu devri değildir.

Diğer eşin de artık değeri varsa karşılıklı alacaklar ayrıca hesaplanıp takas edilir. Kredi, miras parası, önceki malın satış bedeli, değer artış payı veya rejim sözleşmesi bulunduğunda bu basit örnek doğrudan kullanılamaz. Örnek, bir dosya için tutar tahmini değil, TMK m.231 ve 236’daki hesap sırasının açıklamasıdır.

Son Bir Yıldaki Her Satış Tasfiyeye Eklenir mi?

TMK m.229 iki farklı durumu düzenler: Rejimin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan olağan hediye dışındaki karşılıksız kazandırmalar ve rejim devam ederken katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler. İkinci durum yalnız son bir yılla sınırlı değildir. Öte yandan gerçek bedelle yapılan her satışın otomatik olarak mal kaçırma sayılması da doğru olmaz; bedelin nereye gittiği ve işlemin koşulları araştırılır.

Mal Rejiminin Tasfiyesinde Hangi Deliller Önemlidir?

Tapu kayıtları, banka hesap hareketleri, kredi ödeme planları, araç kayıtları, şirket paylarına ilişkin belgeler, miras veya bağış belgeleri ve malın edinim kaynağını gösteren diğer kayıtlar önem taşır. Özellikle kişisel mal iddiası veya kişisel maldan edinilmiş mala yapılan katkı ileri sürülüyorsa para akışının belgelenmesi gerekir.

Yargıtay Örneği: Bir Yıl Değil, On Yıllık Zamanaşımı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 21.03.2017 tarihli E.2015/15009, K.2017/3963 sayılı kararında, artık değere katılma alacağı davasının TMK m.178’deki bir yıllık süreye dayanılarak reddi bozulmuştur. Kararda TBK m.146’daki on yıllık genel süre esas alınmış; başlangıç olarak boşanma kararının kesinleşmesi gösterilmiştir. Daire ayrıca HGK’nin 17.04.2013 tarihli E.2013/8-375, K.2013/520 sayılı kararını izleyerek önceki bir yıllık süre görüşünden ayrıldığını belirtmiştir.

Bu nedenle eski bir karar özeti görülerek güncel süre hesabı yapılmamalıdır. Mal rejiminin sona erdiği dava tarihi ile zamanaşımının başladığı kesinleşme tarihi farklıdır. Talebin katılma alacağı mı, başka bir alacak mı olduğu ve kesilme veya durma nedenleri dosya üzerinden belirlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Ev evlilik sırasında alınmışsa mutlaka yarı yarıya mı paylaşılır?

Hayır. Tasfiye doğrudan fiziksel yarı paylaşım şeklinde yapılmaz. Malın niteliği, borçlar, kişisel mal katkıları ve artık değer hesabı dikkate alınarak alacak belirlenir.

Tapu eşimin üzerindeyse hak talep edebilir miyim?

Malın edinilmiş mal niteliğinde olması hâlinde tapunun yalnızca diğer eş adına kayıtlı bulunması katılma alacağına engel değildir.

Aile hukuku alanındaki diğer içerikler için Nafaka Artırım ve Nafaka Azaltım Davası 2026 rehberimizi ve Aile Hukuku çalışma alanımızı inceleyebilirsiniz. Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır; somut olayın koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.


İletişim ve Aile Hukuku Çalışma Alanı

Büro iletişim bilgileri, randevu kanalları ve aile hukuku çalışma alanına ilişkin açıklamalara aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.


Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.

© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page