top of page

Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır? | 2026 Güncel Rehber

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
17 Eyl
6 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 6 gün önce

Boşanmada mal paylaşımı, evlilikte adı geçen bütün malların tapuda yarı yarıya bölünmesi değildir. Önce eşlerin hangi mal rejimine tabi olduğu, hangi değerlerin bu rejim döneminde edinildiği, kişisel mal kaynakları ve borçlar belirlenir. Sonra katılma alacağı, değer artış payı veya başka bir talebin koşulları incelenir. Ev yalnız bir eşin üzerine kayıtlı olsa bile diğer eşin para alacağı doğabilir; buna karşılık her evlilik aynı hesaplama sonucunu vermez.

Boşanma hükmü, mal rejiminin tasfiyesini kendiliğinden yapmaz. Boşanma davasının açıldığı tarih, kararın kesinleşmesi ve malların değerlendiği tarih farklı işlevler taşır. Ayrıca 2026'da dava türlerine ilişkin usul hükümleri değiştiğinden, eski bir kararda geçen “belirsiz alacak davası” açıklaması yeni davalara aynen uygulanmamalıdır.

Hangi mal rejimi uygulanır; 2002 öncesi dönem nasıl ayrılır?

TMK m.202 uyarınca yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır; eşler kanundaki koşullarla başka bir rejim seçebilir. 1 Ocak 2002'den önceki evlilik dönemi bakımından ise 4722 sayılı Kanun m.10'daki geçiş düzenlemesi ve varsa eşlerin sözleşmesi incelenir. Başka seçim yapılmamışsa 2002 öncesindeki mal ayrılığı dönemi ile sonraki katılma rejimi dönemi ayrı ele alınır.

Örneğin 1998'de alınan taşınmazla 2010'da alınan taşınmazın talep dayanağı aynı olmayabilir. Eski dönemdeki katkı iddiası ile yeni dönemdeki artık değere katılma hakkı birbirine karıştırılmamalıdır. Tapu edinim tarihi yanında satış bedelinin hangi tarihte, hangi hesap veya kaynakla ödendiği de araştırılır; yalnız evlenme tarihini bilmek hesap yapmaya yetmez.

Edinilmiş ve kişisel mallar nasıl belirlenir?

TMK m.219, rejim süresince karşılığı verilerek elde edilen değerleri edinilmiş mal olarak tanımlar. Çalışma karşılığı kazançlar ve kanundaki koşullarıyla kişisel malların gelirleri bu gruba girer. TMK m.220 ise evlilik veya rejim öncesi malları, miras ve karşılıksız kazanımları, kişisel kullanım eşyasını, manevi tazminatı ve kişisel mal yerine geçen değerleri kişisel mal kapsamında düzenler.

Miras kalan ev kişisel mal olabilir; evin rejim süresince getirdiği kira ise kural olarak edinilmiş maldır. Bununla birlikte m.221 uyarınca geçerli mal rejimi sözleşmesiyle kişisel mal gelirleri hakkında farklı düzenleme yapılmış olabilir. Miras kalan ev satılıp bedeliyle başka ev alınırsa, bedelin izlenebilmesi kişisel mal yerine geçen değerin ispatında önem taşır.

TMK m.222 ispat yükünü düzenler ve aksi kanıtlanıncaya kadar bir eşin mallarının edinilmiş mal kabul edileceğini belirtir. “Ailem para verdi” açıklaması tek başına bütün finansmanı kişisel mal yapmaz. Bağışın kime yapıldığı, ödeme tarihi, banka hareketleri ve satışla bağlantısı gösterilmelidir. Mülkiyetin kime ait olduğu sorusuyla o kişinin malının hangi mal grubuna girdiği sorusu da ayrıdır.

Katılma alacağı ve değer artış payı nasıl hesaplanır?

TMK m.231'e göre artık değer, ekleme ve denkleştirme kalemleri de değerlendirilerek edinilmiş mallardan bunlara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır. TMK m.236 uyarınca kural olarak her eş diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir; karşılıklı alacaklar takas edilir. Eşin ücretli bir işte çalışmaması, sırf bu nedenle katılma hakkını kaldırmaz.

Basitleştirilmiş bir örnekte, başka hesap kalemi ve mal rejimi sözleşmesi bulunmadığı varsayımıyla bir eşin artık değeri 2 milyon TL, diğerininki 600 bin TL ise karşılıklı katılma alacakları 1 milyon ve 300 bin TL olur; takas sonrası fark 700 bin TL'dir. Bu örnek, her evin yarısının alınacağını değil, her iki eşin hesabının birlikte değerlendirildiğini gösterir. Gerçek dosyada değerleme ve borçların sınıflandırılması ayrıca yapılır.

TMK m.227 kapsamındaki değer artış payı ise bir eşin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına uygun karşılık almadan katkısı bulunmasına dayanır. Katkı oranı ve tasfiye değeri önemlidir; değer kaybında başlangıç katkısına ilişkin özel kural vardır. Aynı eşin kişisel ve edinilmiş mal grupları arasındaki ödemelerde m.230'daki denkleştirme gündeme gelir. Bu üç hesap birbirinin yerine kullanılamaz.

Hesap sırasını tek eş üzerinden adım adım gösteren bir örnek için Mal Rejiminin Tasfiyesi ve Katılma Alacağı rehberimize bakabilirsiniz.

Krediyle alınan evde ve şirket paylarında hangi kayıtlar gerekir?

Kredili taşınmazda peşinat, kredi kullanımı, ödeme planı, fiilen ödenen taksitler, borcun kalan kısmı ve ödemelerin kaynakları birlikte incelenmelidir. Evlilikten önce alınan bir ev için rejim döneminde yapılan ödemeler veya evlilik içinde alınan evin kişisel mal kaynağıyla karşılanan kısmı ayrı değerlendirilir. Sadece tapu tarihine ya da bütün taksitlerin nominal toplamına bakarak kesin bir yarı pay hesabı yapılamaz.

Banka hesabı ve şirket hisselerinde de aynı kaynak ve zaman ayrımı gerekir. Hissenin kimin adına olduğu, hangi bedelle edinildiği, sermaye artırımının kaynağı ve gelirlerin hukuki niteliği araştırılır. Bir şirketin bütün malvarlığı doğrudan eşin kişisel malvarlığıymış gibi paylaştırılmaz. Dava konusu payın veya alacağın tespiti için banka ve ticaret sicili kayıtları ile gerektiğinde uzman incelemesi kullanılır.

Dava tarihi ile güncel değerleme tarihi neden farklıdır?

TMK m.225 uyarınca boşanmaya karar verilirse mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. M.228, mal gruplarının sona erme anındaki duruma göre ayrılmasını; m.232 ve 235, tasfiyede mevcut edinilmiş malların sürüm değerlerinin esas alınmasını düzenler. Hesaba hangi malın gireceği ile o malın hangi tutarla değerleneceği farklı sorulardır. Elden çıkarılmış veya hesaba eklenecek değerlerde özel kurallar ayrıca gözetilir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 26.03.2026 tarihli, 2025/1996 E., 2026/3217 K. sayılı kararında, bölge adliye mahkemesi yeniden esas hakkında hüküm kurduğu hâlde taşınmaz ve aracın yaklaşık bir buçuk yıl önce belirlenen değerleri kullanılmıştı. Daire, yeni karar tarihine en yakın sürüm değerleri belirlenerek hesap yapılması gerektiğini açıkladı ve kararı bu yönden bozdu.

Kararın sonucu, boşanma davasından sonra edinilen her malın tasfiyeye alınacağı değildir. Rejim sona erdiğinde mevcut malın o tarihteki durumuyla tasfiye tarihindeki değeri ayrılır. Dosyada eski bir bilirkişi raporu varsa yalnız rakamın büyüklüğü değil, raporun esas aldığı tarih ve malın özellikleri de kontrol edilmelidir. Karardaki bozma, tarafın bütün diğer itirazlarının kabul edildiği anlamına gelmemektedir.

2026 usul değişikliği yeni mal paylaşımı davalarını nasıl etkiler?

Yukarıdaki Mart 2026 kararı, o tarihte yürürlükte bulunan HMK m.107 ve dosyadaki talep açıklamasını da değerlendirmiştir. Ancak 7589 sayılı Kanun m.19 ile HMK m.107, 31 Temmuz 2026'da yürürlükten kaldırılmıştır. Kanunun geçici m.1/10 hükmü, bu tarihten önce açılan davalarda eski m.107'nin uygulanmasına devam edilmesini öngörür. Bu nedenle eski kararın usule ilişkin bölümü, yeni açılacak davaya otomatik model yapılamaz.

Aynı Kanunun m.20 hükmüyle HMK m.109'a eklenen dördüncü fıkra, alacağın bir kısmının dava edildiği durumlarda talebin aynı davada bir defa, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat bitene kadar artırılabilmesini düzenler. Artırılan kısım bakımından da zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır. Bölünebilirlik, başlangıç talebi, harç ve artırmanın usulü yine değerlendirilir.

Bu düzenleme, dava dilekçesinde mal ve hukuki ilişkinin belirsiz bırakılabileceği veya talebin sınırsız sayıda artırılabileceği anlamına gelmez. Başlangıçtaki mal listesi ve talep kapsamı dikkatle kurulmalıdır. Davanın açıldığı tarih, eski dosyadaki dava türü ve yapılacak işlemin niteliği birlikte incelenmelidir.

Mal devredilmişse ve eş kusurluysa hak kaybolur mu?

TMK m.229, rejimin sona ermesinden önceki bir yılda diğer eşin rızası olmadan yapılan olağan dışı karşılıksız kazandırmaları ve rejim devam ederken katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirleri hesaba eklenecek değerler olarak düzenler. Her satış mal kaçırma değildir; tarih, bedel, ödeme ve amaç araştırılır. Değerin tasfiye hesabına eklenmesi ile tapunun iptali aynı talep değildir.

Borçlu eşin malvarlığı alacağı karşılamıyorsa m.241'deki koşullarla karşılıksız kazandırmadan yararlanan üçüncü kişiye, eksik kalan miktarla sınırlı başvuru gündeme gelebilir. Bu yolun öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde rejimin sona ermesinden itibaren beş yıllık özel hak düşürücü süreleri vardır. Eşe karşı alacak davasının on yıllık zamanaşımı bu özel sürelerin yerine geçmez.

Boşanmada kusurlu bulunmak da bütün mal rejimi haklarını otomatik kaldırmaz. M.236/2, özellikle zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâlinde hâkime kusurlu eşin artık değerdeki payını hakkaniyet gereği azaltma veya kaldırma imkânı verir. Her kusur ve her boşanma sebebi bu özel hükme girmez.

Zamanaşımı, görevli mahkeme ve faiz nasıl belirlenir?

Mal rejiminden doğan alacak davası aile mahkemesinde görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerde belirlenen asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Yetki TMK m.214'e göre değerlendirilir. Boşanma kesinleşmeden tasfiye davası açılmasıyla tasfiyenin sonuçlandırılması aynı değildir; boşanma sonucunun beklenmesi gerekebilir.

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 11.06.2013 tarihli, 2013/556 E., 2013/8825 K. sayılı kararı, mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklarda on yıllık zamanaşımını benimser. Daire, HGK'nin 17.04.2013 tarihli 2013/8-375 E., 2013/520 K. sayılı kararına da dayanarak önceki bir yıllık uygulamadan ayrıldığını açıklar. İncelenen dosya ölümle sona eren evliliğe ilişkin olup bir yıllık süreyle ret kararı bozulmuştur; aynı gerekçede boşanmada kesinleşme tarihinin başlangıç olduğu belirtilmiştir.

TBK m.146'daki genel süre ve m.153/3'teki evlilik devam ederken eşler arasındaki zamanaşımının işlememesi kuralı birlikte gözetilir. TMK m.178'deki bir yıl tasfiye alacağına doğrudan taşınmaz. Katılma alacağı ve değer artış payında faiz yönünden TMK m.239/3, aksi anlaşma yoksa tasfiyenin sona ermesini esas alır; dava tarihi, zamanaşımı başlangıcı ve faiz başlangıcı aynı kabul edilmemelidir.

Başvuru dosyası nasıl hazırlanmalıdır?

Evlilik ve boşanma tarihleri, kesinleşme belgesi, varsa mal rejimi sözleşmesi, tapu ve araç kayıtları, banka dökümleri, kredi ödeme planları, miras veya bağış belgeleri ve devir evrakı bir araya getirilmelidir. Her mal için edinme tarihi, kaynak, mevcut borç ve talep edilen hakkı gösteren ayrı kayıt hazırlanması hesaplamayı kolaylaştırır. Gizlice şifre kullanmak yerine gerekli kayıtların mahkeme aracılığıyla getirtilmesi istenmelidir.

Düğün takılarının aidiyeti ve boşanma sonrası konut kullanımından doğabilecek ecrimisil gibi talepler ayrıca değerlendirilir. Devir riski varsa somut olayla uyumlu geçici hukuki koruma istenebilir; dava açılması bütün malları kendiliğinden dondurmaz. Sonuç çoğunlukla para alacağı olsa da TMK m.239 aynen ödeme imkânını da düzenler; bu, eş adına kayıtlı her taşınmazın yarısının otomatik tescili demek değildir.

Dayanaklar: TMK m.202, 214, 219-241; 4722 sayılı Kanun m.10; TBK m.146, 153; HMK m.109; 7589 sayılı Kanun m.19-20, geçici m.1/10; 4787 sayılı Kanun m.4. Yargıtay 2. HD, 26.03.2026, 2025/1996 E., 2026/3217 K.; Yargıtay 8. HD, 11.06.2013, 2013/556 E., 2013/8825 K. Mevzuat ve karar denetimi: 4 Kasım 2026.

İlgili rehberler

© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page