AYM Süresiz Nafaka Kararı 2026: Nafaka Kalktı mı?

Üzeyir AHISKALI

4 gün önce

4 dakikada okunur

30 Eylül 2026 | Aile hukuku | Resmî Gazete karar incelemesi

Anayasa Mahkemesinin yoksulluk nafakasına ilişkin iptal kararı, 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. İptal edilen, Türk Medeni Kanunu m.175/1’deki ‘süresiz olarak’ ibaresidir; yoksulluk nafakasının bütünü değildir. Hüküm, yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir. Bu nedenle ‘nafaka bugün tamamen kalktı’ sonucu çıkarılmamalıdır. Karar nüshası — hüküm bölümü, PDF s.7

Kaynak notu: Bu yazı, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararın ilgili gerekçe paragrafları ve hüküm bölümü esas alınarak güncellenmiştir. Resmî Gazete alan adına doğrudan erişim sağlanamadığından gazete nüshasının AloMaliye’deki PDF kopyası kullanılmıştır. Aşağıdaki sayfa bağlantıları bu kopyaya aittir. Resmî Gazete karar nüshası — PDF kopyası

Resmî Gazete’de yayımlanan kararın künyesi

Karar tarihi: 4 Haziran 2026. Esas: 2025/156. Karar: 2026/131. İtiraz yoluna başvuran: Antalya 12. Aile Mahkemesi. Yayım: 30 Eylül 2026, Resmî Gazete sayı 33386. İnceleme, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasındaki ‘süresiz olarak’ ibaresine ilişkindir. Karar künyesi — PDF s.1

İbarenin iptaline oyçokluğuyla, iptal hükmünün dokuz ay ertelenmesine ise oybirliğiyle karar verilmiştir. Hüküm, tüm nafakaların veya birikmiş alacakların kaldırılmasına ilişkin değildir; herkese uygulanacak belirli bir yıl sınırı da getirmemektedir. V. Hüküm — PDF s.7

AYM’nin iptal gerekçesi ne?

Çoğunluk, uygulamada süresizliği zorunlu kabul eden yaklaşımın sürdüğünü ve hâkime somut olaya göre süre belirleme yetkisi tanınmadığını saptıyor. Hiçbir ölçüt belirlenmeden kategorik olarak süresiz yükümlülük kurulmasının, nafaka alacaklısının korunması ile yükümlünün hakları arasındaki dengeyi bozduğu sonucuna varıyor. Kural Anayasa’nın 2., 5. ve 17. maddelerine aykırı bulunuyor. Gerekçe §§29–33 — PDF s.6

Karar, yaşam boyu nafakayı her durumda yasaklıyor mu?

Hayır. §31’de, belirli koşullarda sürenin uzatılmasıyla yaşam boyunca nafakaya hükmedilebilmesine imkân sağlanması da dengeyi kurmanın bir unsuru olarak ele alınıyor. Mahkeme; evlilik süresi, alacaklının yaşı, eğitimi, sağlığı ve ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayabilme kapasitesi gibi ölçütleri gözeten, belirli ve öngörülebilir bir çerçeve arıyor. Süresiz nafakayı gerektiren hâllerin de açık ölçütlerle düzenlenmesini istiyor. Bu gerekçe, yürürlüğe girmiş yeni bir süre tarifesi değildir. Gerekçe §31 — PDF s.6

Karara ekli karşıoy gerekçesinde ise TMK m.175 ve 176 birlikte değerlendirildiğinde nafakanın azaltılması, kaldırılması ve uyarlanması için yeterli araç bulunduğu; sorunun kuralın kendisinden çok uygulama ve içtihattan kaynaklandığı savunuluyor. Bu görüş, çoğunluğun iptal gerekçesinden ayrılmaktadır. Karşıoy gerekçesi §§6–9 — PDF s.9–10

Yoksulluk nafakası ile ‘süresiz’ ibaresi arasındaki fark

TMK m.175’in temel yapısı; boşanma yüzünden yoksulluğa düşme, isteyen tarafın kusurunun daha ağır olmaması ve diğer tarafın mali gücü ölçütlerine dayanır. Düzenleme yalnızca kadın veya yalnızca erkek için yazılmış değildir. Süreye ilişkin ibare ile nafaka talebinin bu şartlarını birbirinden ayırmak gerekir. TMK m.175 — TBMM kanun metni

Süresizlik tartışması, ‘hiçbir koşulda değişmeyen ödeme’ tartışmasıyla da aynı değildir. Nafakanın sonlandırılması ve miktarının değiştirilmesi için m.176’da ayrı hükümler bulunur. Dolayısıyla somut dosyadaki ekonomik değişiklikler, yalnızca yeni karar haberine dayanılmadan da incelenebilir. TMK m.176

İptal ne zaman yürürlüğe girecek? 30 Haziran 2027

Anayasa m.153 uyarınca iptal edilen hükümler kural olarak iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. AYM gerekli hâllerde yürürlüğü ayrıca erteleyebilir; erteleme yayım tarihinden başlayarak bir yılı geçemez. İptal kararları geriye yürümez. Mahkeme, kanun koyucu gibi yeni bir düzenleme de kuramaz. Anayasa m.153 — TBMM yayını, s.108

Kararın §35’i ve hüküm bölümü, yürürlüğü Resmî Gazete’de yayımından başlayarak dokuz ay ertelemektedir. Yayım 30 Eylül 2026 olduğuna göre bu sürenin takvim karşılığı 30 Haziran 2027’dir. Süre 4 Haziran karar tarihinden değil, 30 Eylül yayım tarihinden hesaplanır. Bu, kararın belirlediği yürürlük tarihidir; ileride çıkarılabilecek bir kanunun içeriği veya geçiş hükümleri hakkında peşin bir sonuç değildir. Gerekçe §35 ve hüküm — PDF s.7

Mevcut nafaka ödemeleri ve birikmiş borçlar ne olacak?

Hukuki değerlendirmemiz: Bir kanun ibaresinin iptali, eldeki nafaka hükmünü kaldıran bireysel bir mahkeme kararı değildir. İptal de yayım günü yürürlüğe girmemiştir. Bu nedenle yalnızca bu karara dayanarak ödemelerin kesilmesi veya birikmiş borçların silindiğinin kabul edilmesi doğru olmaz. Kesinleşmiş hüküm, varsa sona erme sebebi ve sonradan getirilebilecek geçiş hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir. Anayasa m.153 — TBMM yayını

Dosya kontrolü önerimiz: Nafaka yükümlüsü, iptal kararının yayımlandığını gördüğü için banka ödeme talimatını kaldırmadan önce elindeki hükmü ve onu değiştiren bir işlem bulunup bulunmadığını incelemelidir. Nafaka alacaklısı da iptal kararını tek başına alacaktan vazgeçme veya ibra gerekçesi olarak görmemelidir. Somut dosyada başka bir sona erme sebebi bulunması ayrı bir inceleme konusudur.

Çocuk nafakası ve dava sırasındaki tedbir nafakası farklıdır

Yoksulluk nafakasının dayanağı m.175’tir. Dava sırasındaki geçici önlemler m.169’da; boşanma sonrasında çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılma yükümlülüğü ise m.182’de düzenlenir. Bir ödeme kaleminin hangi nafaka türüne ait olduğu, mahkeme hükmünden belirlenmelidir. TMK m.169 ve m.182

Bir kararda hem eş hem çocuk için aylık ödeme bulunabilir. Bu kalemler ayrı incelenmelidir. AYM’nin hükmü TMK m.175/1’deki ibareyle sınırlıdır; m.169 veya m.182’ye dayanan tedbir ve çocuk nafakasını kaldıran bir hüküm değildir. İptalin kapsamı — PDF s.7

TMK m.176’ya göre sona erme ve değişiklik

İrat biçimindeki nafaka, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Fiilen evliymiş gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması veya kanunda belirtilen haysiyetsiz hayat sürme hâllerinde mahkeme kararıyla kaldırılır. Mali durum değişikliği veya hakkaniyet ise artırma ya da azaltmaya dayanak olabilir. TMK m.176 — sona erme ve değişiklik hükümleri

Bu ayrımın dosyadaki önemi şudur: Yeniden evlenme iddiası ile gelir artışı iddiası aynı hukuki incelemeyi gerektirmez. ‘Çalışmaya başladı’ şeklindeki bir bilgi için gelir, ihtiyaç ve yoksulluk koşullarının nasıl değiştiği somutlaştırılmalıdır. Her iddianın ispat aracı ve talep edilen sonucu ayrı gösterilmelidir.

Devam eden dosyada hangi kontrol yapılmalı?

Dosya hazırlığı için önerimiz; gerekçeli karar, kesinleşme bilgisi, varsa boşanma protokolü, sonradan verilen değişiklik kararları ve ödeme belgelerinin birlikte incelenmesidir. Önce hangi nafaka türünün tartışıldığı belirlenmeli, sonra iptal kararının kapsamı ve yürürlük tarihiyle ilişkisi kurulmalıdır. Gelir veya gider değişikliği ileri sürülüyorsa, eski ve yeni durumu karşılaştıran belgeler ayrıca düzenlenmelidir.

Süren bir dava ile kesinleşmiş kararın icrası aynı aşama değildir. Uygulanacak değerlendirmede iptal hükmü, 30 Haziran 2027 yürürlük tarihi ve varsa sonradan yürürlüğe konulan kanun ile geçiş hükümleri birlikte ele alınmalıdır. AYM herkese ‘beş yıl’ veya ‘evlilik süresi kadar’ nafaka ödenmesini emretmemiştir; §31’de hâkimin değerlendirmesine yön verecek açık bir çerçevenin gerekliliğini belirtmiştir. Gerekçe §31 ve hüküm — PDF s.6–7

Sonuç: AYM’nin iptali, yoksulluk nafakasının tamamen kaldırılması değil, ‘süresiz olarak’ ibaresine ilişkindir. Karar, 30 Eylül 2026’da yayımlanmış ve iptalin yürürlüğü dokuz ay ertelenmiştir. Çoğunluğun gerekçesi, süreyi somut koşullarla ilişkilendiren açık ölçütler aranırken belirli durumlarda yaşam boyu destek ihtimalinin de korunabileceğini göstermektedir. Mevcut nafaka hükmünün akıbeti ise genel başlıklarla değil, ilgili dosya ve uygulanacak hükümler üzerinden değerlendirilmelidir. Karar nüshası — PDF s.6–7