top of page

Parselasyon Planı İptali Sonrası Geri Dönüşüm | 2026

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
14 May 2021
3 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 4 Kas

Parselasyon planının mahkeme tarafından iptal edilmesi hâlinde idare, iptal edilen uygulamanın hukuki ve tapusal sonuçlarını gidermek zorundadır. Parselasyon işleminin mahkeme kararıyla iptal edilmesi, yalnızca encümen kararının ortadan kalkması anlamına gelmez. İdarenin iptal kararının hukuki sonuçlarını fiilen gidermesi, tapu ve dağıtım düzenini hukuka uygun şekilde yeniden kurması gerekir. Özellikle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uygulamalarında bu aşama “geri dönüşüm” olarak anılır.


Parselasyon İptal Edilince İlk Hukuki Sonuç Nedir?

İptal kararı, hukuka aykırı parselasyon işleminin hukuk düzenindeki dayanağını ortadan kaldırır. İdare, mahkeme kararını yalnız kâğıt üzerinde uygulamış görünmekle yetinemez; iptal edilen düzenleme sonucunda oluşan imar parselleri, tahsisler ve tapu kayıtları bakımından eski hukuki duruma dönüşü sağlayacak işlemleri yapmak zorundadır.


Kök Parsele Dönüş Ne Anlama Gelir?

Geri dönüşümde temel hareket noktası, iptal edilen parselasyon yapılmadan önceki mülkiyet ve parsel yapısıdır. Bunun somut dosyada nasıl sağlanacağı; iptal hükmünün kapsamı, eski ve yeni uygulama belgeleri ile tapu tedavülleri birlikte incelenerek belirlenir.

İptal kararının gereğinin yerine getirilmesi ile yeni parselasyon yapılması ayrı değerlendirilmelidir. Aşağıda incelenen Danıştay kararında geri dönüşüm konusunda alt mahkemenin aktarılan gerekçesi ile Danıştayın kendi bozma gerekçesi de birbirinden ayrılmalıdır; bu karar, kök parsele dönüş tartışmasını kesin olarak sonuçlandırmış bir onama kararı değildir.


Geri Dönüşüm Yeni Bir İmar Uygulaması mıdır?

Geri dönüşüm ile yeni parselasyon aynı işlem değildir. Önce iptal edilen işlemin sonuçları giderilir ve hukuki zemin eski hale getirilir; daha sonra gerekiyorsa güncel plan ve mevzuata göre yeni bir 18. madde uygulaması yapılabilir. Bu iki aşamanın birbirine karıştırılması yeni işlemin de iptaline yol açabilir.


Yeni Uygulamada Aynı Yerden Parsel Verilmesi Zorunlu mu?

Parselasyonun amacı, düzenleme alanında plan kararlarına uygun yeni parseller oluşturmaktır. Maliklere mutlaka eski taşınmazlarının birebir aynı geometrik bölümünden yer verilmesi mutlak bir kural değildir. Ancak tahsislerin kamu yararı, eşitlik, düzenleme ortaklık payı, değer dengesi ve parselasyon ilkeleriyle uyumlu olması gerekir. Maliklerin eski konumlarıyla bağ tamamen koparılıyorsa bunun teknik ve hukuki gerekçesi açıklanmalıdır.


Tapu Kayıtları Nasıl Düzeltilir?

Mahkeme kararı sonrasında idare geri dönüşüm cetvellerini ve gerekli teknik belgeleri hazırlayarak tapu sicilinde iptal edilen uygulamanın sonuçlarını gidermelidir. Tapu işlemlerinin hangi sırayla yapılacağı dosyanın önceki tescil, satış, ifraz, tevhit ve üçüncü kişi devirleriyle karmaşıklaşıp karmaşıklaşmadığına göre değişebilir.


Üçüncü Kişilere Devir Varsa Ne Olur?

İptal edilen parselasyon sonrasında oluşan parsellerin üçüncü kişilere devredilmiş olması geri dönüşümü teknik ve hukuki olarak zorlaştırabilir. İyiniyet, tapu siciline güven, idari işlemin iptalinin ayni haklara etkisi ve tazminat ihtimalleri somut olayın özelliklerine göre ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle yalnız imar dosyasının değil güncel tapu tedavül kayıtlarının da alınması gerekir.


Danıştay kararının gerçek sonucu: teknik dosya tamamlanmalı

Danıştay 6. Dairesinin 08.04.2025 tarihli, E.2024/6335, K.2025/1820 sayılı kararında, önceki parselasyon sonrasındaki geri dönüşüm sorunu alt derece mahkemelerinin gerekçelerinde tartışılmıştır. Ancak Danıştay, iptal sonucunu onamamış; bağlantılı imar planı ve parselasyon dosyasındaki bozmayı ve eksik teknik belgeleri dikkate alarak bölge idare mahkemesi kararını bozmuştur.

Daire; önceki ve sonraki parsel sınırlarının işaretlendiği onaylı paftalar, parsel dağıtım ve tahsis cetvelleri ile düzenleme ortaklık payı hesabına ilişkin bilgilerin tamamlanmasını istemiştir. Bu belgeler olmadan bilirkişi tespitlerinin denetlenemeyeceğini belirtmiştir. Kararın somut katkısı, geri dönüşüm ve tahsis iddialarının yalnız genel ifadelerle değil, eski ve yeni uygulamayı karşılaştıran eksiksiz teknik dosyayla incelenmesi gerektiğidir.

Dosyada Kontrol Edilmesi Gereken Belgeler

  • İptal kararının tamamı ve kesinleşme bilgileri

  • İptal edilen parselasyon planı, dağıtım cetvelleri ve encümen kararı

  • Geri dönüşüm ve yeni uygulamaya ilişkin teknik cetveller

  • Kök parsel ve güncel tapu tedavül kayıtları

  • Askı, ilan ve tebligat belgeleri


Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. İptal kararının kapsamı, uygulamanın hangi aşamada olduğu ve tapu kayıtlarında sonradan gerçekleşen işlemler birlikte değerlendirilmelidir.


Parselasyon İptali Sonrası Geri Dönüşüm Ne Kadar Sürer?

Fiilî işlem takvimi ile idarenin kanuni uygulama yükümlülüğü ayrılmalıdır. İYUK m.28’e göre idare, kararın gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır; genel üst sınır kararın idareye tebliğinden itibaren otuz gündür. Teknik cetvellerin hazırlanması veya tapu birimleriyle yazışma gereği, idareye belirsiz bir bekleme süresi tanımaz. İlgili kararın uygulanmasını durduran bir üst mahkeme kararı bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Taşınmaz hakkında aynı zamanda bir ortaklığın giderilmesi davası varsa, devam eden imar ve tapu sürecinin satış veya aynen taksim üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilmelidir. Bu konuda İmar Uygulaması ve Ortaklığın Giderilmesi Davası rehberimize bakabilirsiniz.

İdare işlemleri başlatmazsa hangi kayıtlar hazırlanmalı?


Kararın idareye hangi tarihte tebliğ edildiği, hükmün hangi parselleri kapsadığı ve karar sonrasında hangi işlemin yapıldığı belgelenmelidir. Başvuruda yalnız “mahkeme kararını uygulayın” demek yerine kök parsel, iptal edilen uygulama ve talep edilen geri dönüşüm işlemleri açıkça gösterilebilir. İdarenin cevabı, yeni encümen kararı ve güncel tapu kaydı birlikte saklanmalıdır. Yeni işlemin iptali ile uygulanmama nedeniyle doğan zararın tazmini farklı taleplerdir; süre ve görev değerlendirmesi her talep için ayrı yapılır.


Konuyla İlgili Diğer Rehberler




Görüşme ve iletişim

Parselasyonun iptali sonrasında taşınmazınızla ilgili görüşme talebinizi iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Görüşme öncesinde iptal kararı, güncel tapu kaydı ve belediyenin işlem belgelerini hazırlayabilirsiniz.


© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page