İmar Planı İlanı, Askı Süresi ve Dava Açma Süresi | 2026
- Üzeyir AHISKALI
- 15 May 2021
- 4 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 2 gün önce
İmar planına karşı dava açarken en sık yapılan hata, yalnız planın onay tarihine veya belediyeye verilen itiraz dilekçesinin tarihine bakmaktır. Oysa süre hesabında planın askıya çıktığı ve askıdan indiği tarihler, itirazın askı süresi içinde yapılıp yapılmadığı, idarenin cevap tarihi ve İYUK m.11'deki zımni ret süresi birlikte değerlendirilir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2025 tarihli kararı bu konuda güncel ve ayrıntılı bir çerçeve sunmaktadır.
İmar Planı Ne Kadar Süre Askıda Kalır?
3194 sayılı İmar Kanunu m.8 uyarınca belediye sınırları içindeki nazım ve uygulama imar planları, onaylandıktan sonra belediye başkanlığınca belirlenen ilan yerlerinde ve ilgili idarenin internet sayfasında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Belediye ve mücavir alan dışında kalan planlarda aynı ilan yükümlülüğü valilik tarafından yerine getirilir.
Muhtarlık ve Plan Alanındaki Duyurular
İmar Kanunu m.8'de 2020 yılında yapılan değişikliklerle plan ve plan değişikliğinin nerede askıya çıktığına ilişkin bilginin ilgili muhtarlık panosunda duyurulması; plan değişikliklerinde ise değişikliğe konu alanda görülebilir şekilde en az iki tabela ile otuz gün bilgilendirme yapılması öngörülmüştür. Bu düzenlemeler planın aleniyetini ve ilgililerin süresinde hak arayabilmesini güçlendirmeyi amaçlar.
Askı Süresinde İtiraz Zorunlu mu?
İmar planına karşı dava açılabilmesi için askı süresi içinde mutlaka itiraz edilmiş olması genel bir dava şartı değildir. Ancak askı süresinde itiraz edilirse dava süresinin başlangıcı ve zımni ret hesabı değişebilir. Bu nedenle “itiraz ettim, artık dava süresi başlamaz” düşüncesi de “itiraz etmedim, dava hakkım tamamen bitti” düşüncesi de tek başına doğru değildir.
2025 Danıştay İDDK Kararı: Süre Nereden Başlar?
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E.2024/2424, K.2025/73 sayılı kararında, imar planına askı süresi içinde yapılan itiraz bakımından önemli bir süre hesabı açıklanmıştır. Kurul, itiraz tarihi yerine askıdan inmeyi takip eden tarihin esas alınması gerektiğini; çünkü itirazların askı süresi tamamlandıktan sonra değerlendirilmek üzere yetkili makama gönderildiğini belirtmiştir.
Buna göre askı süresinde itiraz edilmişse, askının son gününü izleyen tarihten itibaren İYUK m.11 kapsamında idarenin cevap süresi dikkate alınır. İYUK m.11'de 2021 yılında yapılan değişiklik sonrasında zımni ret süresi 60 günden 30 güne indirilmiştir. Eski tarihli karar ve makalelerde görülen 60 günlük zımni ret süresi güncel başvurular bakımından doğrudan kullanılmamalıdır.
Dava Açma Süresi Kaç Gündür?
İmar planları ilanı gereken düzenleyici işlemlerdir. İYUK m.7 uyarınca idare mahkemelerinde genel dava açma süresi kural olarak 60 gündür. İmar planlarında bu süre, askı ilanı ve varsa askı içi itiraz süreci dikkate alınarak hesaplanır. Askı süresinde itiraz edilmemişse Danıştay yaklaşımında dava süresi askı ilanının son gününü izleyen tarihten itibaren işlemeye başlar.
İtiraza Cevap Verilirse veya Verilmezse
Askı süresi içinde yapılan itiraz hakkında idare 30 günlük İYUK m.11 süresi içinde açıkça ret kararı verirse, kalan dava süresi ret kararının tebliğini izleyen günden itibaren işlemeye devam eder. Cevap verilmezse 30 gün sonunda zımni ret oluşur ve başvuru tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılarak kalan dava süresi işlemeye başlar. Süre hesabı somut tarihler üzerinden gün gün yapılmalıdır.
Beş Yıllık Üst Sınır Ne Anlama Gelir?
3194 sayılı İmar Kanunu m.8'de kesinleşen imar planları veya parselasyon planlarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her hâlde beş yıl içinde dava açılabileceği yönünde özel düzenleme bulunmaktadır. Bu hüküm, normal dava açma sürelerini tamamen ortadan kaldıran serbest bir beş yıllık süre olarak okunmamalıdır. Planın doğrudan dava edilmesi, uygulama işlemi üzerine planın da dava konusu edilmesi ve beş yıllık üst sınır birlikte değerlendirilmelidir.
Uygulama İşlemi Üzerine Plan da Dava Edilebilir mi?
İYUK m.7/4 uyarınca düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgili kişi uygulama işlemini, dayanak düzenleyici işlemi veya her ikisini birlikte dava konusu edebilir. İmar durumu, parselasyon, ruhsat veya başka bir bireysel işlem somut olaya göre imar planının uygulama işlemi niteliğinde olabilir. Ancak hangi işlemin planı yeniden dava edilebilir hâle getirdiği ve beş yıllık üst sınırın etkisi olay bazında incelenmelidir.
İlan Usulündeki Eksiklik Süreyi Etkiler mi?
Planın mevzuata uygun biçimde ilan edilmesi, ilgililerin planı öğrenebilmesi ve dava hakkını kullanabilmesi için önemlidir. Askı ilanının hiç yapılmaması, internet ilanı veya zorunlu duyuruların eksikliği; planın kesinleşmesi, öğrenme ve dava süresinin başlangıcı bakımından ayrıca hukuki değerlendirme gerektirebilir. Ancak ilan eksikliğinin sonucu her dosyada otomatik olarak aynı değildir.
Süre Hesabında Kontrol Edilecek Tarihler
Planın onay tarihi
Askıya çıkış ve askıdan iniş tarihleri
İtiraz dilekçesinin verildiği tarih ve itirazın askı içinde olup olmadığı
İdarenin açık cevap tarihi ve tebliğ tarihi
30 günlük zımni ret süresinin dolduğu tarih
Varsa planı uygulayan bireysel işlemin tebliğ veya öğrenme tarihi
Sık Yapılan Hatalar
Dava süresini planın onay tarihinden otomatik olarak başlatmak.
2021 öncesindeki 60 günlük zımni ret süresini güncel başvurulara uygulamak.
Askı içinde itiraz edildiğinde süreyi itiraz tarihinden başlatmak.
Beş yıllık kuralı, normal dava sürelerinden bağımsız sınırsız bir dava hakkı gibi yorumlamak.
Sonuç
İmar planına karşı dava süresi tek bir tarihten hareketle hesaplanamaz. Askı süresinin sonu, askı içinde yapılan itiraz, İYUK m.11'deki 30 günlük cevap süresi, 60 günlük genel dava süresi, varsa uygulama işlemi ve 3194 sayılı Kanundaki beş yıllık üst sınır birlikte değerlendirilmelidir. 2025 tarihli Danıştay İDDK kararı özellikle askı içinde yapılan itirazlarda başlangıç tarihinin belirlenmesi bakımından önemli bir güncel içtihattır.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; süreye tabi idari uyuşmazlıklarda somut tarihlerin ayrıca hesaplanması gerekir.
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
2026 İçin Uygulama Kontrolü
Taşınmaz uyuşmazlıklarında tapu ve kadastro kayıtları, işlem zinciri, taraf sıfatı, taşınmazın güncel hukuki ve fiilî durumu, değerleme ile görev-yetki meseleleri birlikte incelenmelidir. İmar, tapu ve usul düzenlemeleri değişebildiğinden somut olay güncel mevzuat ve içtihat üzerinden ayrıca doğrulanmalıdır.
Yorumlar