Mirasın Reddi: 3 Aylık Süre, Usul ve Ret Hakkının Kaybı | 2026
Güncelleme tarihi: 9 Kas
Miras, mirasbırakanın ölümüyle birlikte kanun gereğince mirasçılara geçer. Bu geçiş yalnızca malları ve alacakları değil, kural olarak borçları da kapsar. Bu nedenle özellikle borçlu bir tereke söz konusu olduğunda mirasın süresinde reddedilip reddedilmemesi önemli sonuçlar doğurabilir.
Türk Medenî Kanunu m.605, yasal ve atanmış mirasçılara mirası reddetme hakkı tanır. Mirasın gerçek reddi, borca batık tereke hâlinde kanundan doğan hükmen retten farklıdır ve süresi içinde açık bir ret beyanı yapılmasını gerektirir.
Mirasın Reddi İçin Süre Ne Kadardır?
TMK m.606 uyarınca miras üç ay içinde reddedilebilir. Yasal mirasçılar bakımından süre, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten; vasiyetnameyle atanmış mirasçılar bakımından ise tasarrufun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.
Kısa cevap: Gerçek ret için üç aylık süre kuraldır. Süre geçirilmişse, terekenin borca batık olması hâlinde hükmen ret koşullarının bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Miras Nasıl Reddedilir?
TMK m.609'a göre ret beyanı sulh mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılır ve kayıtsız şartsız olmalıdır. Süresi içinde yapılan ret, mirasın açıldığı yer sulh mahkemesinin özel kütüğüne yazılır. Mirasçı isterse reddi gösteren bir belge de alabilir.
Ret Beyanı Hangi Sulh Hukuk Mahkemesine Yapılır?
Kanun, süresinde yapılan reddin mirasın açıldığı yer olan mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh mahkemesinde kayda geçirilmesini öngördüğünden, ret beyanları uygulamada çoğunlukla bu mahkemeye yapılır.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi ise mirasın gerçek reddi istemini çekişmesiz yargı işi olarak nitelendirmekte ve talepte bulunan mirasçının veya ilgililerden birinin oturduğu yer sulh hukuk mahkemesini de yetkili kabul etmektedir. Daire, 25.12.2023 tarihli, 2023/8859 E., 2023/13239 K. sayılı kararında yetkili mahkemeyi ret talebinde bulunan mirasçının adresine göre belirlemiştir. Aynı dairenin bu görüşe geçmeden önce, 2023 yılı içinde, mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesini kesin yetkili kabul eden kararları da bulunduğundan, üç aylık sürenin sonuna yaklaşılan dosyalarda yetki tartışmasına yol açmayacak mahkemeyi seçmek daha güvenlidir.
Küçük Çocuklar Adına Miras Nasıl Reddedilir?
Ergin olmayan çocuk adına ret beyanını kural olarak velayet hakkını kullanan ana veya baba, yasal temsilci sıfatıyla yapar. Ancak ana veya baba aynı mirasta kendisi de mirasçıysa çocuğun reddi temsilcinin payını etkileyebilir; örneğin mirasbırakanın bütün çocukları mirası reddederse onların payları sağ kalan eşe geçer. Böyle bir menfaat çatışmasında TMK m.426/2 uyarınca çocuğa temsil kayyımı atanması gündeme gelir. Kayyım atanması zaman alabileceğinden başvurunun üç aylık süre gözetilerek gecikmeden yapılması gerekir.
Ret Hakkı Hangi Davranışlarla Kaybedilebilir?
TMK m.610 gereğince yasal süre içinde ret beyanında bulunmayan mirasçı mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur. Ayrıca ret süresi dolmadan tereke işlerine olağan yönetimin gerektirdiği ölçünün dışında karışan, tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı da ret hakkını kaybedebilir.
Buna karşılık yalnızca zamanaşımı veya hak düşürücü süreyi korumak amacıyla dava açılması ya da cebrî icra takibi yapılması kanunda ret hakkını ortadan kaldıran işlem olarak kabul edilmemiştir. Hangi işlemin mirası benimseme anlamına geldiği somut olayın niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Bir Mirasçı Reddederse Payı Kime Geçer?
Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı anda kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçer. En yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi hâlinde ise tereke sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; tasfiye sonunda artan değer varsa hak sahiplerine verilir.
Çocukların Tamamı Mirası Reddederse Pay Kime Geçer?
En yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi hâlinde genel kural terekenin iflas hükümlerine göre resmî tasfiyesidir. Ancak Türk Medeni Kanunu m.613, altsoyun tamamının mirası reddetmesi için özel bir sonuç düzenler.
Mirasbırakanın bütün çocukları veya onların yerine geçen altsoyu mirası reddederse, bunlara düşecek pay sağ kalan eşe geçer. Bu nedenle çocukların tamamı reddettiğinde terekenin mutlaka doğrudan tasfiye edileceği şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.
Mirasçının Alacaklıları Mirasın Reddine İtiraz Edebilir mi?
Malvarlığı borçlarını karşılamayan bir mirasçı, kendi alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse alacaklıları veya iflas idaresi, yeterli güvence verilmemesi hâlinde ret tarihinden itibaren altı ay içinde reddin iptalini isteyebilir.
İptal kararı verilmesi hâlinde miras doğrudan mirasçı tarafından kazanılmış sayılmaz; tereke resmen tasfiye edilir ve reddeden mirasçıya düşecek değer öncelikle alacaklıların alacakları için kullanılır.
Mirası Reddeden Kişinin Önceden Aldığı Mallar Bakımından Sorumluluğu
Ödemeden aciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden kişiler, ölümden önceki beş yıl içinde mirasbırakandan aldıkları ve paylaşmada geri vermekle yükümlü olacakları değerler ölçüsünde mirasbırakanın alacaklılarına karşı sorumlu olabilir.
Olağan eğitim ve öğrenim giderleri ile âdet gereği verilen çeyiz bu sorumluluğun dışındadır. İyiniyetli mirasçı ise geri verme zamanında elinde kalan zenginleşme ölçüsünde sorumlu tutulur.
Üç Aylık Süre Uzatılabilir mi?
TMK m.615, önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimine ret süresini uzatma veya yeni bir süre tanıma yetkisi verir. Bu imkân otomatik değildir; önemli sebebin somut olayda ortaya konulması gerekir.
Gerçek Ret ile Hükmen Ret Arasındaki Fark
Gerçek ret, mirasçının süresi içinde açık irade beyanıyla mirası reddetmesidir. Hükmen rette ise mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse kanun mirası reddedilmiş sayar. Bu iki kurumun süre, ispat ve dava yolu bakımından birbirine karıştırılmaması gerekir.
Hukuk Genel Kurulu: Ret Beyanı Ne Zaman Sonuç Doğurur?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 08.02.2023 tarihli, 2022/527 E., 2023/31 K. sayılı kararında, geçerli ret beyanının yetkili sulh mahkemesine sözlü veya yazılı olarak ulaştığı anda sonuç doğurduğunu; tutanağa geçirilmesi veya özel kütüğe kaydı için ayrıca karar beklenmesinin gerekmediğini kabul etmiştir. Somut olayda alacaklı banka, mirasçıların ret başvurularını icra itirazlarından öğrenmesine rağmen dava açtığı için davanın reddi ve giderlerden sorumluluğu yerinde bulunmuştur. Bu ilke, TMK m.609’daki yetkili makama beyan şartını ortadan kaldırmaz: yalnız bankaya veya diğer mirasçılara ret bildirmek yeterli değildir. Süre, kayıtsız şartsız beyan ve ret hakkının kaybedilmemiş olması ayrıca incelenmelidir.
Ret Beyanından Dönülebilir mi?
Ret beyanı bozucu yenilik doğuran bir irade açıklamasıdır ve sulh hukuk mahkemesine ulaştığı anda sonuç doğurur. Bu nedenle mirasçı, beyanı mahkemeye ulaştıktan sonra tek taraflı olarak geri alamaz. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 19.12.2024 tarihli, 2024/856 E., 2024/5842 K. sayılı kararında retten ancak reddin iptalinden yararlanacak mirasçıların tamamının muvafakatiyle veya açılacak reddin iptali davasının kabulüyle dönülebileceğini belirtmiştir.
Aynı daire, ailesinin mirasbırakanın borçlu olduğunu söyleyerek kendisine ret yaptırdığını temyiz aşamasında ileri süren bir mirasçının talebini, retten dönmenin ayrı bir davanın konusu olduğu gerekçesiyle o dosyada incelememiştir (25.01.2024 tarihli, 2023/513 E., 2024/505 K.). İrade sakatlığına dayanan iddiaların bu nedenle ayrı bir davada ileri sürülmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Mirası reddeden kişi mirasbırakanın borçlarından sorumlu olur mu?
Süresi içinde ve usulüne uygun olarak mirası reddeden kişi, kural olarak terekenin borçlarından sorumlu olmaz. Mirasbırakan ödemeden aciz durumdaysa, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan alınan ve paylaşmada geri verilmesi gereken değerler bakımından yukarıda açıklanan sınırlı sorumluluk saklıdır.
Noterde yapılan beyan veya bankaya bildirim mirasın reddi yerine geçer mi?
Geçmez. Ret beyanının sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı olarak yapılması gerekir. Noterde düzenlenen bir beyan ya da bankaya, alacaklıya veya diğer mirasçılara yapılan bildirim, mahkemeye ulaşmadıkça mirasın reddi sonucunu doğurmaz.
Mirasın reddi ile mirastan feragat aynı şey midir?
Hayır. Mirasın reddi, mirasbırakanın ölümünden sonra mirasçının sulh hukuk mahkemesine yaptığı tek taraflı beyandır. Mirastan feragat ise mirasbırakan sağken onunla yapılan ve resmî şekle bağlı bir sözleşmedir (TMK m.528).
Mirası reddeden kişinin çocuklarının da ayrıca reddetmesi gerekir mi?
Reddeden mirasçının payı, miras açıldığı anda kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçtiğinden onun altsoyu mirasçı konumuna gelebilir. Terekenin borçlu olduğu durumlarda bu kişilerin de mirası ayrıca reddetmesi gerekebilir; onlar bakımından üç aylık süre, mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten başlayabilir.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Mirasın reddi bakımından ölüm tarihi, öğrenme tarihi, terekeye ilişkin yapılan işlemler ve olası borçların kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.
Bağlantılı olarak terekenin resmî defteri başlıklı rehber de incelenebilir.
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
İletişim ve Miras Hukuku Çalışma Alanı
Mirasçılık belgeleri, tereke kayıtları, vasiyetname, sözleşmeler ve mirasbırakanın sağlığındaki devirler birlikte değerlendirilmelidir. Büro iletişim bilgileri ve randevu kanallarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.


