top of page

İcra Mahkemesinin Geçici Durdurma Kararı Ne Zaman Sona Erer? | 2026

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
31 Oca 2022
5 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 3 Kas

İcra mahkemesinin verdiği geçici durdurma kararı, borcun ortadan kalktığı veya takibin kesin olarak iptal edildiği anlamına gelmez. Kararın hangi itiraz nedeniyle verildiği, kimi koruduğu ve ne zamana kadar geçerli olduğu okunmalıdır. Özellikle kambiyo senetlerine özgü takipte imzaya itiraz sırasında verilen durdurma ile genel mahkemenin ihtiyati tedbiri aynı kurallara tabi değildir.

En çok karıştırılan nokta, itiraz reddedildiğinde durdurmanın karar kesinleşinceye kadar sürüp sürmeyeceğidir. İcra ve İflas Kanunu'nun 170/2. maddesine dayanan geçici durdurma, itiraz hakkında karar verilince sona erer. Bunun teminatın iadesine etkisi ise yatırılan paranın gerçek hukuki niteliği ve dosyadaki diğer işlemlerle birlikte değerlendirilir.

İmzaya veya borca itiraz takibi kendiliğinden durdurur mu?

Çek ve bono gibi kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda, İİK 168 uyarınca senetteki imzanın borçluya ait olmadığı itirazı ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde açıkça icra mahkemesine bildirilmelidir. Borca itiraz bakımından da özel takip usulünün süre ve başvuru kuralları uygulanır. Bu takip, genel haciz yolundaki ödeme emrine itirazla karıştırılmamalıdır.

İİK 169 ve 170 kapsamında yapılan itiraz, kural olarak satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle yalnız dava açılmış olması haciz uygulanamayacağı anlamına gelmez. Takibin ayrıca durması isteniyorsa talebin dayanağı, somut belgeler ve durdurulması gereken işlemler mahkemeye sunulmalıdır.

İİK 170/2, mahkemenin dilekçe ve eklerinden imzaya itirazı ciddi bulması hâlinde, alacaklıya tebliğ yapılmadan dosya üzerinden geçici durdurma kararı verebilmesine imkân tanır. Kanundaki ifade, itirazla ilgili karar verilinceye kadarki dönemi kapsar. Her imza inkârında otomatik olarak durdurma verilmesi söz konusu değildir.

Geçici durdurma hangi anda sona erer?

İİK 170/2'ye göre verilen geçici durdurmanın işlevi, mahkemenin imza itirazını inceleyeceği aralıkta koruma sağlamaktır. İtirazın esası hakkında karar verilmesiyle bu geçici koruma sona erer. Özellikle itiraz reddedildiğinde, devamı için yalnız istinaf dilekçesi sunulduğunun belirtilmesi yeterli değildir.

İtiraz kabul edilirse İİK 170'te kabul kararına bağlanan sonuçlar ayrıca devreye girer; takibin durması artık geçici ara kararın devamından ibaret değildir. Bu ayrım, dosyada yalnız eski ara karara bakılarak işlem yapılmasını önler. Mahkemenin son kararı, kanun yoluna ilişkin özel hükümler ve varsa sonradan verilmiş başka bir koruma kararı birlikte incelenmelidir.

Kararda “dava sonuna kadar” denmesi, bu özel düzenleme bakımından mutlaka bütün kanun yolları tüketilinceye kadar beklenmesi demek değildir. Öte yandan bir kararın gerçekten İİK 170/2'ye mi, başka bir tedbir düzenlemesine mi dayandığı saptanmadan aynı sonuç bütün dosyalara uygulanamaz.

Yargıtay'ın 2025 tarihli teminat iadesi kararı

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 03.11.2025 tarih, 2025/4635 E., 2025/6975 K. sayılı kararında bu ayrımı ele almıştır. Bono takibine karşı imza itirazı açılmış; İstanbul 19. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/630 esas sayılı dosyasında 09.06.2022 tarihli ara kararla yüzde yirmi nakit teminat karşılığında, borçlu yönünden dava sonuna kadar takip durdurulmuştur.

Dosyaya iki ayrı tarihte toplam 2.703.788,63 TL teminat yatırılmıştır. İmzaya itirazın 08.02.2023 tarihinde reddedilmesinden sonra borçlu teminatını istemiş, icra müdürlüğü talebi reddetmiştir. Bu işleme karşı şikâyet ve sonrasındaki istinaf başvurusu da reddedilince uyuşmazlık Yargıtay önüne gelmiştir.

Daire, İİK 170/2 kapsamındaki geçici durdurmanın esas hakkındaki kararla kendiliğinden kalktığını, ayrıca kaldırma kararı verilmesine veya kararın kesinleşmesine ihtiyaç bulunmadığını belirtmiştir. Somut olayda söz konusu teminatın başka alacak veya yaptırımlara mahsup edilmesini sağlayan bir usul bulunmadığı da değerlendirilerek teminat iadesini engelleyen karar bozulmuştur.

Bu karar, icra dosyasına yatırılan her paranın karar verilir verilmez koşulsuz iade edileceği anlamına gelmez. İncelenen para, belirli bir geçici durdurmanın teminatıdır. Borç ödemesi, haczedilmiş para, başka bir tedbir için verilen güvence veya bağımsız bir hacze konu tutar aynı hukuki durumda olmayabilir. Ayrıca somut ara karardaki yüzde yirmi oran, bütün geçici durdurmalar için genel ve değişmez bir kanuni teminat oranı olarak okunmamalıdır.

İstinafa başvurulursa takip yine devam edebilir mi?

Kanun yolu başvurusu ile icranın durdurulması iki ayrı işlemdir. İİK 363-364'ün genel kanun yolu düzeniyle, kambiyo senetlerine özgü itirazların özel hükümleri birlikte değerlendirilir. İİK 169/a'nın son fıkrası, itirazın reddine karşı kanun yolu başvurusunun hiçbir icra işlemini durdurmayacağını; kanunda öngörülen teminat koşuluyla durdurma imkânını ayrıca düzenler.

Bu nedenle “istinaf her durumda satışı durdurur” veya “hiçbir başvuru takibi durduramaz” şeklindeki genel ifadeler yanıltıcıdır. Hangi kararın denetlendiği ve hangi özel hükmün uygulandığı belirlenmelidir. Güncel kararlar bakımından kanun yolunun açık olup olmadığı, parasal sınır ve tebliğle başlayan süre de ayrıca kontrol edilir.

Esas itirazın reddine karşı başvurulmuş olması, sona eren geçici korumayı kendiliğinden yenilemez. İcranın geri bırakılması veya başka bir durdurma yolu kullanılacaksa kanunun aradığı karar ve teminat koşulları yerine getirilmelidir. Başvuru yapıldığına ilişkin belgeyle yetinmek yerine, verilmiş kararın icra dosyasına ulaştığı doğrulanmalıdır.

HMK'daki ihtiyati tedbirle farkı nedir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 397/2. maddesinde, aksi belirtilmedikçe ihtiyati tedbirin etkisinin nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceği düzenlenir. Ancak bu genel hüküm, İİK 170/2'nin itiraz hakkında karar verilinceye kadar geçici durdurmaya ilişkin özel düzenlemesini etkisiz hâle getirmez.

Örneğin genel mahkemede açılan bir mülkiyet davasındaki tedbir ile icra mahkemesinde imzaya itiraz için verilen geçici durdurmanın sona erme zamanı aynı kabul edilmemelidir. Kararın başlığında “tedbir” kelimesinin bulunması da tek başına belirleyici değildir. Hukuki dayanak, hüküm fıkrası ve korunan uyuşmazlık esastır.

Menfi tespit davası açmak çözüm olur mu?

İİK 72, takipten önce ve sonra açılan menfi tespit davalarını farklı düzenler. Takipten önce açılan davada mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminatla takibin durdurulmasına karar verebilir. Bu, yalnız dava açmakla doğan otomatik bir sonuç değildir.

Takip başladıktan sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbirle takibin durdurulmasına karar verilemez. Borçlu, kanundaki teminat koşulunu sağlayarak icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. Takibin durması ile paranın alacaklıya ödenmemesi farklı korumalardır; haciz ve diğer işlemler üzerindeki etkileri karıştırılmamalıdır.

Menfi tespit davası, süresi kaçırılmış her icra itirazını geçmişe etkili biçimde onaran bir yol değildir. Borcun varlığına ilişkin iddia, görevli mahkeme, dava şartları ve deliller ayrıca değerlendirilir. İmza itirazı dosyasındaki geçici durdurmanın sona ermesi, tek başına başka bir davada tedbir şartlarının oluştuğunu kanıtlamaz.

Teminat iadesi için hangi belgeler gerekir?

  • Geçici durdurma ara kararı ve kararın hangi kanun maddesine dayandığını gösteren dosya bilgileri.

  • Teminatın yatırılmasına ilişkin makbuzlar; paranın borç ödemesi değil teminat olduğunu gösteren kayıtlar.

  • İtirazın esası hakkında verilen karar ve icra dosyasına iletildiğine ilişkin bilgi.

  • İade istenen tutar, yatıran kişi ve hesaba ilişkin açıklamalar; varsa başka haciz veya tedbir kararları.

İade talebi yazılı yapılmalı ve müdürlüğün gerekçeli işlemi alınmalıdır. Dosyaya başka borç için konmuş geçerli bir haciz varsa bunun sonucu ayrıca incelenir. Teminatın iadesi ile takip borcunun ödenmiş sayılması farklıdır: Borçlu teminatını geri alsa bile, devam eden takipte hukuken geçerli alacak ve ferileriyle karşılaşabilir.

İcra müdürlüğü iadeyi reddederse ne yapılır?

İİK 16 uyarınca icra müdürlüğünün hukuka aykırı işlemlerine karşı icra mahkemesine şikâyet yolu bulunur. Genel süre, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gündür. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya işin sebepsiz sürüncemede bırakılması gibi kanundaki istisnalar ayrıca değerlendirilir; her iade reddini süresiz şikâyet sayarak beklemek güvenli değildir.

Şikâyet dilekçesinde yatırılan paranın niteliği, geçici durdurmanın sona erdiği tarih ve ret gerekçesinin neden yanlış olduğu somutlaştırılmalıdır. İİK 22 gereğince şikâyet kendiliğinden icrayı durdurmaz. Bu yüzden şikâyet başvurusu yapılmışken devam eden takip işlemlerinin ayrıca izlenmesi gerekir.

Dayanaklar ve uygulama sınırı

Başlıca dayanaklar 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 16, 22, 72, 168-170 ve 363-364. maddeleri; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 397. maddesi ve Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 03.11.2025 tarihli, 2025/4635 E., 2025/6975 K. sayılı kararıdır. Birden fazla borçlu bulunan dosyada yalnız belirli borçlu lehine verilen kararın diğer kişiler için de geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

İlgili rehberler

© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page