Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yoluyla Takip: Çek ve Bono | 2026
Güncelleme tarihi: 6 Eyl
Çek, bono veya poliçeye dayanan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip, genel haciz yolundan farklı ve çok kısa süreli itiraz mekanizmaları içerir. Ödeme emrinin tebliğinden sonra borçlu açısından birkaç günlük gecikme dahi ciddi hak kaybına yol açabileceğinden, senedin ve takip dosyasının hemen incelenmesi önemlidir.
Kambiyo takibinin temel özelliği nedir?
Kambiyo senetlerine özgü takipte alacaklı, kanunun kambiyo senedi saydığı bir belgeye dayanır. İcra müdürü senedin kambiyo senedi niteliğini ve vadesinin gelip gelmediğini inceleyerek ödeme emri gönderir. Ancak ödeme emrinin gönderilmiş olması, borçlunun senedin kambiyo vasfına, imzaya, borca veya yetkiye ilişkin başvuru haklarını ortadan kaldırmaz.
Ödeme ve başvuru süreleri neden kritik?
İİK m.168 uyarınca kambiyo ödeme emrinde borç ve takip giderlerinin on gün içinde ödenmesi ihtar edilir. Senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı yönündeki şikâyet ile imzaya, borca, itfaya, imhale, zamanaşımına veya yetkiye ilişkin kanunda belirtilen başvurular bakımından ise beş günlük süre öngörülmüştür. Bu nedenle ödeme süresi ile itiraz veya şikâyet süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
İmzaya itiraz nasıl yapılır?
Borçlu takip dayanağı kambiyo senedindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürüyorsa, bu iddiayı beş gün içinde açıkça icra mahkemesine bildirmelidir. İmzaya itirazın sonuçları ve ispat yöntemi, borca itirazdan farklıdır. Bu nedenle dilekçede imza itirazının açık ve tereddütsüz biçimde kurulması gerekir.
Borca ve yetkiye itiraz
Borçlu olmadığını, borcun ödendiğini, ödeme için süre verildiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını veya icra dairesinin yetkisiz olduğunu ileri süren borçlu da sebeplerini beş günlük süre içinde icra mahkemesine taşımalıdır. İtirazın hukuki niteliği kadar dayanak belgelerin süresinde ve doğru biçimde sunulması da önemlidir.
Senedin kambiyo vasfı yoksa ne olur?
Bir belgenin üzerinde “bono” veya “çek” ibaresinin bulunması tek başına her durumda yeterli değildir. Senedin kanunen gerekli unsurları taşıyıp taşımadığı, vade, düzenleme yeri, imza ve diğer zorunlu unsurlar somut senet üzerinden değerlendirilir. Takip dayanağı belgenin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı iddiası İİK m.168 kapsamında beş günlük şikâyet süresine tabidir.
Kambiyo Takibine İtiraz Takibi Kendiliğinden Durdurur mu?
Hayır. Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda borca veya imzaya itiraz, satış dışındaki icra takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle itiraz yapılmış olması tek başına haciz ve diğer takip işlemlerinin tamamen durduğu anlamına gelmez. Ancak itiraz sonuçlanmadan hacizli malların satışı gerçekleştirilemez.
İcra mahkemesi, borçlunun sunduğu belgeler veya itirazın niteliği itibarıyla itirazı ciddi görürse esas hakkında karar verilinceye kadar takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir. İtirazın yapılması ile mahkemenin geçici durdurma kararı vermesi birbirinden farklı işlemlerdir.
Ayrıca takibe dayanak belgenin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı veya alacaklının kambiyo yoluyla takip hakkının bulunmadığı iddiası da ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş günlük sürede icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülmelidir.
Borçlu ilk olarak neyi kontrol etmeli?
Ödeme emrinin kesin tebliğ tarihi
Takip dayanağı senedin aslı ve zorunlu unsurları
Senetteki imzanın aidiyeti
Borcun ödenip ödenmediği veya ertelenip ertelenmediği
Zamanaşımı ve yetki itirazı ihtimali
Takip talebi ile senet arasındaki tutar ve taraf uyumu
Sonuç
Kambiyo senetlerine özgü takipte en önemli unsur süredir. Beş günlük itiraz ve şikâyet süresi ile on günlük ödeme süresinin farklı olduğu unutulmamalıdır. Ödeme emri tebliğ edildiğinde senet, tebligat ve takip dosyası birlikte incelenmeli; imza, borç, yetki, zamanaşımı ve kambiyo vasfına ilişkin itirazlar birbirinden ayrılarak doğru hukuki yol süresinde kullanılmalıdır.
Bağlantılı olarak menfi tespit ve istirdat davası ve ihtiyati haciz başlıklı rehberler de somut dosyanın özelliklerine göre birlikte incelenebilir.
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
Uygulamada Pratik Değerlendirme
Şirket ve ticari uyuşmazlıklarda sözleşme, ticari defter ve kayıtlar, bildirimler, ödeme belgeleri ve ilgili şirket kararlarının birlikte incelenmesi önemlidir. Başvuru veya dava yoluna geçmeden önce görevli mahkeme, dava şartları, süreler ve ispat araçları somut olaya göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Soru
Bu tür ticari uyuşmazlıklarda hangi belgeler öncelikle hazırlanmalıdır?
Sözleşmeler, faturalar, banka ve ödeme kayıtları, ticari defter ve kayıtlar, ihtar veya bildirimler ile uyuşmazlığın niteliğine göre şirket kararları ve yazışmaların eksiksiz toplanması yararlıdır.
İletişim ve İcra Hukuku Çalışma Alanı
Ödeme veya icra emri, tebligat, takip talebi, dayanak belge ve icra dosyasındaki işlemler birlikte değerlendirilmelidir. Büro iletişim bilgileri ve randevu kanallarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.
Yorumlar