top of page

Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yoluyla Takip: Çek ve Bono | 2026

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
4 Eyl
4 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 6 gün önce

Çek, bono veya poliçeye dayanan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip, genel haciz yolundan farklı ve çok kısa süreli itiraz mekanizmaları içerir. Ödeme emrinin tebliğinden sonra borçlu açısından birkaç günlük gecikme dahi ciddi hak kaybına yol açabileceğinden, senedin ve takip dosyasının hemen incelenmesi önemlidir.


Kambiyo takibinin temel özelliği nedir?


Kambiyo senetlerine özgü takipte alacaklı, kanunun kambiyo senedi saydığı bir belgeye dayanır. İcra müdürü senedin kambiyo senedi niteliğini ve vadesinin gelip gelmediğini inceleyerek ödeme emri gönderir. Ancak ödeme emrinin gönderilmiş olması, borçlunun senedin kambiyo vasfına, imzaya, borca veya yetkiye ilişkin başvuru haklarını ortadan kaldırmaz.


Ödeme ve başvuru süreleri neden kritik?


İİK m.168 uyarınca kambiyo ödeme emrinde borç ve takip giderlerinin on gün içinde ödenmesi ihtar edilir. Senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı yönündeki şikâyet ile imzaya, borca, itfaya, imhale, zamanaşımına veya yetkiye ilişkin kanunda belirtilen başvurular bakımından ise beş günlük süre öngörülmüştür. Bu nedenle ödeme süresi ile itiraz veya şikâyet süresi birbirine karıştırılmamalıdır.


İmzaya itiraz nasıl yapılır?


Borçlu takip dayanağı kambiyo senedindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürüyorsa, bu iddiayı beş gün içinde açıkça icra mahkemesine bildirmelidir. İmzaya itirazın sonuçları ve ispat yöntemi, borca itirazdan farklıdır. Bu nedenle dilekçede imza itirazının açık ve tereddütsüz biçimde kurulması gerekir.


Borca ve yetkiye itiraz


Borçlu olmadığını, borcun ödendiğini, ödeme için süre verildiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını veya icra dairesinin yetkisiz olduğunu ileri süren borçlu da sebeplerini beş günlük süre içinde icra mahkemesine taşımalıdır. İtirazın hukuki niteliği kadar dayanak belgelerin süresinde ve doğru biçimde sunulması da önemlidir.


Senedin kambiyo vasfı yoksa ne olur?


Bir belgenin üzerinde “bono” veya “çek” ibaresinin bulunması tek başına her durumda yeterli değildir. Senedin kanunen gerekli unsurları taşıyıp taşımadığı, vade, düzenleme yeri, imza ve diğer zorunlu unsurlar somut senet üzerinden değerlendirilir. Takip dayanağı belgenin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı iddiası İİK m.168 kapsamında beş günlük şikâyet süresine tabidir.


Kambiyo Takibine İtiraz Takibi Kendiliğinden Durdurur mu?


Hayır. Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda borca veya imzaya itiraz, satış dışındaki icra takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle itiraz yapılmış olması tek başına haciz ve diğer takip işlemlerinin tamamen durduğu anlamına gelmez. Ancak itiraz sonuçlanmadan hacizli malların satışı gerçekleştirilemez.


İcra mahkemesi, borçlunun sunduğu belgeler veya itirazın niteliği itibarıyla itirazı ciddi görürse esas hakkında karar verilinceye kadar takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir. İtirazın yapılması ile mahkemenin geçici durdurma kararı vermesi birbirinden farklı işlemlerdir.


Ayrıca takibe dayanak belgenin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı veya alacaklının kambiyo yoluyla takip hakkının bulunmadığı iddiası da ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş günlük sürede icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülmelidir.


Borçlu ilk olarak neyi kontrol etmeli?


  • Ödeme emrinin kesin tebliğ tarihi

  • Takip dayanağı senedin aslı ve zorunlu unsurları

  • Senetteki imzanın aidiyeti

  • Borcun ödenip ödenmediği veya ertelenip ertelenmediği

  • Zamanaşımı ve yetki itirazı ihtimali

  • Takip talebi ile senet arasındaki tutar ve taraf uyumu


HGK örneği: senet bedeline sonradan rakam eklenmesi

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.02.2026 tarihli E.2025/208, K.2026/64 sayılı kararında, bonodaki 105.000 TL’nin başına rakam eklenerek 1.105.000 TL’ye çıkarıldığı iddiası incelenmiştir. Kurul, bedelde tahrifat iddiasını İİK m.168/5 ve 169 kapsamındaki borca itiraz olarak nitelendirmiş ve beş günlük başvuru süresini hatırlatmıştır.

Adli Tıp incelemesiyle sonradan ekleme saptanması ve değişikliğin düzenleyen tarafından paraflanmaması karşısında, senedin önceki bedel için geçerli sayılması; değiştirilen kısım ve fer’ileri yönünden İİK m.169/a-5 uyarınca takibin durdurulması gerektiği kabul edilmiştir. HMK m.207 ile TTK m.676 ve 778 birlikte değerlendirilmiştir. Karar, her sonradan doldurma iddiasının otomatik kabulü anlamına gelmez; tahrifat ile açık senedin anlaşmaya aykırı doldurulması farklı savunmalardır ve senet aslı üzerinden teknik inceleme önemlidir.

Sonuç


Kambiyo senetlerine özgü takipte en önemli unsur süredir. Beş günlük itiraz ve şikâyet süresi ile on günlük ödeme süresinin farklı olduğu unutulmamalıdır. Ödeme emri tebliğ edildiğinde senet, tebligat ve takip dosyası birlikte incelenmeli; imza, borç, yetki, zamanaşımı ve kambiyo vasfına ilişkin itirazlar birbirinden ayrılarak doğru hukuki yol süresinde kullanılmalıdır.

Bağlantılı olarak menfi tespit ve istirdat davası ve ihtiyati haciz başlıklı rehberler de somut dosyanın özelliklerine göre birlikte incelenebilir.


Konuyla İlgili Diğer Rehberler





İtiraz dosyasında hangi belgeler önceliklidir?

Önce ödeme emri ve tebligat belgesi alınmalı; takip dosya numarası, senedin ön ve arka yüzü, ciro zinciri ve talep edilen tutar birlikte kontrol edilmelidir. Ödeme savunması varsa dekontun hangi senet borcunu karşıladığı açıklanmalıdır. “Bütün borçlara itiraz ediyorum” şeklindeki genel ifade yerine imza, ödeme, zamanaşımı veya yetki iddiasının hangisine dayanıldığı ayrıştırılmalıdır.

Sık Sorulan Soru

On günlük ödeme süresi bitmeden itiraz edebilir miyim?

İtiraz için onuncu gün beklenmemelidir. Kambiyo takibindeki beş günlük başvuru süresi ile on günlük ödeme süresi ayrı işler. İtirazın icra mahkemesine süresinde yöneltilmesi ve varsa geçici durdurma talebinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Genel haciz yolundaki itiraz usulü bu takibe aynen aktarılmamalıdır.



İletişim ve İcra Hukuku Çalışma Alanı


Ödeme veya icra emri, tebligat, takip talebi, dayanak belge ve icra dosyasındaki işlemler birlikte değerlendirilmelidir. Büro iletişim bilgileri ve randevu kanallarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.




Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.


© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page