İcra Dosyasında Takipsizlik, Haczin Düşmesi ve Yenileme | 2026
Güncelleme tarihi: 6 Eyl
İcra dosyalarında 'dosya düştü', 'takipsiz kaldı', 'haciz düştü' veya 'haczi yenilemek gerekir' gibi ifadeler sıklıkla birbirinin yerine kullanılır. Oysa İcra ve İflas Kanunu bakımından bunlar aynı hukuki sonucu ifade etmez.
Alacaklının süresinde haciz istememesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılması, mevcut bir mal üzerindeki haczin süresinde satış istenmediği için kalkması ve daha sonra aynı mal üzerine yeni haciz konulması birbirinden farklı kurumlardır. Yanlış ayrım, hem alacaklının sıra ve öncelik kaybına hem de borçlunun artık geçerli olmayan bir hacizle karşı karşıya kalmasına yol açabilir.
Bu rehber, 30 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükteki İİK m.78, 106 ve 110 ile 2025-2026 Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kararları esas alınarak hazırlanmıştır.
İcra Dosyasında 'Takipsizlik' Ne Anlama Gelir?
Uygulamada takipsizlik sözcüğü farklı durumlar için kullanılır. Genel haciz yoluyla ilamsız takip bakımından en önemli düzenlemelerden biri İİK m.78'dir. Buna göre alacaklı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde haciz istemelidir.
Kanundaki sürede haciz talep edilmez veya haciz talebi geri alındıktan sonra kalan süre içinde yenilenmezse dosya muameleden, yani işlemden kaldırılır. Bu durum alacağın kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez; ancak takip dosyasında yeniden haciz istenebilmesi için kanundaki yenileme usulünün dikkate alınması gerekir.
Haciz İsteme Süresi Ne Kadardır?
İİK m.78 uyarınca haciz isteme hakkı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer.
Ancak borçlu takibe itiraz etmiş veya dava açılmışsa, itiraz veya davanın başladığı tarihten hükmün kesinleşmesine kadar geçen süre bu bir yıllık hesaba katılmaz. Benzer şekilde icra dairesinde yapılan taksit sözleşmesinin devam ettiği dönem de kanundaki şartlar çerçevesinde hesaba katılmaz.
Bu nedenle yalnızca ödeme emrinin tebliğ tarihi ile haciz talebi tarihi arasındaki takvim süresine bakmak her dosyada doğru sonuç vermez; arada itiraz, dava veya icra dairesinde taksit sözleşmesi bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.
Haciz Talebi Süresinde Yapılmazsa Dosya Kapanır mı?
İİK m.78'in ifadesi 'dosyanın muameleden kaldırılması'dır. Bu, alacağın veya icra takibinin maddi hukuk bakımından tamamen yok olması anlamına gelmez.
Dosya işlemden kaldırıldıktan sonra alacaklı yenileme talebinde bulunabilir. Kanuna göre yeniden haciz istenebilmesi, yenileme talebinin borçluya tebliğine bağlıdır. İlâma dayanmayan takiplerde yenileme talebi üzerine yeniden harç alınır ve yenileme masrafı ile harcı borçluya yükletilemez.
Alacağın ayrıca zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ise farklı bir konudur. Yenileme kurumu, maddi hukukta sona ermiş veya zamanaşımına uğramış bir alacağı kendiliğinden canlandırmaz.
Dosyanın İşlemden Kaldırılması ile Haczin Düşmesi Aynı Şey midir?
Hayır. İİK m.78'deki işlemden kaldırılma, alacaklının haciz isteme süresiyle ilgilidir. İİK m.106 ve 110'daki haczin kalkması ise daha önce haczedilmiş belirli bir malın süresinde satışının istenmemesi veya satış talebinin usulüne uygun sürdürülmemesiyle ilgilidir.
Başka bir anlatımla dosya aktif olduğu hâlde belirli bir taşınmaz veya araç üzerindeki haciz düşebilir. Aynı şekilde, henüz hiç haciz konulmadan dosya İİK m.78 nedeniyle işlemden kaldırılmış olabilir.
Satış İsteme Süresi 2026'da Kaç Yıldır?
7343 sayılı Kanunla değişen İİK m.106'ya göre alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir. Bu kural taşınır ve taşınmazlar bakımından güncel sistemde temel süredir.
Borçlunun üçüncü kişilerdeki alacağı da bu hükme tabidir. Bir yıllık süre içinde satış istenmesine rağmen artırma sonucunda mal satılamazsa, satış isteyen alacaklı bakımından satış isteme süresi kanundaki koşullarla bir yıl daha uzar.
Eski tarihli hacizlerde 7343 sayılı Kanun'un geçiş hükümleri nedeniyle haciz tarihine göre önceki düzenlemelerin uygulanması ihtimali bulunabilir. Bu nedenle özellikle 2021 ve öncesinden gelen eski takiplerde doğrudan güncel bir yıllık kural uygulanmadan önce haciz tarihi kontrol edilmelidir.
Satış Talebi İçin Sadece Dilekçe Vermek Yeterli mi?
Hayır. Güncel İİK m.106, satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin yatırılmasını zorunlu kılar.
Sicile kayıtlı motorlu kara araçlarında muhafaza, kıymet takdiri ve satış talebinin birlikte yapılması ve bunlara ilişkin giderlerin tamamının peşin yatırılması gerekir. Gerekli giderler satış talebiyle birlikte yatırılmazsa satış talebi yapılmamış sayılabilir.
Satış işlemleri sırasında yatırılan miktarın yetersiz olduğu anlaşılırsa icra müdürü satış isteyene on beş günlük süre verir. Eksiklik bu sürede tamamlanmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.
2026 Yargıtay Kararı: Satış Avansı Yoksa Haciz Düşebilir
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 12.01.2026 tarihli, 2025/7391 E., 2026/18 K. sayılı kararında taşınmaz için süresinde satış talebinde bulunulmuş olmasına rağmen tarife gereği yatırılması gereken avansın yatırıldığına ilişkin makbuz bulunmadığı tespit edilmiştir.
Daire, bu nedenle usulüne uygun bir satış talebinin bulunmadığını ve bir yıllık süre içinde geçerli satış talebi yapılmadığından haczin düştüğünü kabul etmiştir. Karar, yalnızca UYAP'ta 'satış talebi' kaydı bulunmasının değil, kanunun aradığı giderlerin de tamamlanmasının önemini göstermektedir.
Yargıtay kararları esas ve karar numarasıyla Yargıtay Başkanlığı Emsal Karar Arama sisteminden kontrol edilebilir.
Kıymet Takdiri Talebi Satış Talebi Sayılır mı?
Kural olarak hayır. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 22.01.2025 tarihli, 2024/8019 E., 2025/505 K. sayılı kararında, yalnızca 'satışa esas olmak üzere kıymet takdiri yapılması' talebinin satış talebi anlamına gelmediği açıkça kabul edilmiştir.
Somut olayda satış masrafı yatırılmış olmasına rağmen haciz tarihinden itibaren bir yıllık sürede açık bir satış talebi bulunmadığı için haczin düştüğüne ve düşen hacze dayalı ihalenin geçerli olamayacağına karar verilmiştir.
Bu nedenle kıymet takdiri, muhafaza ve satış işlemleri birbirinden ayrılmalı; satış iradesi açıkça ve süresinde ortaya konulmalıdır.
Haczin Başlangıç Tarihi Hangisidir?
Satış isteme süresinin başlangıcı haciz tarihidir. Taşınmaz bakımından haczin tapuya şerh edildiği tarih ile icra müdürlüğünün haciz kararı tarihi farklı olabilir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 18.02.2025 tarihli, 2024/8022 E., 2025/1320 K. sayılı kararında haczin geçerliliği için icra müdürlüğünün haciz kararı vermesinin yeterli olduğu, tapuya işlenmenin kurucu değil bildirici nitelikte bulunduğu ve İİK m.106-110 süresi hesaplanırken icra müdürlüğünün haciz kararı tarihinin esas alınacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte karar, haczin üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için tapu siciline işlenmesi gerektiğini de belirtmektedir.
Satış Süresinde İstenmezse Ne Olur?
İİK m.110 uyarınca bir malın satılması kanuni süre içinde istenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar. Benzer şekilde satış talebi geri alınır ve kalan kanuni süre içinde yenilenmezse haciz düşer.
Kanun, hacizli malın satışına ilişkin talebin bir defa geri alınabileceğini düzenlemektedir. Satış talebinin geri alınması yeni ve tam bir yıllık süre başlatmaz; kalan süre içinde yeniden satış istenmesi gerekir.
Haczin düşmesi, alacağın sona ermesi değildir. Ancak alacaklı o mala ilişkin haciz sırası ve önceliğini kaybedebilir; sonradan konulacak yeni haciz kendi tarihi itibarıyla hüküm doğurur.
Haciz Düştükten Sonra Yeniden Haciz Konulabilir mi?
Kural olarak takip ve alacak hâlen hukuken devam ediyorsa aynı mal üzerine yeniden haciz konulması mümkün olabilir. Ancak bu işlem eski haczin 'uzatılması' veya 'yenilenmesi' değildir; yeni bir hacizdir.
Yargıtay uygulamasında, alacaklı ödeme emrinin tebliğinden itibaren İİK m.78'deki bir yıllık sürede usulüne uygun haciz istemişse, bu haczin daha sonra İİK m.106-110 nedeniyle düşmesinden sonra yeni haciz istenebilmesi için ayrıca İİK m.78 anlamında yenileme harcı ve yenileme tebliği aranmadığı yönünde kararlar bulunmaktadır.
Bununla birlikte yeni haciz, eski haczin tarih ve sırasını korumaz. Önceki hacze dayalı kıymet takdiri veya satış işlemlerinin yeni hacze otomatik olarak taşınabileceği de kabul edilmemelidir.
'Haczin Yenilenmesi' Diye Bir Kurum Var mı?
Uygulamada 'haczin yenilenmesi' ifadesi kullanılsa da Yargıtay, İcra ve İflas Kanunu'nda eski haczin süresini uzatan bağımsız bir 'haciz yenileme' kurumu bulunmadığını vurgulamaktadır.
Aynı takip dosyasından aynı mal üzerine yeniden haciz konulabilir; fakat bu yeni haciz yeni tarihiyle hüküm doğurur. Bu nedenle 'eski haczi yeniledim, sıra tarihim değişmedi' şeklindeki yaklaşım güvenli değildir.
Düşen Hacze Dayalı Kıymet Takdiri Kullanılabilir mi?
Haciz düştükten sonra yeni haciz konulmuşsa, kural olarak satış işlemleri yeni hacze göre yürütülmelidir. Yargıtay kararlarında düşen hacze dayalı kıymet takdirinin yeni haciz üzerinden yapılacak satışta esas alınmasının hukuka aykırı olabileceği vurgulanmaktadır.
Özellikle haciz tarihleri ve kıymet takdiri tarihleri arasında değişiklik varsa, ihale öncesi hangi haczin satışa esas alındığı dikkatle kontrol edilmelidir.
Haczin Düşmesi İcra Mahkemesince Kendiliğinden Dikkate Alınır mı?
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2025 ve 2026 kararlarında, İİK m.106-110 uyarınca haczin düşüp düşmediğinin ilgili şikâyet ve ihale uyuşmazlıklarında mahkemece resen dikkate alınabileceği açıkça vurgulanmaktadır.
Örneğin meskeniyet şikâyeti sırasında haczin yargılama devam ederken satış isteme süresinin geçmesi nedeniyle düştüğü anlaşılırsa şikâyetin konusu kalmayabilir. Benzer şekilde düşmüş hacze dayanılarak yapılan ihale fesih sebebi oluşturabilir.
Dosya Yenilemesi ile Yeni Haciz Arasındaki Fark
İİK m.78 kapsamında dosyanın işlemden kaldırılması sonrasında yapılan yenileme, takip dosyasını yeniden aktif hâle getirmeye yönelik usuldür. Yenileme talebi borçluya tebliğ edilir ve ilamsız takipte kanunda öngörülen yenileme harcı alınır.
İİK m.110 nedeniyle belirli bir mal üzerindeki haczin düşmesinden sonra yeni haciz istenmesi ise farklıdır. Önceden haciz talebi İİK m.78 süresinde yapılmışsa Yargıtay uygulamasında bu yeni haciz için ayrıca dosya yenileme prosedürünün gerekmeyebileceği kabul edilmektedir.
Dolayısıyla her 'haciz düştü' durumunda otomatik olarak yenileme harcı yatırılması gerektiği veya her 'dosya takipsiz' durumunda doğrudan yeni haciz konulabileceği söylenemez. Önce hangi kanuni sürenin kaçırıldığı belirlenmelidir.
Satış İsteme Süresi Geçmiş Bir Haciz Tapuda Görünmeye Devam Edebilir mi?
Evet, uygulamada kanunen kalkmış bir haciz şerhi teknik olarak bir süre daha sicilde görünmeye devam edebilir. İİK m.110, resmî sicile kayıtlı mallarda haczin kalktığının icra dairesiyle yapılacak yazışma sonucunda tespiti hâlinde sicili tutan idarenin haciz şerhini terkin edeceğini düzenlemektedir.
Bu nedenle tapu veya araç kaydında haciz görünmesi tek başına haczin İİK m.106-110 bakımından hâlen geçerli olduğunu kesin olarak göstermez. Haciz tarihi, satış talepleri ve gider makbuzları icra dosyasından incelenmelidir.
Alacaklı Açısından Kontrol Listesi
• Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve İİK m.78'deki haciz isteme süresi hesaplanmalıdır.
• İtiraz, dava veya icra dairesindeki taksit sözleşmesi nedeniyle sürenin durduğu dönemler belirlenmelidir.
• Haciz konulan her mal için haciz tarihi ayrı kaydedilmelidir.
• Hacizden itibaren bir yıllık satış isteme süresi takip edilmelidir.
• Satış talebi açıkça yapılmalı; kıymet takdiri ve satış giderleri peşin yatırılmalıdır.
• Motorlu araçlarda muhafaza gideri dâhil özel gider yükümlülükleri kontrol edilmelidir.
• İcra müdürlüğü eksik gider için on beş gün süre verirse bu süre kaçırılmamalıdır.
• Haciz düşmüşse yeni haczin eski haciz sırasını korumadığı dikkate alınmalıdır.
Borçlu Açısından Kontrol Listesi
• Haczin konulduğu tarih ile tapu/araç siciline işlendiği tarih birbirinden ayrılmalıdır.
• Hacizden itibaren yasal sürede gerçek bir satış talebi bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
• Yalnızca kıymet takdiri veya satış masrafı yatırılmasının satış talebi olup olmadığı incelenmelidir.
• Satış giderlerinin kanuna uygun biçimde ve süresinde yatırılıp yatırılmadığı kontrol edilmelidir.
• Haciz düşmüşse eski hacze dayalı kıymet takdiri veya ihale işlemlerine karşı başvuru yolları değerlendirilmelidir.
• Sicilde görünen haczin hukuken hâlen ayakta olup olmadığı icra dosyasındaki işlemler üzerinden doğrulanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
İcra dosyası bir yıl işlem yapılmayınca otomatik kapanır mı?
Her durumda hayır. İİK m.78'deki bir yıllık süre haciz isteme hakkıyla ilgilidir ve ödeme emrinin tebliğinden itibaren hesaplanır. İtiraz, dava ve bazı taksit sözleşmeleri süre hesabını etkileyebilir.
Haciz konulduktan sonra bir yıl satış istenmezse ne olur?
Güncel İİK m.106-110 sisteminde kural olarak hacizden itibaren bir yıl içinde usulüne uygun satış istenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar. Eski tarihli hacizlerde geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Kıymet takdiri istemek haczi kurtarır mı?
Tek başına kıymet takdiri talebi satış talebi değildir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2025/505 sayılı kararı bu ayrımı açık biçimde ortaya koymaktadır.
Satış talebi verip masraf yatırmazsam haciz devam eder mi?
Güncel İİK m.106 uyarınca gerekli satış ve kıymet takdiri giderlerinin satış talebiyle birlikte yatırılması gerekir. 2026/18 sayılı Yargıtay kararında gerekli avansın yatırılmaması nedeniyle usulüne uygun satış talebi bulunmadığı ve haczin düştüğü kabul edilmiştir.
Haciz düştükten sonra aynı mala tekrar haciz konabilir mi?
Takip ve alacak hâlen devam ediyorsa yeni haciz istenmesi mümkün olabilir. Ancak bu işlem eski haczin uzatılması değildir; yeni haciz yeni tarihiyle hüküm doğurur.
Bağlantılı olarak ihtiyati haciz başlıklı rehber de somut dosyanın özelliklerine göre incelenebilir.
İlgili İçerikler
Takibin başlangıcında ödeme emrine itiraz için İlamsız İcra Takibine İtiraz: Süre, Usul ve Sonuçları | 2026 yazımızı inceleyebilirsiniz.
İtirazın ardından alacaklının genel mahkemede izleyeceği yol için İtirazın İptali Davası | 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
Borçlu olmadığını ileri süren kişinin başvurabileceği yol için Menfi Tespit ve İstirdat Davası | 2026 yazımızı inceleyebilirsiniz.
Resmî Kaynaklar
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Haciz ve satış tarihleri, takip türü, geçiş hükümleri, ödeme ve zamanaşımı durumu somut dosyada farklı sonuçlara yol açabilir.
İletişim ve İcra Hukuku Çalışma Alanı
Ödeme veya icra emri, tebligat, takip talebi, dayanak belge ve icra dosyasındaki işlemler birlikte değerlendirilmelidir. Büro iletişim bilgileri ve randevu kanallarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.
Yorumlar