Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi: Atanması, Yetkileri ve Sorumluluğu | 2026
Güncelleme tarihi: 6 Eyl
Mirasbırakan, vasiyetnamesindeki son arzuların ölümünden sonra düzenli biçimde uygulanmasını sağlamak için bir veya birden çok vasiyeti yerine getirme görevlisi atayabilir. Görevli mirasçı olmak zorunda değildir; temel işlevi terekeyi sahiplenmek değil, vasiyetname ve kanunun verdiği sınırlar içinde son arzuların yerine getirilmesini sağlamaktır.
Görevli Nasıl Atanır ve Görev Ne Zaman Başlar?
TMK m.550 uyarınca atama vasiyetnameyle yapılır. Göreve başlayacak kişinin fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Sulh hâkimi görevi bildirir; bildirimden itibaren 15 gün içinde kabul edilmediği bildirilmezse görev kabul edilmiş sayılır. Görevli hizmetinin karşılığında uygun bir ücret de isteyebilir.
Birden Fazla Görevli Varsa Nasıl Hareket Edilir?
Birden çok görevli atanmışsa, vasiyetnameden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça görevi birlikte yürütürler. Görevlilerden biri görevi kabul etmez, edemez veya görevi sona ererse diğerleri kural olarak devam eder. Acele hâllerde ise birlikte hareket etmek üzere atanmış olsalar bile her biri gerekli işlemleri yapabilir.
Görevlinin Tereke Üzerindeki Yetkileri
Görevli, mirasbırakanın sınırlayıcı bir düzenlemesi yoksa tereke malları, hakları ve borçlarının listesini çıkarır; terekeyi yönetir; alacakları tahsil eder, borçları öder; vasiyetleri yerine getirir; paylaşma planı hazırlar ve görev alanıyla ilgili dava ve takiplerde miras ortaklığını temsil eder. Açtığı veya kendisine karşı açılan dava ve takipleri de mirasçılara bildirmelidir.
Tereke Mallarını Satabilir mi?
Görevlinin yönetim yetkisi sınırsız bir tasarruf yetkisi değildir. TMK m.553 uyarınca mirasbırakan daha önce taahhüt etmiş olmadıkça tereke mallarının devri veya bunlar üzerinde sınırlı ayni hak kurulması sulh hâkiminin iznine bağlıdır. Olağan giderleri karşılamaya yönelik işlemler bu izin şartının dışındadır. Bu ayrım özellikle taşınmaz satışı, ipotek ve benzeri işlemlerde önemlidir.
Şikâyet, Denetim ve Görevden Alma Nasıl Gerçekleşir?
Vasiyeti yerine getirme görevlisi, görevini yürütürken Sulh Hukuk Hâkiminin denetimine tabidir. İlgililer görevlinin işlemleri, ihmali veya görev sınırını aşması nedeniyle Sulh Hukuk Mahkemesine şikâyette bulunabilir. Hâkim şikâyet üzerine veya kendiliğinden gerekli önlemleri alabilir.
Görevlinin yetersizliği, görevi kötüye kullanması veya ağır ihmali tespit edilirse sulh hâkimi görevine son verebilir.
Kanundaki on beş günlük süre, görevlinin bütün işlemlerine karşı yapılan şikâyetler için değil, görevden alma kararına karşı Asliye Hukuk Mahkemesine yapılacak itiraz içindir. Asliye Hukuk Mahkemesinin bu itiraz üzerine verdiği karar kesindir.
Görevlinin Hukuki Sorumluluğu
TMK m.556 görevliyi özen yükümlülüğü altına sokar ve ilgililere karşı bir vekil gibi sorumlu tutar. Tereke değerlerinin korunmaması, gereksiz masraf yapılması, görev sınırının aşılması veya açık bir vasiyet hükmünün uygulanmaması tazminat sorumluluğu doğurabilecek başlıklardır. Bu nedenle hesap, belge ve banka hareketlerinin düzenli tutulması uygulamada kritik önemdedir.
Uygulamada Kontrol Edilmesi Gereken Belgeler
Vasiyetnamenin tamamı ve açılma tutanakları
Tereke aktif-pasif listesi, tapu, banka ve şirket kayıtları
Borç ödeme ve alacak tahsil belgeleri
Sulh hukuk mahkemesinden alınan izin ve denetim kararları
Sık Sorulan Sorular
Görevli mirasçılardan biri olabilir mi?
Evet. Mirasçılık ile vasiyeti yerine getirme görevliliği birbirini dışlamaz. Ancak menfaat çatışması yaratabilecek işlemlerde görev sınırı ve sulh hâkiminin denetimi daha önemli hâle gelir.
Görevli istediği zaman görevi bırakabilir mi?
Sulh hâkimine beyanda bulunarak görevden ayrılabilir; ancak görev uygunsuz bir zamanda bırakılamaz. Ayrılmanın terekeye zarar doğurmaması gerekir.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Vasiyetnamenin içeriği, terekenin büyüklüğü, görevliye tanınan özel yetkiler ve mirasçılar arasındaki uyuşmazlık somut olayda birlikte değerlendirilmelidir.
Bağlantılı olarakvasiyetnamenin açılması ve tenfizi,vasiyetnamenin iptaliveterekenin tespitibaşlıklı rehberler de incelenebilir.
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
Uygulamada Pratik Değerlendirme
Miras uyuşmazlıklarında ölüm tarihi, mirasçılık durumu, terekenin malvarlığı ve borçları, varsa vasiyetname veya diğer ölüme bağlı tasarruflar ile yapılan devirler birlikte değerlendirilmelidir. Süreye bağlı haklarda hangi tarihten itibaren sürenin başladığı somut olay bakımından ayrıca belirlenmelidir.
Sık Sorulan Soru
Miras uyuşmazlığında hangi belgeler başlangıçta toplanmalıdır?
Nüfus ve mirasçılık kayıtları, tapu ve banka bilgileri, borç belgeleri, varsa vasiyetname veya sözleşmeler ile uyuşmazlığa ilişkin tebligat ve dava evrakının birlikte incelenmesi yararlıdır.
İletişim ve Miras Hukuku Çalışma Alanı
Mirasçılık belgeleri, tereke kayıtları, vasiyetname, sözleşmeler ve mirasbırakanın sağlığındaki devirler birlikte değerlendirilmelidir. Büro iletişim bilgileri ve randevu kanallarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.
Yorumlar