Ticari Alacaklarda Temerrüt Faizi Nasıl Belirlenir? | 2026
Güncelleme tarihi: 6 Eyl
Ticari alacak uyuşmazlıklarında asıl alacak kadar önemli bir başka konu faizdir. Yanlış faiz türünün talep edilmesi, faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlenmesi veya sözleşmedeki faiz hükmünün yanlış yorumlanması toplam alacak miktarını önemli ölçüde değiştirebilir.
Ticari işlerde faiz serbestisi
Türk Ticaret Kanunu ticari işlerde faiz konusunda geniş bir sözleşme serbestisi kabul eder. Taraflar sözleşmede uygulanacak faiz türünü ve oranını kararlaştırmışsa öncelikle bu hükmün geçerliliği ve kapsamı incelenir. Bununla birlikte emredici hükümler, özel kanunlar ve somut işlemin niteliği saklıdır.
Sözleşmede faiz oranı yoksa ne olur?
Taraflar temerrüt faizini kararlaştırmamışsa 3095 sayılı Kanun ve ticari işe ilişkin özel düzenlemeler devreye girer. Ticari işlerde, şartları varsa Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli avans işlemleri için belirlediği oran esas alınabilir. Bu nedenle dava veya icra takibi hazırlanırken yalnızca 'yasal faiz' ifadesiyle yetinmek yerine alacağın ticari niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
2026 bakımından TCMB avans faizi neden önemlidir?
TCMB'nin güncel reeskont ve avans faiz oranları tablosunda kısa vadeli avans işlemleri için 17 Eylül 2025 tarihinden itibaren yüzde 42,25 oranı gösterilmektedir. Ticari temerrüt faizi hesabında bu oran otomatik olarak her uyuşmazlığa uygulanmaz; sözleşme, borcun niteliği, temerrüt tarihi ve özel düzenlemeler birlikte incelenmelidir. Oranın zaman içinde değişebilmesi nedeniyle hesaplama yapılırken ilgili dönemde yürürlükte bulunan oran esas alınmalıdır.
Faiz hangi tarihten başlar?
Temerrüt faizinin başlangıcı, borcun ne zaman muaccel olduğu ve borçlunun ne zaman temerrüde düştüğüyle bağlantılıdır. Kesin vadeli borçlarda vadenin dolması, bazı borçlarda ihtar veya ödeme talebi, icra takibinde ise takipten önceki temerrüt olgusu önem taşıyabilir. Fatura tarihi her durumda tek başına temerrüt tarihi değildir.
Fatura ve cari hesap alacaklarında faiz
Fatura veya cari hesap ilişkisinde tarafların sözleşmesi, ödeme vadeleri, ticari teamül, hesap mutabakatı ve ihtarlar birlikte değerlendirilmelidir. Faturada tek taraflı olarak yazılan faiz kaydı, taraflar arasında önceden kurulmuş bir anlaşmanın bulunup bulunmadığı incelenmeden otomatik şekilde bağlayıcı kabul edilmemelidir.
İcra takibinde faiz talebi nasıl kurulmalı?
Takip talebinde ana para, işlemiş faiz, faiz türü, oran ve başlangıç tarihi açık biçimde gösterilmelidir. Borçlunun faize itiraz etmesi halinde yalnızca oran değil, temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği ve hangi tarihten itibaren faiz yürütülebileceği de uyuşmazlık konusu olabilir. Sonradan açılacak itirazın iptali davasında takip talebinin kapsamı önem taşır.
Döviz alacaklarında faiz
Yabancı para alacaklarında faiz rejimi Türk lirası alacaklarından farklı değerlendirilir. Sözleşmede faiz kararlaştırılmışsa bu hüküm, aksi durumda ise yabancı para borçlarına ilişkin kanuni düzenlemeler ve ilgili para birimi için uygulanan esaslar dikkate alınmalıdır. Kur farkı ile faiz aynı hukuki kavram değildir.
Sonuç
Ticari alacaklarda faiz hesabı, yalnızca güncel bir oranı ana paraya uygulamak değildir. Sözleşme, ticari iş niteliği, muacceliyet, temerrüt tarihi, takip talebi ve dönemsel faiz oranları birlikte incelenmelidir. Özellikle yüksek tutarlı ticari alacaklarda küçük bir tarih veya oran hatası dahi önemli fark yaratabilir.
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
Uygulamada Pratik Değerlendirme
Şirket ve ticari uyuşmazlıklarda sözleşme, ticari defter ve kayıtlar, bildirimler, ödeme belgeleri ve ilgili şirket kararlarının birlikte incelenmesi önemlidir. Başvuru veya dava yoluna geçmeden önce görevli mahkeme, dava şartları, süreler ve ispat araçları somut olaya göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Soru
Bu tür ticari uyuşmazlıklarda hangi belgeler öncelikle hazırlanmalıdır?
Sözleşmeler, faturalar, banka ve ödeme kayıtları, ticari defter ve kayıtlar, ihtar veya bildirimler ile uyuşmazlığın niteliğine göre şirket kararları ve yazışmaların eksiksiz toplanması yararlıdır.
Yorumlar