Eksik Ödenen Memur Maaşı ve Maaş Farkı Nasıl Alınır? AYM 2026 Kararı
Güncelleme tarihi: 3 Kas
Memur maaşının eksik ödenmesi; aylığın hiç yatırılmaması, derece veya kademe hesabının yanlış yapılması, ek ödeme ve tazminatların hatalı belirlenmesi ya da mahkeme kararından sonra parasal hakların tamamlanmaması şeklinde ortaya çıkabilir. Hangi ödemenin neden eksik olduğu belirlenmeden yalnız “maaş farkımı istiyorum” şeklinde başvuru yapılması, hem hesabı hem süre tartışmasını zorlaştırır.
Öncelikle personelin hukuki statüsü belirlenmelidir. Kamu kurumunda çalışan herkes memur değildir; işçi statüsündeki personelin ücret uyuşmazlığı ile kamu görevlisinin idari işleme dayanan parasal hakkı aynı yargı yolunda görülmez. Bu yazı ağırlıklı olarak idari yargıya tabi memur maaşı ve özlük hakları uyuşmazlıklarını ele alır.
Eksik maaş hangi belgelerle belirlenir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.164, aylığın ödenmesine ilişkin temel düzenlemeyi içerir. Ancak bütün ödeme kalemlerinin şartları yalnız bu maddede bulunmaz. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödeme, aile yardımı veya başka bir mali hak için kişinin tabi olduğu özel düzenleme de incelenmelidir. Aynı unvanda çalışan iki kişinin farklı tutar alması tek başına hukuka aykırılığı ispatlamaz; görev, derece, hizmet süresi ve ödeme şartları farklı olabilir.
İnceleme, aylar itibarıyla yapılmalıdır: hangi kalemin tahakkuk ettiği, hangisinin eksik hesaplandığı, hangi kesintinin uygulandığı ve bankaya fiilen ne yatırıldığı ayrı sütunlarda gösterilmelidir. Bordroda doğru tahakkuk eden fakat ödenmeyen tutarla, idarenin hak kazanılmadığını ileri sürerek hiç tahakkuk ettirmediği tutar farklı uyuşmazlıklar yaratabilir.
Aylık bordrolar ve banka hesap hareketleri birlikte karşılaştırılmalıdır.
Atama, görevlendirme, derece ve kademe kararları ile hizmet kayıtları alınmalıdır.
Kesinti veya ödeme reddine ilişkin yazılar ve tebligat belgeleri saklanmalıdır.
Önceki idari başvuruların teslim tarihleri ve cevapları kaydedilmelidir.
Varsa mahkeme kararı, kesinleşme bilgisi ve idareye tebliğ tarihi ayrıca dosyalanmalıdır.
İdareye başvuruda ne talep edilmeli?
Başvuruda eksik ödemenin dönemi, hukuki dayanağı ve hesaplama yöntemi açıklanmalıdır. Örneğin bir derece düzeltmesinin hangi tarihten itibaren parasal sonuç doğurması gerektiği ile ek ödemenin hangi aylar için istenildiği açıkça yazılmalıdır. Bordroların düzeltilmesi, maaş farkının ödenmesi ve uygun hukuki dayanakla faiz talebi birbirinden ayrılabilir.
Başvurunun doğru kuruma yöneltilmesi önemlidir. Kurumun kapanması, birleşmesi veya personelin başka idareye geçmesi hâlinde eski borcun hangi idareye devredildiği araştırılmalıdır. Ayrıca dilekçenin kuruma ulaştığını gösteren kayıt numarası alınmalıdır. Sözlü görüşme veya yalnız telefonla bilgi istemek, dava süresini koruyan bir başvuru yapıldığı anlamına gelmez.
Dava süresi ile alacağın zamanaşımı aynı şey değildir
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7 uyarınca özel kanunda başka süre yoksa idare mahkemesinde genel dava açma süresi 60 gündür. Sürenin hangi işlemden ve hangi bildirimden başladığı somut dosyaya göre belirlenir. Süre geçirilerek kesinleşen bir işlemin sonradan aynı içerikteki başvuruyla her zaman yeniden dava edilebilir hâle geleceği varsayılmamalıdır.
İYUK m.10, idareden yeni bir işlem veya eylem yapılmasının istenmesiyle ilgilidir. Otuz gün cevap verilmemesi ret sayılır; bunun ardından ilgili dava süresi gündeme gelir. İlk otuz gün içinde kesin olmayan cevap verilmişse, kanunun öngördüğü koşullarda kesin cevap beklenebilir; bu bekleme başvurudan itibaren dört ayı geçemez. Başvurunun niteliği değerlendirilmeden her dilekçeye aynı süre hesabı uygulanmamalıdır.
İYUK m.11 ise mevcut idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni işlem yapılması için dava süresi içinde yapılan başvuruyu düzenler. Bu başvuru işlemekte olan süreyi durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse ret gerçekleşir; ret cevabı veya zımni ret sonrasında daha önce geçen günler hesaba katılarak kalan süre işler. Her başvurudan sonra sıfırdan yeni 60 gün başladığı düşüncesi doğru değildir.
5018 sayılı Kanun m.34'teki mali zamanaşımı düzenlemesi de dava açma süresinden ayrıdır. Bir alacağın bütçe ve ödeme hukuku bakımından zamanaşımına uğramamış olması, ilgili idari işleme karşı dava süresinin hiç önem taşımadığı anlamına gelmez. “Son beş yılın tamamını her durumda alırım” veya “her bordro bütün eski dönemleri yeniden açar” şeklindeki kesin değerlendirmelerden kaçınılmalıdır.
İptal davası mı, tam yargı davası mı açılır?
İYUK m.2 ve 12 çerçevesinde, ödeme yapılmamasına yol açan işlemin iptali ile uğranılan parasal kaybın giderilmesi farklı taleplerdir. Dosyanın özelliklerine göre iptal ve tam yargı talepleri birlikte ileri sürülebilir veya kanunun öngördüğü sırayla kullanılabilir. Dilekçe, yalnız işlemin yanlışlığını anlatmakla kalmamalı; istenen parasal hakkın dönemini ve kapsamını da açıklamalıdır.
Davada bordro, özlük dosyası ve hesap cetvellerinin idareden getirtilmesi istenebilir. Gerekirse hesap konusunda bilirkişi incelemesi yapılır. Brüt tutar ile çalışana ödenecek net tutarın aynı olmadığı; vergi, sosyal güvenlik ve daha önce yapılan kısmi ödemelerin hesapta dikkate alınacağı unutulmamalıdır. Görevli ve yetkili mahkeme, personelin statüsü ve uyuşmazlığın türüne göre belirlenir.
AYM Ali Ergün ve diğerleri kararı neye ilişkindir?
AYM, Ali Ergün ve diğerleri, B. No: 2021/1112, 16/9/2026; Resmî Gazete: 30/10/2026, sayı 33415. Başvurucuların uyuşmazlığı, Çalış Belediyesinde çalıştıkları döneme ait bazı maaş ve parasal haklarının ödenmemesinden doğmuştur. 2002–2014 arasındaki çeşitli dönemlere ilişkin alacaklar için 2014 yılında ilamsız icra takipleri başlatılmış; belediyenin tüzel kişiliğinin sona ermesi üzerine borçların devri de uyuşmazlığın parçası olmuştur.
Takipler sürerken mevzuat değişmiştir. 694 sayılı KHK ve bunu kanunlaştıran 7078 sayılı Kanunla İcra ve İflas Kanunu m.42'ye eklenen hüküm, idari yargının görev alanına giren konularda ilamsız takibi kapatmıştır. Aynı Kanunun geçici 13. maddesi, önceden başlatılan takipler için düşme kararı ve buna karşı şikâyet yolunu düzenlemiş; düşme kararının kesinleşmesinden itibaren 30 gün içinde idari dava açılabilmesine ilişkin özel geçiş kuralı getirmiştir.
Başvurucular bu geçiş sürecini izleyerek dava açmalarına rağmen idare mahkemeleri eski maaş ödemeleri ve takip tarihleri üzerinden süre hesabı yapmış, talepleri tamamen veya kısmen süre yönünden reddetmiştir. AYM, özel geçiş kuralındaki dava hakkının ayrıca olağan süre şartlarına bağlanmasının başvurucular bakımından öngörülemez bir külfet yarattığını değerlendirmiştir. Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmiş ve yeniden yargılama yolu gösterilmiştir.
Bu karar bütün eski maaş alacaklarını yeniden açar mı?
Hayır. Kararın belirleyici özelliği, mevzuat değişikliğinden önce başlatılmış icra takipleri ve bunlar için getirilen özel geçiş hükmüdür. Bugün ilk kez maaş farkı isteyen kişinin aynı 30 günlük geçiş süresinden yararlanacağı veya olağan idari dava sürelerini dikkate almayacağı sonucu çıkarılamaz. Karar, her başvurucunun bütün alacaklarının haklı bulunduğu anlamına da gelmez; esas incelemesi yeniden yargılamada yapılacaktır.
AYM, ihlalin giderilmesi için yeniden yargılamayı yeterli görerek tazminat taleplerini reddetmiştir. Dolayısıyla kararın “maaş farklarının tamamı ve en yüksek faiz doğrudan hüküm altına alındı” şeklinde aktarılması hatalı olur. Başvurucunun talebi ile mahkemenin kabul ettiği sonuç birbirinden ayrılmalıdır.
Maaş farkına hangi faiz uygulanır?
Faizin başlangıcı ve türü; alacağın doğumu, temerrüt veya başvuru tarihi, dava talebi ve özel düzenlemeler üzerinden değerlendirilir. Bütün kamu personeli alacaklarına otomatik olarak en yüksek banka mevduat faizi veya kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz uygulanacağı söylenemez. İşçi ücretine ilişkin kuralların memur maaşına doğrudan aktarılması da doğru değildir.
İYUK m.28/6, yargı kararıyla ödenmesine hükmedilen tutarın idareye tebliğinden ödeme tarihine kadar 6183 sayılı Kanun m.48'e göre belirlenen tecil faizi oranını düzenler. Aynı hüküm, kararın davacıya tebliği ile banka hesap numarasının idareye bildirilmesi arasındaki süre için faiz yürütülmemesini öngörür. Bu, dava öncesi veya hükümde belirlenen faiz döneminden ayrı değerlendirilmesi gereken bir uygulama aşamasıdır.
Karar kazanıldıktan sonra ödeme nasıl izlenir?
İYUK m.28 kapsamında kararın gereğinin yerine getirilmesi idareden istenir. Parasal ödeme için yazılı banka hesap bilgisi bildirilmesi, kararın idareye tebliğinin ve yapılan ödemelerin izlenmesi önemlidir. Kanundaki uygulama süreleri ve varsa özel istisnalar dikkate alınır; yalnız kararın bir örneğini elde etmek her zaman ödeme sürecini tamamlamaz.
Kısmi ödeme yapılmışsa ana para, faiz ve kesintiler ayrıştırılmalıdır. İdarenin kararı eksik uyguladığı düşünülüyorsa önce hangi hükmün nasıl karşılanmadığı somutlaştırılmalı; yeni başvuru, dava veya icra yolunun niteliği ayrıca belirlenmelidir. Genel bilgi, dosyadaki tebligat ve süre hesabının yerine geçmez.

