DASK Eksik Ödeme Yaparsa Ne Yapılır? Deprem Hasarı ve İtiraz Rehberi

Depremden sonra DASK’ın yaptığı ödemenin beklenenden düşük olması tek bir nedene dayanmaz. Hasarın eksik tespit edilmesi, poliçedeki metrekare veya yapı bilgilerinin hatalı olması, sigorta bedeli sınırı, muafiyet ve kapsam dışındaki giderler farklı sonuçlar doğurur. İtirazdan önce hangi nedenle eksik ödeme yapıldığı belirlenmelidir.

DASK, konutun satış fiyatını veya deprem sonrası karşılaşılan bütün masrafları koşulsuz karşılayan bir sigorta değildir. Buna karşılık “eksper böyle hesapladı” denilmesi de hatalı bir hesabın incelenemeyeceği anlamına gelmez. Bu rehber 1 Kasım 2026 itibarıyla hasar kapsamını, ödeme hesabını ve belgeli itiraz yolunu açıklar; deprem ve poliçe tarihindeki düzenlemeler ayrıca kontrol edilmelidir.

DASK hangi hasarları karşılar?

Zorunlu deprem sigortası, kapsamındaki binada depremin doğrudan neden olduğu maddi zararları güvenceye alır. Deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının oluşturduğu bina zararları da genel şartlar çerçevesinde değerlendirilir. Teminat, poliçedeki sigorta bedeli ve ilgili sınırlamalar içinde uygulanır.

Temeller, ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, bahçe ve istinat duvarları, tavan ve tabanlar, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar ve çatılar gibi yapı kısımları kapsam bakımından önem taşır. Ortak alan hasarının yalnız daire içindeki boya veya sıva hasarından ibaret görülmemesi gerekir. Hangi yapısal kalemin ne şekilde zarar gördüğü teknik olarak belirlenmelidir.

Hukuki çerçeve Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları A.1 ve devamında yer alır. Her bina ve yapı otomatik olarak kapsama girmez. Tapu, kullanım niteliği ve kapsam dışı bina hükümleri de incelenmelidir. Poliçenin varlığıyla hasar anındaki teminatın geçerliliği birlikte kontrol edilmelidir.

Eşyalar, kira kaybı ve geçici konaklama DASK’tan istenir mi?

DASK’ın bina teminatı ile ev eşyası güvencesi aynı değildir. Mobilya, beyaz eşya ve diğer taşınırların zararı; kira kaybı, alternatif konut veya işyeri masrafı, iş durması, enkaz kaldırma gideri, ölüm ve bedensel zararlar genel şartlarda kapsam dışında düzenlenir. Manevi tazminat da DASK’ın olağan teminatı değildir.

Bu giderlerden bazıları, ayrıca yaptırılmış konut veya başka bir sigorta poliçesinde ek teminat olarak bulunabilir. Örneğin geçici konaklama güvencesi varsa gün veya tutar sınırları ilgili poliçeden incelenir. DASK’ın ödeme yapmaması, aynı giderin başka poliçeden kesinlikle istenemeyeceği anlamına gelmez; ancak ek poliçenin varlığı da her giderin karşılanacağını garanti etmez.

Bu ayrım itirazın hedefini belirler. DASK’a yöneltilen başvuruda bina onarımının eksik hesaplandığı ileri sürülüyorsa teknik onarım kalemleri gösterilmelidir. Evdeki eşyaların piyasa fiyatlarını aynı hesaba eklemek, kapsam tartışmasını karıştırır. Farklı sigortacılardan alınan ödemeler de aynı zarar bakımından mükerrer tahsil doğurmayacak biçimde açıklanmalıdır.

DASK evin piyasa değerini mi öder?

Sigorta bedelinde taşınmazın satış fiyatı ve arsa değeri esas alınmaz. Brüt yüzölçümü, yapı tarzına göre belirlenen birim maliyet ve geçerli tarife sınırları önemlidir. Hasarın tazmininde ise rizikonun gerçekleştiği yer ve tarihte, benzer yapı özellikleri dikkate alınarak yeniden yapım veya onarım maliyeti değerlendirilir; poliçe sınırı ayrıca uygulanır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 05.01.2026 tarihli, 2024/9632 E., 2026/27 K. sayılı kararı, 6 Şubat 2023 depremindeki bir DASK poliçesine ilişkindir. Poliçede 241.280 TL sigorta bedeli bulunmasına rağmen, poliçeden sonra yürürlüğe giren tarifeye dayanılarak ek tazminat istenmiş; hakem heyetleri talebi kabul etmiştir. Yargıtay, somut poliçede güncel tarifenin otomatik uygulanacağına dair şart bulunmadığını ve muafiyet sonrası poliçe bedelinin ödendiğini belirterek itiraz hakem heyeti kararını bozmuştur.

Kararın dayanağı TTK m.1461 ile Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları B.3.1’deki sigorta bedeli sınırıdır. Bu sonuç, 2023 depremi ve incelenen poliçenin şartlarına ilişkindir; daha sonra getirilen enflasyon koruması, otomatik artış veya yeni poliçe hükümleri incelenmeden bütün tarihlere uygulanamaz. Eksik ödeme itirazında önce poliçenin başlangıç tarihi, zeyilleri, hasar tarihi ve o sözleşmeye uygulanacak tarife belirlenmelidir.

Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları B.3.1’in metni şöyledir:

“Sigorta tazminatının hesabında, tam veya kısmi hasar olmasına bakılmaksızın, rizikonun gerçekleştiği yer ve tarihte, benzer yapı özellikleri göz önünde bulundurularak, binanın piyasa rayiçlerine göre hesaplanan yeniden yapım maliyeti esas alınır. Ancak sigorta tazminatı, hiçbir durumda sigorta bedelinden fazla olamaz.”

Buradaki “piyasa rayici”, konutun arsa dahil satış ilanı bedelini değil, hükümde belirtilen yeniden yapım maliyetini ifade eder. Bu nedenle aynı büyüklükteki iki evin satış değerleri çok farklı olsa da DASK hesabı doğrudan ilan fiyatlarına göre yapılmaz. Binanın bulunduğu arsanın değeri, mülk sahibinin arsa payı devam ettiği için bu sigortanın bina zarar hesabından ayrıdır. “Evimi bugün bu parayla satın alamıyorum” itirazı tek başına eksik ödeme yapıldığını kanıtlamaz.

Buna karşılık hesapta kullanılan metrekare, yapı türü, hasar kalemleri veya geçerli teminat bedeli yanlışsa somut itiraz mümkündür. İnternette görülen güncel bir üst limitin, geçmişte gerçekleşmiş her deprem için doğrudan uygulanacağı varsayılmamalıdır. Poliçenin tarihi, zeyilleri, riziko tarihi ve ilgili tarife geçiş hükümleri beraber değerlendirilmelidir.

Yüzde 2 muafiyet nasıl hesaplanır?

Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları A.6’nın metni şöyledir:

“Her bir hasarda, sigorta bedelinin %2'si oranında tenzili muafiyet uygulanır. DASK hasarın bu şekilde bulunan muafiyet miktarını aşan kısmından sorumludur. Muafiyet uygulaması açısından, her bir 72 saatlik dönemde meydana gelen bütün hasarlar bir hasar sayılır.”

Bu, kanun maddesi değil sigorta genel şartıdır. “Tenzili muafiyet”, hesaplanan tutarın hasar ödemesinden indirilmesini anlatır. Oranın tabanı hasar bedeli değil sigorta bedelidir; bu ayrım beklenen ödeme miktarını doğrudan değiştirir.

Yalnız yöntemi göstermek için sigorta bedelinin 1.000.000 TL, kapsam içindeki kabul edilen hasarın 100.000 TL olduğu varsayılsın. Muafiyet 20.000 TL olur; başka kesinti veya sınırlama yoksa 80.000 TL ödeme hesaplanır. Hasarın yüzde 2’si alınarak 98.000 TL beklenmesi aynı yöntem değildir. Bu rakamlar güncel teminat limiti veya somut dosya sonucu değildir.

Hasar muafiyetin altında kalıyorsa ödeme çıkmaması mümkündür. Bununla birlikte muafiyetin uygulandığı sigorta bedelinin, olay birleştirmesinin ve hasar tutarının doğru olup olmadığı kontrol edilmelidir. Artçı depremlerde hangi hasarın hangi olaydan kaynaklandığı ve daha önce ödenen tutarlar teknik inceleme gerektirebilir.

Eksperin hesabıyla resmî hasar tespiti aynı şey mi?

Hayır. Kamu makamlarının binayı hasarsız, az hasarlı, orta hasarlı veya ağır hasarlı olarak değerlendirmesi ile sigorta tazminatının parasal hesabı farklı işlevlere sahiptir. Resmî tespit ve yapı güvenliği kararları önemli delillerdir; ancak her sınıflandırma tek başına poliçenin tamamının ödeneceği veya hiç ödeme yapılmayacağı sonucunu doğurmaz.

Sigorta dosyasında hangi yapı elemanının zarar gördüğü, hasarın depremle bağı, onarımın teknik yöntemi ve maliyeti incelenir. Kamu işlemi bakımından hasar sınıfına veya yıkım kararına itiraz edilmesi gerekiyorsa bunun başvuru yolu ve süresi ayrıdır. DASK’a ödeme itirazı yapmak, idari işlemlere karşı süreleri kendiliğinden korumaz.

Delil toplamak amacıyla güvenli olmayan binaya girilmemelidir. Güvenli biçimde elde edilmiş fotoğraflar, yetkili incelemeler ve uzman raporları kullanılmalıdır. Yapı güvenliği için gerekli tedbirler, yalnız sigorta incelemesi beklenerek ertelenmemelidir. Acil işlem yapılması gerekiyorsa mümkün olan ölçüde önceki durum ve yapılan işlemler belgelendirilmelidir.

Metrekare veya yapı tarzı yanlışsa ne olur?

Poliçede brüt yüzölçümü veya yapı tarzının yanlış gösterilmesi tazminatı etkileyebilir. Genel şartların C.2 hükmü, gerçeğe aykırı beyanın depremden sonra öğrenilmesi hâlinde alınan prim ile alınması gereken prim arasındaki oranı dikkate alan düzenleme içerir. Bu sorun yalnız “eksper az hasar yazdı” itirazından farklıdır.

Tapu, onaylı proje, yapı kullanım belgeleri ve poliçenin oluşturulmasında verilen bilgiler karşılaştırılmalıdır. Hatanın hangi aşamada ve kimin beyanıyla oluştuğu belirlenmelidir. Acente veya kredi kuruluşuyla yapılan yazışmalar bu nedenle saklanmalıdır. Başka bir kişinin poliçeyi düzenlemiş olması, bütün sonuçların incelemesiz biçimde o kişiye yüklenmesini sağlamaz.

Depremden sonra yapılan düzeltmenin önceki hasarı kendiliğinden yeni ve yüksek bedelle güvenceye alacağı varsayılmamalıdır. Poliçe düzenlenirken veya yenilenirken bilgilerin kontrol edilmesi en etkili önlemdir. Mülkiyet değişikliğiyle ilgili ayrı düzenleme için ev satışında DASK rehberi incelenebilir.

Hasar bildirimi kaç gün içinde yapılmalı?

Genel şartlarda, rizikonun öğrenilmesinden itibaren en geç on beş iş günü içinde bildirim yükümlülüğü vardır. Bildirim geciktirilmemeli; poliçe ve hasar dosyası numarası, tarih ve teslim kayıtları saklanmalıdır. Bununla birlikte on beş iş gününün geçmesi, tazminat hakkının otomatik olarak tamamen ortadan kalktığı şeklinde yorumlanmamalıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1446/2 hükmü: “Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidilir.”

Bu nedenle süresinde ihbar yapılması önemlidir; fakat yalnız “geç bildirildi” denilerek bütün tazminatın otomatik kaybedildiği sonucuna varılamaz. Gecikme, kusur ve ödenecek tutardaki artış ilişkisi incelenmeli; deprem koşullarındaki iletişim veya erişim güçlüğü belgelenmelidir.

Bildirim süresi ile zamanaşımı farklıdır. On beş iş günlük bildirimin gecikmesi, başvuru hakkının o gün otomatik sona erdiği anlamına gelmez. Gecikmenin nedeni açıklanmalı, mevcut fotoğraf ve teknik belgeler sunulmalı, zararın büyümesini önlemek için alınan tedbirler belirtilmelidir. Tazminat alacağının zamanaşımı ise ayrıca hesaplanır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1420, zamanaşımını şöyle düzenler:

“(1) Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

(2) Diğer kanunlardaki hükümler saklıdır.”

Muacceliyet, alacağın talep edilebilir hâle gelmesidir. Genel şartlardaki süre hükmü, kanunun bu düzenlemesi ve somut dosyadaki durma veya kesilme nedenleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Altı yıllık üst sınır, iki yıllık süre dolsa da serbestçe beklenebileceği anlamına gelmez. Şirkete mesaj göndermenin bütün süreleri durdurduğu da varsayılmamalıdır. Özellikle eski deprem dosyalarında tarihlerin tek tek çıkarılması gerekir.

Eksik ödemeye itiraz için hangi belgeler gerekir?

Önce ödeme hesabı ve ekspertiz değerlendirmesi istenmelidir. Hangi alan, hasar oranı, birim bedel, muafiyet ve önceki ödeme dikkate alınmış? İtiraz bu sorulara cevap verecek biçimde hazırlanmalıdır. Bütün hasarın yeniden incelenmesini istemek mümkün olmakla birlikte, somut hatayı göstermek başvuruyu daha anlaşılır kılar.

• Poliçe, zeyiller, prim ve yenileme kayıtları.

• Tapu ve hak sahipliğini gösteren belgeler.

• Hasar ihbarı, dosya numarası, cevaplar ve ödeme dekontları.

• Eksper değerlendirmesi ve ayrıntılı ödeme hesabı.

• Resmî hasar tespiti, güvenli biçimde alınan fotoğraflar ve teknik raporlar.

• Onarım kalemlerini ve ölçüleri açıklayan teklif veya faturalar.

Örneğin raporda yalnız boya gideri bulunurken çatlak nedeniyle sıva sökümü ve başka teknik onarım gerektiği düşünülüyorsa, ilgili kalem ve metraj uzman açıklamasıyla gösterilmelidir. Tek bir yüksek fiyat teklifi her zaman hasarın gerçek değerini kanıtlamaz. Ortak alanlarda yönetim kayıtları ve bağımsız bölümlerle ilişki de açıklanmalıdır.

Ödeme ne zaman yapılır, itiraz sonuçsuz kalırsa ne olur?

Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları B.4.1 şöyledir:

“Tazminat miktarının yasa ve bu poliçe hükümlerine göre tespit edilmesinden sonra DASK, sigorta bedelini aşmamak kaydıyla kesinleşmiş olan tazminat miktarını en geç takip eden bir ay içerisinde hak sahibine ödemek zorundadır.”

Sürenin başlangıcı, hükümde tazminat miktarının tespitine bağlanmıştır. Bu nedenle ilk ihbardan itibaren koşulsuz otuz günlük bir ödeme sözü olarak okunmamalıdır. İncelemenin neden tamamlanmadığı, eksik belge talepleri ve teslim tarihleri ayrıca önemlidir.

Eksik ödeme veya ret için DASK’a belgeli başvuru yapılarak yeniden inceleme ve farkın ödenmesi istenebilir. Sonuç alınamazsa uyuşmazlığın niteliğine göre Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yolu değerlendirilir. Ön başvurunun teslimi, cevap ve bekleme koşulları belgelenmelidir. Aynı uyuşmazlık için birden fazla mercide paralel süreç açılmamalıdır.

Tahkim dosyasında DASK’a yapılan başvuru ve teslim kaydı, varsa nihai cevap, poliçe, ödeme dekontu, teknik raporlar ve istenen farkı açıklayan hesap bulunmalıdır. Nihai olumsuz cevap yoksa ön başvurunun ardından on beş iş günlük cevap süresi bakımından durum kontrol edilir. Başvuru formu, başvuru ücretinin yatırıldığını gösteren belge ve varsa temsil belgesi de eklenir. Dava yolunda görev, yetki, dava şartları ve faiz talebi ayrıca belirlenir. İdari şikâyet veya bilgi edinme başvurusu, tazminat alacağını hükme bağlayan tahkim ya da dava ile aynı işlevi görmez. Sigorta tahkimi rehberi süreci ayrıntılandırır.

Sık sorulan sorular

Evin tamamı yıkılmadıysa ödeme alamaz mıyım?

Kapsam içindeki kısmi bina zararları da değerlendirilir. Onarım ihtiyacı, depremle bağlantı, muafiyet ve teminat sınırı önemlidir. Binanın ayakta olması tek başına bütün hasarın kapsam dışında olduğunu göstermez.

Kiracı poliçeyi ödediğinde tazminatı da kiracı mı alır?

Kiracı ev sahibi adına sigorta ettiren olabilir; bu durum onu bina tazminatının sahibi hâline getirmez. Hak sahipliği, mülkiyet ve poliçedeki kayıtlar incelenir. Krediye bağlı rehin veya banka kaydı varsa ödemenin kime ve hangi koşulla yapılacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Yapılan ödemeyi almak kalan farkı istemeyi engeller mi?

Ödemenin kısmi ödeme mi yoksa sulh veya ibra kapsamında mı yapıldığı önemlidir. Dekont ve imzalanan metin birlikte incelenmelidir. “Başka talebim yoktur” içeren belgeler değerlendirilmeden imzalanmamalıdır. Her ödeme otomatik feragat olmadığı gibi, her imza da sonuçsuz sayılamaz.

DASK’ın üstünde kalan zarar için ne yapılabilir?

Varsa ihtiyari konut sigortasının deprem teminatı ve limiti kontrol edilir. Yapı kusuru veya başka sorumluluk nedenleri varsa ilgili kişilere yönelik talepler ayrıca incelenebilir. DASK dosyası, bütün yapı sorumluluğu ve tazminat sorunlarını tek başına çözmez.

Bu yazı genel bilgilendirmedir. Deprem tarihi, poliçe, hak sahipliği ve teknik hasar belgeleri görülmeden kesin ödeme veya süre sonucu verilemez.

Konuların tamamına ve okuma sırasına ulaşın: Sigorta ve Trafik Tazminatları Başlangıç Rehberi.