Banka veya Kredi Kartının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK 245): Ceza, Ayrımlar ve Savunma
Giriş
Kayıp veya çalınmış bir kartla alışveriş yapılması, telefonda kandırılarak kart bilgilerinin alınması ve ATM’lere yerleştirilen düzeneklerle kart kopyalanması uygulamada sık karşılaşılan durumlardır. Türk Ceza Kanunu bu fiilleri genel mülkiyet suçlarına bırakmamış, 245. maddede “banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması” adıyla ayrı bir suç olarak düzenlemiştir.
Madde, bilişim alanında işlenen suçlar bölümünde yer alır ve üç farklı fiili kapsar: başkasına ait gerçek bir kartın rızasız kullanılması, sahte kart üretilmesi veya el değiştirmesi ve sahte kartın kullanılması. Her birinin cezası, mağduru ve diğer suçlarla ilişkisi farklıdır. Bu nedenle somut olayın hangi fıkraya girdiği, savunmanın ilk ve en önemli sorusudur.
Suçun tanımı ve korunan değer
TCK 245/1’e göre başkasına ait bir banka veya kredi kartını herhangi bir şekilde ele geçiren ya da elinde bulunduran kişi, kart sahibinin veya kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmadan bu kartı kullanır ya da başkasına kullandırır ve böylece kendisine veya başkasına yarar sağlarsa suç oluşur.
Madde gerekçesinde, bu fiillerin hırsızlık, dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma veya sahtecilik kapsamında değerlendirilmesinden doğan tereddütleri gidermek amacıyla bağımsız bir suç tipi oluşturulduğu belirtilmiştir. Korunan değer, kart sahibinin malvarlığı ile kart sistemine ve bankacılık işlemlerine duyulan güvendir.
Suçun oluşması için kartın fiilen kullanılması ve bu kullanımla bir yarar sağlanması gerekir. Kartı yalnızca elinde bulundurmak, kullanım olmadıkça 245/1’deki suçu tamamlamaz. Kullanma girişimi sonuçsuz kalmışsa teşebbüs hükümleri gündeme gelir.
Fıkralara göre suç tipleri ve cezalar
245/1 – Başkasına ait gerçek kartı rızasız kullanmak veya kullandırmak: 3 – 6 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.
245/2 – Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte kart üretmek, satmak, devretmek, satın almak veya kabul etmek: 3 – 7 yıl hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası.
245/3 – Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan kartı kullanarak yarar sağlamak: 4 – 8 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.
245/1 – Gerçek kartın rızasız kullanılması. Kart bankanın çıkardığı gerçek karttır; sorun, kullanımın kart sahibinin rızasına dayanmamasıdır. Kartın bulunmuş, çalınmış ya da güvenle teslim edilmiş olması bu fıkranın uygulanmasını engellemez. Yargıtay, kartın fiziken ele geçirilmeden kart bilgilerinin hileyle öğrenilip kullanılmasını da bu fıkra kapsamında değerlendirmektedir.
245/2 – Sahte kart üretimi ve el değiştirmesi. Kopyalama cihazlarıyla alınan verilerle kart üretmek veya böyle bir kartı alıp satmak bu fıkraya girer. Kartın ayrıca kullanılması gerekmez.
245/3 – Sahte kartın kullanılması. Üretilen sahte kartla harcama yapılması veya para çekilmesi bu fıkranın konusudur. Madde, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturuyorsa o suçtan ceza verileceğini öngörür. Sahte kartı hem üreten veya satın alan hem de kullanan kişinin yalnız 245/3’ten mi, yoksa iki fıkradan ayrı ayrı mı cezalandırılacağı Yargıtay kararlarında farklı değerlendirilmiştir; ayrıntı aşağıdaki karar örneklerindedir.
Şahsi cezasızlık sebebi (245/4)
245/1’deki suç aşağıdaki kişilerden birinin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında ceza verilmez:
Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden biri,
Üstsoy veya altsoy, bu derecedeki kayın hısımları, evlat edinen veya evlatlık,
Aynı konutta birlikte yaşayan kardeşlerden biri.
Bu sebep yalnızca birinci fıkra için geçerlidir; sahte kart üretme ve kullanma fiillerinde uygulanmaz. TCK 167/2’deki gibi ayrı yaşayan akrabalar için indirim öngören bir hüküm de 245. maddede yer almaz. Suça iştirak eden akraba dışındaki kişiler bu sebepten yararlanamaz.
Etkin pişmanlık (245/5)
Birinci fıkra kapsamındaki fiillerde malvarlığına karşı suçlara ilişkin etkin pişmanlık hükmü, yani TCK 168 uygulanır. Zarar kovuşturma başlamadan önce aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderilirse cezada üçte ikiye kadar, hüküm verilmeden önce giderilirse yarıya kadar indirim yapılır. Kısmi ödemede indirim mağdurun rızasına bağlıdır.
Sahte kartla ilgili ikinci ve üçüncü fıkralar için bu imkan tanınmamıştır. Bu dosyalarda zararın giderilmesi ancak cezanın belirlenmesinde ve takdiri indirimde dikkate alınabilir.
Benzer suçlardan ayrım
Kartla ilgili bir fiilin hangi suç olarak nitelendirileceği cezayı doğrudan değiştirir. Uygulamada en sık karıştırılan hükümler şunlardır:
Çalınan cüzdandaki kartla harcama: Cüzdanın alınması hırsızlık, kartın kullanılması ayrıca 245/1; iki suçtan ayrı ceza.
Telefonda banka görevlisi gibi davranıp kart bilgisi veya şifre alarak harcama: Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında 245/1.
Güvenle teslim edilen kartla izin verilenden fazla para çekme: 245/1.
Kart kullanılmadan internet bankacılığı şifresiyle başkasının hesabından para aktarma: Bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık (TCK 142/2-e).
Hileyle kandırılan kişinin parayı kendi eliyle göndermesi: Bilişim sistemleri veya bankaların araç olarak kullanılmasıyla nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1-f).
ATM’ye kopyalama düzeneği yerleştirme, üretilen kartla para çekme: 245/2 ve 245/3, ayrıca şartları varsa bilişim sistemine girme (TCK 243).
Cihazda unutulan kart veya şifresi girilmiş kartla para çekme: Yargıtay’ın son kararlarında 245/1 değil hırsızlık (TCK 141; bazı kararlarda 142/2-e).
Hırsızlık ve yağma ile ilişki. Kartın hırsızlık veya yağma yoluyla ele geçirilmesi ayrı, sonradan kullanılması ayrı bir suçtur. Yargıtay, maddedeki “her ne suretle olursa olsun” ifadesinin kartı alırken işlenen suçu ortadan kaldırmadığını ve bu hallerde gerçek içtima kurallarının uygulanacağını kabul etmektedir.
ATM’de unutulan kart. Kartını veya şifresi girilmiş kartını cihazda unutan kişinin hesabından para çekilmesinde Yargıtay, kart faile geçmediği ve mağdurun hakimiyetinde kaldığı için 245/1’i uygulamamaktadır. Eylem bazı kararlarda basit hırsızlık, bazı kararlarda bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık olarak nitelendirilmiştir. Ceza Genel Kurulu’nun 2025 tarihli kararı basit hırsızlık yönündedir.
Dolandırıcılık ile ilişki. Aldatma kart bilgilerini ele geçirmeye yönelikse ve yarar kartın kullanılmasıyla sağlanmışsa Yargıtay çoğunlukla yalnız 245/1’den hüküm kurulması gerektiğini belirtmektedir. Kartın kendisi hileyle teslim alınmış, sonra ayrıca kullanılmışsa iki suçtan ayrı ceza verildiği kararlar da vardır. Bu ayrım dosyanın somut akışına göre yapılır. Dolandırıcılığın unsurları için Dolandırıcılık Suçu ve Cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Kartını veya hesap bilgilerini başkasına verme. Kendi kartını veya hesabını bir dolandırıcılıkta kullanılmak üzere veren kişinin durumu 245. maddede değil, dolandırıcılığa iştirak açısından incelenir. 7589 sayılı Kanun’la TCK 158’e eklenen dördüncü fıkra, katkının ödeme araçlarını veya hesap bilgilerini vermekle sınırlı kaldığı hallerde cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür. Ayrıntılar IBAN’ını Kullandıran Kişinin Ceza Sorumluluğu yazımızdadır.
Bilişim sistemine girme (TCK 243) ve sistemi bozma (TCK 244). Bu suçlar kartın kendisine değil, bilişim sistemine yönelik müdahaleyi cezalandırır. Kart verilerinin ele geçirilmesi sırasında bir sisteme hukuka aykırı olarak girilmişse bu suçlar da ayrıca gündeme gelebilir. TCK 245/A ise bu suçları işlemek için yapılmış cihaz, program veya şifrelerin üretilmesini, satılmasını ve bulundurulmasını 1 – 3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırır.
Soruşturma, deliller ve savunma
TCK 245’teki suçlar şikâyete bağlı değildir. Kart sahibi şikâyetinden vazgeçse bile soruşturma ve kovuşturma devam eder. Suçlar uzlaştırma kapsamında da yer almaz. Zararın giderilmesi bu nedenle ancak etkin pişmanlık ve cezanın belirlenmesi açısından sonuç doğurur.
Görevli mahkeme ve zamanaşımı. Davalara asliye ceza mahkemesi bakar; bazı adliyelerde bilişim suçları için belirlenmiş mahkemeler görev yapar. Dava zamanaşımı, üst sınırı beş yılı aşan hapis cezaları için TCK 66 uyarınca 15 yıldır. Üç fıkranın üst sınırı da beş yılın üzerinde olduğundan bu süre her üçü için geçerlidir.
Dosyada genellikle bulunan deliller.
Bankadan gelen işlem dökümleri: tarih, saat, tutar, işlem yeri ve terminal bilgisi,
ATM ve işyeri kamera kayıtları,
İnternetten yapılan alışverişlerde IP kayıtları, teslimat adresi ve alıcı bilgileri,
Telefon görüşme kayıtları ve baz bilgileri,
Araştırmada el konulan cihazlar ve kopyalama düzenekleri.
Kamera kayıtları kısa süre saklanır. Hem mağdur hem şüpheli açısından bu kayıtların erken dönemde talep edilmesi önemlidir. Cihazlara el konulmuşsa Telefon ve Bilgisayara Elkonulması yazımızdaki itiraz ve iade süreçleri de önem taşır.
Savunmada öne çıkan noktalar.
Kartı kullananın kim olduğu: Kamera kaydındaki kişinin kimliği, işlem saatinde şüphelinin başka bir yerde bulunup bulunmadığı.
Rızanın varlığı ve sınırı: Kart sahibinin kartı ve şifreyi kendi isteğiyle verip vermediği, kullanımın verilen iznin içinde kalıp kalmadığı.
Doğru fıkra ve suç: Kartın gerçek mi sahte mi olduğu, fiilin 245 yerine 142/2-e veya 158/1-f kapsamında kalıp kalmadığı.
İşlem sayısı ve mağdur sayısı: Aynı karta ait farklı tarihli işlemlerin tek suç mı, zincirleme suç mu sayılacağı; birden fazla kart ve mağdurun cezaya etkisi.
Zararın giderilmesi: 245/1 dosyalarında, kovuşturma başlamadan önce yapılan tam ödeme en yüksek indirimi sağlar.
Kartı kaybolan veya bilgileri ele geçirilen kişinin ilk işi bankayı arayıp kartı kullandırmamak, ardından savcılığa şikâyette bulunmaktır. Paranın geri alınmasına ilişkin adımlar İnternetten Dolandırıldım yazımızda anlatılmıştır.
Yargıtay kararlarından örnekler
Kartın ele geçirilmesi sırasında işlenen suçla ilişki. Yargıtay Ceza Genel Kurulu 30.03.2010 tarihli, 2010/11-17 E., 2010/65 K. sayılı kararında 245/1’in bileşik suç olmadığını belirtmiştir. Kart hırsızlık, yağma, güveni kötüye kullanma veya dolandırıcılık yoluyla ele geçirilmişse bu suçlarla kartın kullanılması arasında gerçek içtima kurallarının uygulanacağını kabul etmiştir.
Birinci fıkrada mağdur kart hamilidir. Ceza Genel Kurulu 18.10.2011 tarihli, 2011/6-166 E., 2011/213 K. sayılı kararında mağdurun kartı çıkaran banka değil kart hamili olduğunu belirtmiştir. Aynı kişiye ait kartların farklı zamanlarda kullanılmasında zincirleme suç hükümlerinin uygulanacağını, kart ve kullanım sayısının cezanın belirlenmesinde dikkate alınacağını kabul etmiştir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi de 2019/26454 E., 2022/6533 K. sayılı kararında bu nedenle bankanın hükmü temyiz yetkisi bulunmadığına karar vermiştir.
ATM’de kalan kartla para çekilmesi. Ceza Genel Kurulu 11.02.2020 tarihli, 2017/8-349 E., 2020/69 K. sayılı kararında kartın faile hiç geçmediği ve mağdurun hakimiyetinde kaldığı olayda 245/1’in değil hırsızlığın oluştuğunu kabul etmiştir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi 05.12.2023 tarihli, 2021/9858 E., 2023/9592 K. sayılı kararında, mağdurun cihazda unuttuğu ve şifresi girilmiş kartla para çekilmesini bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık (TCK 142/2-e) olarak nitelendirmiştir. Aynı Daire 20.03.2024 tarihli, 2024/159 E., 2024/2617 K. sayılı kararında ise benzer bir olayı basit hırsızlık saymış ve dosyayı Ceza Genel Kurulu’na göndermiştir. Ceza Genel Kurulu 19.11.2025 tarihli, 2024/500 E., 2025/485 K. sayılı kararında bankamatik başında yardım bahanesiyle para çekilen olayda kart üzerindeki hakimiyet sona ermediği için 245/1’i, para cihazdan fiziken alındığı için 142/2-e’yi uygulamamış ve eylemi basit hırsızlık olarak kabul etmiştir. Öğretide bu hallerde de 245/1’in oluştuğunu savunan görüşler bulunmaktadır.
Kart kullanılmadan işleme kapatılmışsa. Yargıtay 11. Ceza Dairesi 05.07.2012 tarihli, 2011/10197 E., 2012/13350 K. sayılı kararında ATM’ye yerleştirilen düzenekle kartın alındığı, ancak kart hamilinin kartı kullanılmadan kapattırdığı olayda kullanma hareketine başlanmadığı için 245/1’den kurulan hükmü bozmuş, eylemin hırsızlık olduğunu belirtmiştir.
Kart bilgileriyle yapılan harcamalar. Yargıtay 8. Ceza Dairesi 29.02.2016 tarihli, 2015/10798 E., 2016/2341 K. sayılı kararında ele geçirilen kart bilgileriyle internetten harcama yapılmasını her mağdur yönünden 245/1 kapsamında değerlendirmiş ve nitelikli dolandırıcılıktan kurulan hükmü bozmuştur. Aynı Daire 2021/7573 E., 2023/10327 K. sayılı kararında da telefonda kandırma yoluyla öğrenilen kart bilgilerinin kullanılmasını 245/1 olarak nitelendirmiştir. Arayanın kendini bir kurum görevlisi gibi tanıttığı bazı dosyalarda ise nitelikli dolandırıcılık ihtimalinin araştırılması gerektiği gerekçesiyle bozma kararları verilmiştir.
Sahte kartı üretip kullanma. Ceza Genel Kurulu 11.06.2019 tarihli, 2015/8-960 E., 2019/467 K. sayılı kararında, oy çokluğuyla, sahte kartı üretip kullanan failin 245/2’deki fiilinin 245/3 için geçit suçu olduğunu ve yalnız 245/3’ten cezalandırılması gerektiğini kabul etmiştir. Kararda karşı oy kullanan üyeler iki fıkranın ayrı ayrı uygulanması gerektiğini savunmuştur. Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 09.01.2020 tarihli, 2019/21421 E., 2020/463 K. sayılı kararı gibi sonraki kararlarda ise iki fıkranın bağımsız suçlar olduğu yaklaşımı görülmektedir. Bu nedenle sahte kart dosyalarında uygulanacak fıkralar ve hüküm sayısı dikkatle incelenmelidir.
Sık sorulan sorular
Kart sahibi şikâyetini geri alırsa dava düşer mi?
Hayır. TCK 245’teki suçlar şikâyete bağlı olmadığından şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez. Zararın giderilmiş olması ise 245/1 dosyalarında etkin pişmanlık indirimine yol açabilir.
Annemin veya babamın kartını izinsiz kullandım, ceza alır mıyım?
Üstsoyun zararına işlenen 245/1 suçunda TCK 245/4 uyarınca ceza verilmez. Kardeşler için bu imkan aynı konutta birlikte yaşama şartına bağlıdır. Hüküm sahte kart üretme veya kullanma fiillerini kapsamaz.
Bulunan bir kartla temassız ödeme yapmak da suç mudur?
Evet. Şifre girilmeden yapılan küçük tutarlı ödemeler de kartın rızasız kullanılmasıdır ve 245/1 kapsamında değerlendirilir. Tutarın azlığı suçun oluşmasını engellemez.
Kart bilgilerimi telefonda verdim, banka parayı iade eder mi?
Bu konu ceza dosyasından ayrı olarak bankayla aranızdaki sözleşme ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilir. Bankaya derhal bildirim yapmak hem itiraz hakkınız hem de sonraki işlemlerden sorumluluğunuzun sınırlanması bakımından önemlidir.
Sahte kart düzeneği bulunan kişi kartı hiç kullanmamışsa ne olur?
Kopyalanmış kartı üretmek, satın almak veya kabul etmek tek başına 245/2’deki suçu oluşturur. Kart üretimine yarayan cihaz veya programı bulundurmak ise TCK 245/A kapsamında ayrıca cezalandırılabilir.
Bu suçta hapis cezası ertelenebilir veya HAGB verilebilir mi?
245/1’in alt sınırı üç yıldır. Etkin pişmanlık ve takdiri indirimlerle sonuç ceza iki yıl veya altına inerse hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme gündeme gelebilir. HAGB için ayrıca zararın giderilmesi şartı aranır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyanın değerlendirilmesi, işlem kayıtlarının ve delillerin incelenmesini gerektirir.
İlgili rehberler
Ceza Hukuku Rehberi: Şikâyetten Soruşturmaya, Duruşmadan İnfaza
Dolandırıcılık Suçu ve Cezası: Hile, Nitelikli Hâller ve Savunmada Öne Çıkan Noktalar
Hırsızlık Suçu ve Cezası: Nitelikli Hâller, Uzlaştırma ve Etkin Pişmanlık
IBAN’ını Kullandıran Kişinin Ceza Sorumluluğu: Kast, Deliller ve 2026 Düzenlemesi
İnternetten Dolandırıldım: Başvuru, Deliller ve Paranın Geri Alınması
İfadeye Çağrıldım: Şüpheli, Tanık ve Mağdur İçin Haklar ve Hazırlık
Kaynaklar: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m.66, 142, 158, 167, 168, 243, 244, 245 ve 245/A.
Hukuki Destek
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Soruşturma, kovuşturma ve infaz aşamalarıyla ilgili sorularınız için büromuza ulaşabilirsiniz.
Av. Üzeyir Ahıskalı, Balgat, Çankaya/Ankara Telefon: 0532 509 61 90 (Pazartesi–Cumartesi 09.00–18.00) İletişim formu · WhatsApp
Ceza Hukuku rehberi ve ilgili yazılar
Şikâyet, soruşturma, koruma tedbirleri, duruşma ve karar sonrası başvurulara Ceza Hukuku rehberinden ulaşabilirsiniz. Hukuki desteğin kapsamını Ceza Hukuku hizmetlerimiz sayfasında inceleyebilirsiniz.


