Mirastan Çıkarma (Iskat): Şartlar, İspat ve Sonuçları | 2026
Güncelleme tarihi: 6 Eyl
Mirastan çıkarma, saklı paylı mirasçının kanunda sayılan ağır sebeplerin varlığı hâlinde ölüme bağlı tasarrufla mirasçılıktan çıkarılmasıdır. Halk arasında ıskat olarak da bilinen bu kurum, mirasbırakana sınırsız bir takdir yetkisi vermez.
Mirastan Çıkarma Hangi Hallerde Mümkündür?
TMK m.510 iki temel sebep öngörür: mirasçının mirasbırakana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi ya da mirasbırakana veya aile üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi. Sebebin somut ve ciddi olması gerekir.
Kısa cevap: “Ben bu çocuğuma miras bırakmak istemiyorum” iradesi tek başına saklı paylı mirasçıyı tamamen mirastan çıkarmaya yetmez; kanuni çıkarma sebebi bulunmalı ve tasarrufta belirtilmelidir.
Çıkarma Sebebi Vasiyetnamede Yazılmalı mı?
Evet. TMK m.512 uyarınca mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir. Soyut ve belirsiz ifadeler yerine somut olayların gösterilmesi, sonradan doğacak ispat uyuşmazlığı bakımından önemlidir.
İspat Yükü Kimdedir?
Çıkarılan mirasçı itiraz ederse, tasarrufta belirtilen sebebin varlığını ispat yükü çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına aittir. Sebep ispat edilemez veya tasarrufta hiç gösterilmemişse, çıkarma bütünüyle sonuç doğurmaz; tasarruf mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir.
Çıkarılan Mirasçının Altsoyu Ne Olur?
TMK m.511’e göre çıkarılan kişi mirastan pay alamaz vetenkis davasıaçamaz. Ancak mirasbırakan aksini düzenlememişse, çıkarılan kişinin payı o kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi onun altsoyuna; altsoyu yoksa diğer yasal mirasçılara geçer. Altsoy kendi saklı payını isteyebilir.
Birlikte Yaşamak Affetme Anlamına Gelir mi?
Her zaman değil. Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 24.11.2025 tarihli E.2025/551, K.2025/4936 sayılı kararında, mirasbırakan ile mirasçının aynı evde yaşamaya devam etmesinin tek başına çıkarma sebebinin affedildiği anlamına gelmeyeceği kabul edilmiştir. Somut davranışlar ve tüm deliller birlikte değerlendirilir.
Borç Ödemeden Aciz Sebebiyle Mirasçılıktan Çıkarma
Türk Medeni Kanunu m.513, ağır suç veya aile yükümlülüğünün ihlaline dayanan mirastan çıkarmadan farklı bir koruyucu düzenleme içerir. Hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoy, saklı payının yalnızca yarısı bakımından mirasçılıktan çıkarılabilir.
Bunun için çıkarılan saklı pay bölümünün, mirasçılıktan çıkarılan kişinin doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülenmesi gerekir. Amaç, miras payının altsoyun alacaklılarına gitmesi yerine onun çocukları lehine korunmasıdır.
Miras açıldığında aciz belgesinin hükmü kalmamışsa veya belge kapsamındaki borç tutarı miras payının yarısını aşmıyorsa, çıkarılan kişinin talebi üzerine bu çıkarma iptal edilir.
Mirastan Çıkarma ile Mirastan Feragat Aynı Şey midir?
Hayır. Mirastan çıkarma mirasbırakanın tek taraflı ölüme bağlı tasarrufuna dayanır.Mirastan feragatise mirasbırakan ile mirasçı arasında yapılan sözleşmedir. Şartları, şekli ve sonuçları birbirinden farklıdır.
Sık Sorulan Sorular
Sadece aile içi küslük mirastan çıkarma sebebi midir?
Tek başına küslük yeterli değildir. Kanundaki ağır suç veya aile hukukundan doğan yükümlülüklerin önemli ölçüde ihlali şartları somut olayda gerçekleşmelidir.
Çıkarma sebebi ispatlanamazsa vasiyetname tamamen iptal olur mu?
Kural olarak hayır. TMK m.512 uyarınca tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilmeye devam eder; açık yanılma hâli ayrıca değerlendirilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Mirasçılıktan çıkarma uyuşmazlıklarında vasiyetname metni, çıkarma sebebi ve deliller birlikte incelenmelidir.
Bağlantılı olarakmirastan yoksunlukbaşlıklı rehber de incelenebilir.
Konuyla İlgili Diğer Rehberler
Uygulamada Pratik Değerlendirme
Miras uyuşmazlıklarında ölüm tarihi, mirasçılık durumu, terekenin malvarlığı ve borçları, varsa vasiyetname veya diğer ölüme bağlı tasarruflar ile yapılan devirler birlikte değerlendirilmelidir. Süreye bağlı haklarda hangi tarihten itibaren sürenin başladığı somut olay bakımından ayrıca belirlenmelidir.
Sık Sorulan Soru
Miras uyuşmazlığında hangi belgeler başlangıçta toplanmalıdır?
Nüfus ve mirasçılık kayıtları, tapu ve banka bilgileri, borç belgeleri, varsa vasiyetname veya sözleşmeler ile uyuşmazlığa ilişkin tebligat ve dava evrakının birlikte incelenmesi yararlıdır.
İletişim ve Miras Hukuku Çalışma Alanı
Mirasçılık belgeleri, tereke kayıtları, vasiyetname, sözleşmeler ve mirasbırakanın sağlığındaki devirler birlikte değerlendirilmelidir. Büro iletişim bilgileri ve randevu kanallarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.
Yorumlar