Miras Kalan Taşınmazın Kira Geliri Mirasçılar Arasında Nasıl Paylaşılır? | 2026
Güncelleme tarihi: 4 Kas
Miras kalan ev veya işyerinin kirasını bir mirasçının toplaması, paranın tamamının ona ait olduğu anlamına gelmez. Diğer mirasçılar gelirden yararlanma ve gerektiğinde hesap isteme hakkına sahip olabilir. Ancak kimin muhatap alınacağı, hangi tutarın isteneceği ve hangi dava yolunun kullanılacağı; kira sözleşmesine, tahsilat yetkisine, mülkiyet biçimine ve gelirin nasıl kullanıldığına bağlıdır.
Önce şu üç durum ayrılmalıdır: Kiracının ödemediği kira, kirayı tahsil eden mirasçının diğerlerine aktarmadığı para ve taşınmazın haksız kullanımından doğan ecrimisil. Bunların hepsini “kira payım” diye adlandırmak, süre ve dava şartları bakımından yanlış sonuca götürebilir.
Miras ortaklığında kira geliri kime aittir?
TMK m. 640, birden fazla mirasçı varsa paylaşmaya kadar terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan miras ortaklığı kurulacağını düzenler. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur; sözleşme veya kanundan doğan temsil ve yönetim yetkisi saklı kalmak üzere terekeye ait haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.
Bu nedenle miras taşınmazından elde edilen gelir, tahsilatı yapan kişinin sırf kendi hesabına yatırıldığı için kişisel malı haline gelmez. Buna karşılık veraset ilamındaki oran, bir mirasçıyı her sözleşme ve her dönem için tek başına bütün geliri yönetmeye yetkili kılmaz. Kira ilişkisi, miras ortaklığı ve kişisel alacak birbirinden ayrılarak incelenir.
Taşınmaz daha önce paylaşılmış veya elbirliği paylı mülkiyete dönüştürülmüş olabilir. Paylı mülkiyette TMK m. 691 ve 693'teki yönetim ve yararlanma hükümleri gündeme gelir. Gelir hesabı uzun bir dönemi kapsıyorsa ölüm, paylaşma, pay devri ve yetkilendirme tarihleri ayrı dönemlere ayrılmalıdır.
Kirayı tahsil eden mirasçı hesap vermek zorunda mı?
Diğer mirasçıların verdiği yetkiyle kira toplayan kişi, yapılan işin hesabını vermek ve hak sahiplerine ait tutarları aktarmakla yükümlüdür. TBK m. 508: “Vekil, vekâlet verenin istemi üzerine yürüttüğü işin hesabını vermek ve vekâletle ilişkili olarak aldıklarını vekâlet verene vermekle yükümlüdür.” Aynı madde, tesliminde gecikilen para bakımından faiz yükümlülüğünü de düzenler.
Hesap yalnız “kiralar masraflara gitti” açıklamasından oluşmaz. Hangi kiracının hangi ay için ne ödediği, hangi giderin kimin borcu olduğu, giderin belgesi ve diğer mirasçılara yapılan ödemeler gösterilmelidir. Ortak taşınmazın zorunlu onarım gideri ile tahsilatı yapan kişinin şahsi borcu aynı hesaba konulamaz.
Yetki yoksa veya kişi başkasına ait geliri kendi menfaatine toplamışsa, TBK m. 530'daki gerçek olmayan vekâletsiz iş görme hükümleri gündeme gelebilir. Kanun, iş sahibinin kendi menfaatine yapılmamış olsa bile iş görmeden doğan faydaları edinmesini; buna karşılık zenginleştiği ölçüde ilgili masrafları karşılamasını düzenler. Bu yolun koşulları, verilmiş vekâlete dayanan hesap isteminden farklıdır.
Bir mirasçı diğerine karşı tek başına talepte bulunabilir mi?
Elbirliği mülkiyetinde birlikte hareket kuralı önemlidir; ancak bundan “diğer mirasçı gelirimi alıyorsa bütün mirasçılar katılmadan hiçbir dava açamam” sonucu çıkarılamaz. Kirayı toplayan ortağa karşı elde ettiği menfaatin hak sahibine düşen kısmının verilmesi veya şartları varsa ecrimisil istenmesi, terekenin üçüncü kişiden olan alacağının tamamının tahsiliyle aynı talep değildir.
Aşağıda açıklanan Hukuk Genel Kurulu kararı, elbirliği mülkiyetindeki taşınmazları izinsiz kiraya verip paraları toplayan ortaklara yönelen menfaatin devri talebini özellikle ele alır. Bu yüzden dava öncesinde davacının kişisel hakkı mı, bütün terekeye ait alacak mı korunuyor; davalı kiracı mı, yetkili yönetici mi, geliri sahiplenen mirasçı mı soruları yanıtlanmalıdır.
Tereke adına temsil gerekiyorsa TMK m. 640/3 uyarınca miras ortaklığına temsilci atanması istenebilir. Temsilcinin gelirleri tahsil veya dava takip etme yetkisi atama kararından anlaşılmalıdır. Temsilci atanmasını istemek ile geçmiş gelir için doğru kişiye karşı alacak talebinde bulunmak birbirinin otomatik yerine geçmez.
Hukuk Genel Kurulu izinsiz toplanan kiralar için ne dedi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.09.2020 tarihli, 2017/1257 E., 2020/661 K. sayılı kararı, miras kalan taşınmazlardaki işyerlerinin bazı mirasçılar tarafından kiraya verilmesine ilişkindir. Davacılar, toplanan kiralardan kendilerine pay verilmediğini ileri sürmüş ve son beş yıllık bedelleri dilekçelerinde ecrimisil olarak adlandırmıştı.
Kurul, dava dilekçesini ve ileri sürülen olayları birlikte inceleyerek talebin gerçek yönünün, onay almadan dükkânları kiraya veren ortaklardan elde ettikleri menfaatin devri olduğunu belirledi. Bu talebi gerçek olmayan vekâletsiz iş görme kapsamında değerlendirdi ve mahkemenin direnme kararını bu değişik gerekçeyle bozdu.
Kararda, başkasının malını kendisininmiş gibi kiraya vererek gelir toplayan kişiye karşı menfaatin devri istemini ve on yıllık zamanaşımını açıklayan 04.06.1958 tarihli, 1958/15 E., 1958/6 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı da ele alındı. Böylece haksız kullanım için hesaplanan rayiç bedel ile gerçekten toplanan kiraların hak sahibine aktarılması ayrıldı.
Bu karar her kira uyuşmazlığını on yıllık süreye tabi kılmaz. Kiralama ve tahsilatın yetkili olup olmadığı, diğer ortakların onayı ve dilekçedeki maddi olaylar belirleyicidir. Dosyadaki dava tarihinden sonraki şahsi kullanım iddiası da aynı talebe sınırsız biçimde eklenmemiştir. Talep dönemi ve istenen hukuki koruma açık kurulmalıdır.
Geçerli kira sözleşmesi varsa neden ecrimisil istenemeyebilir?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.11.2023 tarihli, 2022/301 E., 2023/1139 K. sayılı kararı farklı bir durumu gösterir. Paylı mülkiyete konu işhanı bir şirkete kiralanmış; kiralama yetkisi, diğer paydaşların kiraları istemeleri yoluyla verdikleri onay ve vergi beyanları dosyada değerlendirilmişti.
Kurul çoğunluğu, kiralamanın geçerli olduğunu ve pay ile paydaş çoğunluğunun sağlandığını kabul etti. Davacının ecrimisil yerine kira bedelinden payına düşen tutarı isteyebileceğini; ecrimisil talebiyle açılan davanın reddi gerektiğini belirterek direnme kararını bozdu. Doğru hukuki nitelendirmeyle alacağın aynı davada incelenmesi gerektiği yönündeki görüş, karşı oyda kaldı.
İki kararın birlikte gösterdiği nokta şudur: Gelirin paylaşılmaması tek başına kullanımın haksız işgal olduğunu kanıtlamaz. Geçerli sözleşmeye dayanan kira payı, yetkisiz tahsilattan doğan menfaatin devri ve ecrimisil farklı olgulardan hareket eder. Dava dilekçesinde bu ayrımı sonradan mahkemenin kendiliğinden çözeceğine güvenmek yerine olaylar ve talep baştan açıkça belirtilmelidir.
Dağıtılacak tutar nasıl hesaplanır?
Her taşınmaz ve her kira dönemi için ayrı hesap oluşturulması yararlıdır. Sözleşmedeki kira, fiilen tahsil edilen tutar, eksik ödemeler, peşin ödeme veya iade, belgeli giderler ve daha önce mirasçılara gönderilen paralar aynı çizelgede gösterilebilir. Güvence bedeli olan depozito, koşulları oluşmadan kesin kira geliri gibi dağıtılamaz.
Yalnız hesap yöntemini göstermek için: Bir yıl içinde 360.000 TL kira toplanmış ve bütün ilgililerce kabul edilen 40.000 TL ortak gider bulunmuşsa, dağıtıma esas tutar 320.000 TL olabilir. Geçerli paylaşım düzeninde dörtte bir hakka sahip kişi bakımından bu tutar 80.000 TL'ye karşılık gelir. Daha önce ödenmiş avanslar ayrıca düşülür. Bu örnek, her giderin indirilebileceği veya her olayda aynı paylaşımın yapılacağı anlamına gelmez.
Gerçekte ne kadar tahsil edildiği bilinmiyorsa banka kayıtları, kiracı beyanı ve sözleşmeler istenebilir. “Çevredeki kiralar daha yüksek” iddiası, tahsil edilmiş gelir ile ihmal nedeniyle doğduğu ileri sürülen zararın ayrılmasını gerektirir. Mirasçının hak ettiği tutar belirlenirken taşınmazdaki mevcut paylar kadar ilgili dönemdeki hak sahipliği de dikkate alınır.
Kiracı, mirasçılar farklı hesaplar bildirirse ne yapmalı?
Kiracı, mirasçılık belgesiyle birlikte ödeme talimatı veren kişinin yetkisini de incelemelidir. Bir mirasçının diğerlerinden habersiz hesap bildirmesi ile bütün mirasçıların imzaladığı tahsilat talimatı aynı güvenceyi sağlamaz. Temsilci veya görevli varsa yetki belgesinin kapsamı görülmelidir.
Borçlunun kusuru olmadan alacaklının kimliğinde veya alacağın kime ait olduğunda belirsizlik doğmuşsa TBK m. 111 ve 107 uyarınca tevdi yolunun koşulları değerlendirilebilir. Bu, kiracının keyfî biçimde kira ödemeyi bırakması veya kendi seçtiği herhangi bir hesaba ödeme yapması demek değildir. Tevdi yeri ve ödeme usulü belirlenmelidir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 03.12.2025 tarihli, 2025/6920 E., 2025/7823 K. sayılı kararı da sözleşmede birden fazla kiraya veren varsa tahliye talepli takibin bütün kiraya verenlerce birlikte başlatılması gerektiğini vurgular. Bu karar tahliye takibine ilişkindir; bütün gelir hesaplaşmalarının aynı usule tabi olduğu şeklinde genişletilemez.
Hangi süre, mahkeme ve arabuluculuk kuralı uygulanır?
Kiracıya karşı kira bedeli alacağı TBK m. 147/1 uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. Vekâlet ilişkisinden doğan alacaklarda m. 147/5; gerçek olmayan vekâletsiz iş görmeye dayanan menfaatin devrinde ise yukarıdaki içtihat ve m. 146 çerçevesinde on yıllık süre gündeme gelir. Talebin adının “kira” olması, bütün sürelerin aynı olmasını sağlamaz.
Başlangıç, muacceliyet, hesap verme düzeni ve süreyi kesen olaylar ayrıca incelenir. İhtarname çoğu zaman talebi ve temerrüt tartışmasını belgelendirir; fakat tek başına genel bir zamanaşımını kesme sebebi değildir. Hangi tutara hangi tarihten faiz istendiği de talebin dayanağına göre açıklanmalıdır.
HMK m. 4 uyarınca kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda sulh hukuk mahkemesi görevlidir. Buna karşılık mirasçılar arasındaki vekâlet veya vekâletsiz iş görmeden kaynaklanan hesap ve alacak talebi, sırf kaynağı kira parası olduğu için otomatik olarak kiracı-kiraya veren davası sayılmaz. Genel görev kuralları ve HMK m. 11'deki tereke yönetimine ilişkin yetki hükmü değerlendirilir.
6325 sayılı Kanun m. 18/B, kanuni istisnası saklı kalmak üzere kira ilişkisi ile ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuk öngörür. Her miras içi hesaplaşmanın bu kapsamda olduğu veya hiçbirinin olmadığı şeklinde genel kabul yerine, talebin gerçek ilişkisi belirlenmelidir.
Kira geliri vergisi ortak hesaplaşmadan ayrı mı?
Evet. Gelir İdaresi Başkanlığının açıklamasına göre ölüm tarihinden sonra elde edilen kira geliri mirasçılar tarafından hisseleri oranında, ilgili istisna ve beyan sınırları dikkate alınarak değerlendirilir. Paranın tek kişinin hesabına yatması bütün vergisel sorumluluğun mutlaka sadece ona ait olduğu anlamına gelmez.
2025 yılı gelirinin 2026'daki beyanı ile 2026'da elde edilen gelirin sonraki beyan dönemi karıştırılmamalıdır. Gelirin konut veya işyerinden olması, tahsil durumu, diğer gelirler ve istisnadan yararlanma şartları ayrıca incelenir. Mirasçılar arasındaki gider paylaşımı, vergi hesabındaki gider kabulüyle birebir aynı olmayabilir.
Uyuşmazlık çıkmadan nasıl bir düzen kurulabilir?
Kirayı kimin, hangi yetkiyle ve hangi hesaba tahsil edeceğini yazılı belirleyin.
Taşınmaz ve ay bazında kira, gider ve dağıtım kaydı tutun; belgeleri bütün ilgililere erişilebilir biçimde sunun.
Depozito, ortak gider avansı, kişisel ödeme ve net dağıtımı ayrı gösterin.
Geçmiş dönem için sözleşme, banka kaydı, vergi belgesi ve yetkilendirme tarihlerini birlikte inceleyin.
Anlaşmazlıkta kiracıdan mı yoksa geliri toplayan kişiden mi talepte bulunulacağını ve uygulanacak süreyi gecikmeden belirleyin.
Dayanaklar: TMK m. 640, 691, 693 ve 702; TBK m. 107, 111, 146-147, 508 ve 530; HMK m. 4 ve 11; 6325 sayılı Kanun m. 18/B; Yargıtay HGK, 23.09.2020, 2017/1257 E., 2020/661 K.; HGK, 22.11.2023, 2022/301 E., 2023/1139 K.; Yargıtay 12. HD, 03.12.2025, 2025/6920 E., 2025/7823 K.; GİB kira geliri açıklamaları. Kontrol tarihi: 4 Kasım 2026.


