top of page

Hukuki El Atmada Faiz ve Vekâlet Ücreti | 2026

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
4 May 2021
4 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 3 Kas

Kısa cevap. Eğitim alanına ayrılan bir taşınmazın bedeline, Yargıtay dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi uyguladı. Hangi pay için ne talep edildiği ve temyizde hangi bölümün incelendiği sonucu etkiledi.

Okul, park veya yol için ayrılan bir taşınmazı idare yıllarca kamulaştırmazsa, malik taşınmazın bedeliyle birlikte faiz isteyebilir. Sonucu belirleyen iki soru vardır. İdarenin hangi tarihten itibaren faiz borcu doğmuştur ve hangi faiz türü talep edilmiştir?

Taşınmaz bedeline hangi tarihten itibaren faiz işler?

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, uygulama imar planında eğitim tesisi olarak ayrılan ve fiilen kullanılmayan bir taşınmazı inceledi. Uzun süreli kısıtlama nedeniyle bedel ödenmesini yerinde buldu. Asıl davada temyiz incelemesi kapsamındaki dört davacının payı için faiz başlangıcını dava tarihi olarak belirledi. Davanın açıldığı tarih ile imar planının onay tarihi bu nedenle ayrı kaydedilmelidir.

Yargıtay neden kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faize hükmetti?

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 20 Mayıs 2026 tarihli E.2025/17762, K.2026/9496 sayılı kararında Anayasa m.46/son hükmünü uyguladı. Bu hüküm, taksitlendirilen veya herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerine kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi bağlar. Daire, dört davacının payında yasal faizi bu faiz türüyle değiştirdi ve hükmü düzelterek onadı. Diğer bazı paylar için yasal faiz hükümde kaldı. Dilekçedeki talep, hangi paya ilişkin olduğu ve hükmün hangi bölümünün temyiz incelemesine girdiği bu dosyada önem taşıdı.

Taksitli ödemelerde Anayasa Mahkemesi ne dedi?

AYM, 27 Haziran 2024 tarihli E.2024/4, K.2024/129 sayılı kararında 2942 sayılı Kanun’un geçici 19. maddesini inceledi. Düzenleme, kapsadığı bedel ve tazminatların taksitli ödenmesi sırasında kanuni faiz verilmesini öngörüyordu. Mahkeme, bunun Anayasa m.46/sondaki faiz güvencesini karşılamadığını belirleyerek ilgili cümleyi iptal etti. Burada incelenen konu taksitli ödemedir. Yukarıdaki Yargıtay kararı ise somut bir hukuki el atma davasında faizin dava tarihinden başlatılmasını ayrıca gösterir.

Bedel davası hangi mahkemede görülür?

Uyuşmazlık Mahkemesi, 9 Mart 2026 tarihli E.2026/22, K.2026/141 sayılı kararında, imar planında yol ve park için ayrılan taşınmazın bedeline ilişkin uyuşmazlıkta adli yargıyı görevli buldu. Malik taşınmaz bedelini istediğinde adli yargıdaki görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. İmar planının doğrudan iptali isteniyorsa bu istem idare mahkemesinde incelenir. Görev ayrımını Hukuki El Atma rehberinde inceleyebilirsiniz.

Dava sırasında bedel talebi artırılırsa ne olur?

Yukarıdaki Yargıtay dosyasında davacılar başlangıçta yasal faiz istemiş, daha sonra ıslah dilekçeleriyle kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizi talep etmişti. Daire, hükmünü düzelttiği paylar için artırım tarihini esas almadı. İdari tam yargı davalarında ise Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 24 Ekim 2024 tarihli E.2021/5, K.2024/2 sayılı kararı uygulanır. Kabul edilen artışa faiz, ilk talep için esas alınan tarihten başlar. Bu karar faiz başlangıcını belirler. Taşınmaz bedeline hangi faiz türünün uygulanacağını ayrıca incelemek gerekir.

Vekâlet Ücreti Maktu mu Nispi mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 10 Haziran 2026 tarihli E.2025/749, K.2026/360 sayılı kararında, ilköğretim alanına ayrılan ve fiilen el atılmayan bir taşınmaz hakkında karar verdi. Somut bedel davasında maktu karar ve ilam harcını ve davacı lehine maktu vekâlet ücretini esas aldı. Nispi ücrette direnen mahkemenin kararını bu yönden bozdu. Dosyadaki karşı vekâlet ücreti değerlendirilirken dava türü, özel düzenleme ve karar tarihinde yürürlükteki tarife birlikte okunmalıdır.

Karşı Vekâlet Ücreti ile Müvekkil-Avukat Ücreti Aynı Şey midir?

Hayır. Mahkemenin yargılama sonunda karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve dava türüne göre belirlenir. Avukat ile müvekkil arasındaki sözleşmesel ücret ise ayrı bir hukuki ilişkidir. İki tutarın birbirine eşit olması gerekmez.

Harç Rejimi Neden Önemlidir?

Davanın bedel veya tazminat talebi içermesi harç bakımından da önem taşır. Kamulaştırmasız el atma uyuşmazlıklarında geçmişte harç ve giderlerin malik aleyhine ağır bir külfete dönüşmesini sınırlayan Anayasa Mahkemesi kararları verilmiştir. Güncel harç hesabı dava tarihi, yargı kolu ve yürürlükteki özel düzenlemeler üzerinden yapılmalıdır.

Değer Tespiti ile Faiz Birlikte Düşünülmelidir

Taşınmazın hangi tarih itibarıyla değerlendiği ile faizin başlangıç tarihi birbirinden bağımsız değildir. Yanlış değer tarihi ile uzun faiz dönemi veya güncel değer ile aynı döneme yeniden faiz uygulanması, gerçek zararın altında ya da üstünde sonuç doğurabilir. Mahkeme kararının giderimi gerçek karşılığa yaklaştıracak bütünlükte olması gerekir.

Pratik Kontrol Listesi

Dosyada ilk idari başvuru tarihi, ilk dava tarihi, varsa görevsizlik kararı, görevli mahkemede yeniden dava tarihi, ilk talep miktarı, talep artırma veya ıslah tarihi, bilirkişi değer tarihi, karar tarihi ve uygulanacak AAÜT birlikte kontrol edilmelidir.

30 Ocak 2026’da yürürlüğe giren iptal, görev bakımından neyi değiştirdi?

AYM’nin 16 Ocak 2025 tarihli E.2024/135, K.2025/20 sayılı kararı, 2942 sayılı Kanun’un Ek 1. maddesinde bedel davalarını adli yargıya bırakan cümleyi iptal etti. İptal 30 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi. Uyuşmazlık Mahkemesi, yukarıdaki Mart kararında iptalin önüne gelen dosyada yargı yolunu değiştirmediğini belirtti. Mahkeme 13 Nisan 2026 tarihli E.2026/153, K.2026/161 sayılı kararında da semt pazarı için ayrılan taşınmazla ilgili uyuşmazlıkta adli yargıyı görevli gördü. Her iki dava da iptalin yürürlüğünden önce açılmıştı. Daha sonra açılan bir davada aynı sonuca yalnız bu iki karara dayanarak varılamaz.

Faiz Talebi Dilekçede Nasıl Somutlaştırılmalı?

Dilekçede bedelin hangi taşınmaz ve pay için istendiği, faiz türü ve istenen başlangıç tarihi açıkça gösterilebilir. Örneğin Yargıtay’ın eğitim tesisi kararındaki gibi bir istemde, taşınmaz bedeli için dava tarihinden başlayarak Anayasa m.46/son uyarınca kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz talep edilir. Dosyada önceden ödeme varsa tutarı ve tarihi de kaydedilir. Böylece işleyecek faiz, her dönem için ödenmemiş bedel üzerinden incelenebilir.

Harç ve Karşı Vekâlet Ücretinde Güncel Tarife Kontrolü

Harç ve karşı vekâlet ücreti bakımından geçmiş tarihli bir kararın tutar veya yöntemini doğrudan bugüne taşımak doğru değildir. Dava türü, görevli yargı, talebin niteliği, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve varsa özel kanuni düzenlemeler birlikte değerlendirilmelidir. Müvekkil ile avukat arasındaki sözleşmesel ücretin ise mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücretinden ayrı olduğu unutulmamalıdır.

Dosyada Saklanması Gereken Temel Belgeler

Uygulama imar planı ve plan değişiklikleri, tapu kaydı, taşınmazın kullanımını sınırlayan işlem veya hizmet alanı kaydı, idareye yapılan başvurular ve cevaplar, tebligatlar, daha önce açılmış davalar ile görevsizlik kararları, bilirkişi raporları ve talep artırma dilekçeleri tek dosyada tutulmalıdır. Faiz ve bedel hesabının sağlıklı kurulması büyük ölçüde bu kronolojinin eksiksiz olmasına bağlıdır.

Sonuç

Malik için ilk adım, planın iptalini mi yoksa uzun süre kullanamadığı taşınmazının bedelini mi istediğini netleştirmektir. Bedel talebinde dava tarihi, faiz türü ve pay ayrı ayrı yazılmalıdır. Faiz hesabı ile karşı vekâlet ücretinin hesabı da farklı dayanaklara bağlıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın özellikleri farklı sonuçlar doğurabilir. Büro iletişim bilgilerine İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Konuyla İlgili Diğer Rehberler

© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page