Engelliler İçin Vergi Avantajları 2026: Gelir Vergisi, ÖTV, MTV ve Emlak Vergisi

Üzeyir AHISKALI

26 Eyl

4 dakikada okunur

Gelir İdaresi Başkanlığı, Eylül 2026'da engelli vatandaşlara yönelik vergi uygulamalarını güncel rehber ve infografiklerle yeniden duyurdu. Gelir vergisi indirimi, araçta ÖTV ve MTV istisnası ile tek meskende emlak vergisi avantajı farklı şartlara tabi olduğundan her biri ayrı değerlendirilmelidir.

Bir Bakışta 2026 Vergi Avantajları

Gelir vergisi engellilik indirimi: Birinci derece için aylık 12.000 TL, ikinci derece için 7.000 TL, üçüncü derece için 3.000 TL.
Araç alımında ÖTV: Şartları sağlayan kişiler için istisna uygulanabilir; 87.03 kapsamındaki araçlarda 2026 için vergiler dâhil 2.873.900 TL parasal sınır ve en az %40 yerli katkı şartı bulunur.
MTV: Engellilik şartlarını sağlayan kişiler adına kayıtlı bir araç için istisna uygulanabilir.
Emlak vergisi: Türkiye'de brüt 200 m²'yi geçmeyen tek mesken için şartları sağlayan engelliler sıfır oranlı bina vergisinden yararlanabilir.

2026 Engellilik İndirimi Tutarları Ne Kadar?

Gelir Vergisi Kanunu'ndaki engellilik indirimi, doğrudan kişiye nakit ödeme yapılması değil; ücret veya kazancın vergi matrahından belirli tutarın düşülmesi yoluyla sağlanan bir vergi avantajıdır.

Birinci derece: Çalışma gücünün en az %80'ini kaybedenler için aylık 12.000 TL; yıllık 144.000 TL.
İkinci derece: Çalışma gücünün en az %60'ını kaybedenler için aylık 7.000 TL; yıllık 84.000 TL.
Üçüncü derece: Çalışma gücünün en az %40'ını kaybedenler için aylık 3.000 TL; yıllık 36.000 TL.

GİB'in %15'lik ilk gelir vergisi dilimi üzerinden verdiği örneğe göre bu tutarların teorik vergi avantajı sırasıyla aylık 1.800 TL, 1.050 TL ve 450 TL'dir. Gerçek vergi etkisi kişinin ücret ve vergi matrahına göre değişebilir.

Kimler Gelir Vergisi Engellilik İndiriminden Yararlanabilir?

Engelli olarak çalışan ücretli.
Bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan ücretli.
Engelli serbest meslek erbabı.
Bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan serbest meslek erbabı.

Bakmakla yükümlü olunan kişi; ilgili çalışma veya sosyal güvenlik mevzuatına göre bakmakla yükümlü sayılan anne, baba, eş ve çocukları kapsayabilir. GİB, çocuklarda yaş sınırlaması uygulanmadığını belirtmektedir. Dar mükellefler için bu indirim uygulanmaz.

Engellilik İndirimi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvuru Dijital Vergi Dairesi üzerinden yapılabileceği gibi, dilekçe ve gerekli belgelerle Defterdarlık Gelir Müdürlüğüne, bağımsız vergi dairesi bulunan ilçelerde Vergi Dairesi Müdürlüğüne, vergi dairesi bulunmayan ilçelerde ise Malmüdürlüğüne de yapılabilir.

Çalışanlar bakımından işyerinden çalıştığına dair yazı ve sağlık kurulu raporu gibi belgeler; bakmakla yükümlü olunan kişi üzerinden başvuruluyorsa bu ilişkiyi gösteren belgeler de istenir. Mevcut sağlık raporunun vergi indirimi açısından geçerli olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Engelli Araç Alımında 2026 ÖTV İstisnası Nasıl Uygulanır?

ÖTV istisnası yalnız engellilik oranına bakılarak tek bir kuralla uygulanmaz. Aracın türü, fiyatı, yerli katkı oranı, sağlık kurulu raporu, özel tertibat gerekip gerekmediği ve kişinin aracı bizzat kullanma durumuna göre farklı şartlar vardır.

2026 yılında 87.03 kapsamındaki araçlarda ÖTV ve diğer vergiler dâhil bedelin 2.873.900 TL'yi aşmaması gerekir. İstisna kapsamındaki taşıtlarda ayrıca en az %40 yerli katkı oranı şartı bulunmaktadır. Şartların sağlanması hâlinde istisna kural olarak on yılda bir defa uygulanır.

Engellilik oranı %90 ve üzerindeyse

GİB düzenlemelerinde %90 ve üzeri engellilik oranına sahip kişiler için özel tertibat ve aracı bizzat kullanma şartı her durumda aranmaz. Ancak alınacak aracın ilgili ÖTV şartlarını taşıması gerekir.

Engellilik oranı %90'ın altındaysa

Bu grupta istisna, kişinin engellilik durumuna uygun hareket ettirici özel tertibat ve sağlık raporundaki açıklamalar gibi ek koşullara bağlıdır. Bu nedenle yalnız rapordaki yüzdeye bakılarak araç istisnası hakkında kesin sonuç çıkarılmamalıdır.

Engelliler MTV Öder mi?

Motorlu Taşıtlar Vergisi istisnası bir araç için uygulanır. Engellilik oranı %90 ve üzerindeki kişilerin adlarına kayıtlı araçlarda, MTV istisnası bakımından özel tertibat ve aracı kişinin bizzat kullanması şartı aranmaz.

Engellilik oranı %90'ın altında ise kural olarak aracın engellilik durumuna uygun özel tertibatlı olması gerekir. GİB, yalnız sol alt ekstremitede engeli bulunan kişiler için otomatik vitesli taşıtlarda ayrıca özel bir uygulama bulunduğunu açıklamaktadır.

Engelliler Emlak Vergisi Öder mi?

Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²'yi geçmeyen tek meskene veya tek meskende hisseye sahip engelliler, diğer şartları da taşıyorsa indirimli bina vergisi oranı olan sıfır orandan yararlanabilir.

GİB'e göre engelliler bakımından bu uygulamada gelir bulunup bulunmamasının ve engellilik oranının önemi yoktur. Ayrıca kişinin o evde bizzat oturması şartı da aranmaz; tek mesken kiraya verilmiş olsa bile diğer koşullar sağlanıyorsa sıfır oran uygulanabilir.

Buna karşılık yalnız belirli dönemlerde dinlenme amacıyla kullanılan yazlık benzeri meskenlerde sıfır oran uygulaması farklı değerlendirilir. Birden fazla konut veya 200 m² sınırını aşan mesken bulunması hâlinde şartlar ayrıca kontrol edilmelidir.

Hangi Avantaj İçin Hangi Belge Önemli?

Gelir vergisi indirimi: Sağlık kurulu raporu, çalışma belgesi ve başvuru evrakı.
ÖTV: Sağlık kurulu raporu, sürücü belgesi ve gerekiyorsa özel tertibat bilgileri ile aracın teknik/fiyat şartları.
MTV: Sağlık kurulu raporu ve engellilik durumuna göre araç/tertibat belgeleri.
Emlak vergisi: Tek mesken ve yüzölçümü şartını gösteren taşınmaz bilgileri ile belediyeye yapılacak bildirim.

Sık Sorulan Sorular

Engellilik oranı %40 olan herkes ÖTV'siz araç alabilir mi?

Hayır. ÖTV istisnası yalnız engellilik yüzdesine bağlı değildir. Engel türü, sağlık raporu, sürücü belgesi, özel tertibat ve aracın teknik şartları birlikte değerlendirilir.

Engelli kişi çalışmıyorsa gelir vergisi indirimi alır mı?

Engellilik indirimi gelir vergisi matrahına uygulandığından, kişinin veya bakmakla yükümlü kişinin ücret ya da serbest meslek kazancı gibi indirim uygulanabilecek bir gelirinin bulunması gerekir.