AİHM ByLock Kararları 2026: Yeniden Yargılama ve İnfazın Durdurulması
Son güncelleme: 30 Eylül 2026. İnceleme odağı: Parun ve diğerleri/Türkiye kararı ile yargılamanın yenilenmesi ve infazın durdurulması arasındaki ayrım.
AİHM’nin 29 Eylül 2026 tarihli Parun ve diğerleri/Türkiye kararı, ByLock bağlantılı mahkûmiyetlerin değerlendirilmesinde kanunilik ve adil yargılanma güvencelerini birlikte ele alıyor. Bu yazı, kararın kapsamı ile Türkiye’de izlenebilecek usul yolunu birbirinden ayırarak inceliyor. Parun — resmî karar metni
Bir ihlal kararını değerlendirirken ilk soru yalnızca ‘ByLock kullanımı var mı?’ değildir. Kişinin ilgili AİHM kararının başvurucusu olup olmadığı, ihlalin kendi mahkûmiyetiyle bağlantısı ve talep edilen giderim birlikte incelenmelidir.
29 Eylül 2026 tarihli kararlar ve incelemenin kapsamı
AİHM’nin resmî açıklanma programı, 29 Eylül 2026 için Ünal (61641/19), Parun (9991/20) ve Korkmaz (36880/20) dosyalarını listeler. Buradaki karar incelemesi Parun’a odaklanır; diğer iki kararın sonuçlarını karşılaştıran bir çalışma değildir. Resmî açıklanma programı
Parun, 9991/20 ve 344 diğer başvuruyu kapsar. Hüküm bölümünün 3. ve 4. bentlerinde sırasıyla AİHS m. 7 ve m. 6/1 ihlali bulunmuştur. Parun — künye ve hüküm
Diğer şikâyetlerin ayrıca incelenmemesi, bunlar hakkında ‘ihlal yok’ kararı verildiği anlamına gelmez. Parun § 14 ve hüküm 5
Parun kararında iki ayrı inceleme konusu
Kanunilik: Kullanım tespitinin tek başına suçun bütün unsurlarının kesin kanıtı sayılması eleştirilmektedir. Parun §§ 10–11
Adil yargılanma: Belirleyici veriye etkili itiraz, esaslı savunmaların karşılanması ve kararın gerekçelendirilmesi ayrıca değerlendirilmektedir. Parun § 12
Dosya incelemesi açısından önerimiz, iki soruyu ayrı sormaktır: ‘Verinin kişiye ait olduğu ve güvenilirliği nasıl belirlenmiş?’ ve ‘Bu veri doğru kabul edilse bile suçun unsurlarını hangi somut olgular gösteriyor?’ Böylece teknik itiraz ile suçun unsurlarına ilişkin savunma birbirine karıştırılmaz.
Dosyada başka deliller veya yeni bir rapor varsa ne değerlendirilir?
Mahkeme, başka delillerin örgütsel bağı ve hiyerarşiye tabiiyeti gösterebileceğini dışlamaz. Dolayısıyla karar, bütün ByLock dosyalarında beraat sonucunu peşinen belirlemez. Parun § 11
Uygulama değerlendirmemiz: Sonradan alınan raporun savunmaya açılması, teknik itiraz imkânını geliştirebilir. Fakat kullanım tespitinden suçun bütün unsurlarına otomatik geçiş sürüyorsa ayrı bir sorun vardır. ‘Veri güvenilir mi?’ ve ‘Suçun unsurlarını nasıl gösteriyor?’ soruları bu nedenle ayrı cevaplanmalıdır. Bu örnek, karardan doğrudan alıntı değildir.
Karar, yeniden yargılama ve tazminat için ne söylüyor?
§ 15, başvurucuların talebi üzerine, kararın sonuçlarıyla uyumlu yeniden yargılamayı ilke olarak en uygun giderim sayar. Manevi zarar için ihlal tespiti yeterli görülmüş; § 16’da ayrıca gider ve masraf ödemesine hükmedilmemiştir. Parun §§ 15–16
AİHM kararı sonrasında yeniden yargılama nasıl gündeme gelir?
CMK m. 311/1-f bakımından, kişinin ceza hükmündeki Sözleşme ihlalinin ve hükmün bu aykırılığa dayanmasının kesinleşmiş AİHM kararıyla tespit edilmesi önemlidir. Talep, ihlal ile ilgili mahkûmiyet arasındaki bağlantıyı göstermelidir. CMK m. 311/1-f
İstem hükmü veren mahkemeye sunulur. Dilekçede yasal neden ve dayanaklar açıklanmalı; başvuru numarası ilgili mahkûmiyetle eşleştirilmelidir. Başvurucuya özgü işlemlerde resmî karar eki kontrol edilmeli, haber listeleriyle yetinilmemelidir. CMK m. 317–318
Yeni delil ile AİHM ihlal kararı aynı yenileme sebebi mi?
Hayır. CMK m. 311/1-e yeni olay veya delile, m. 311/1-f ise burada ele alınan kesinleşmiş AİHM ihlal kararına ilişkin ayrı sebeplerdir. Kendi hükmünü kapsayan ihlal kararına dayanan bir istem, yalnızca yeni delil sunulmasına bağlıymış gibi kurulmaz. Dayanılan bent ve ihlalin mahkûmiyetle bağlantısı açıkça gösterilmelidir. CMK m. 311/1-e ve f
Başvuru süresi ve kararın kesinleşmesi
CMK m. 311/1-f uyarınca yenileme, AİHM kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde istenebilir. Haberin veya bu yazının yayımlanma tarihi süre başlangıcı değildir. CMK m. 311/1-f
Parun bir Komite kararıdır ve metninde kesin olduğu belirtilir. AİHS m. 28/2 kapsamında Komite kararları kesindir; Daire kararlarına ilişkin m. 44’teki kesinleşme düzeniyle karıştırılmamalıdır. M. 46 ise taraf devletin tarafı olduğu davadaki kesinleşmiş karara uyma yükümlülüğünü düzenler. Kesinlik, ulusal mahkûmiyetin kendiliğinden silinmesi anlamına gelmez. AİHS m. 28, 44 ve 46
Yenileme başvurusu infazı durdurur mu?
Hayır. CMK m. 312 uyarınca yenileme istemi infazı kendiliğinden ertelemez; mahkeme infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir. Bu talep ayrıca gerekçelendirilmelidir. M. 313’e göre cezanın infaz edilmiş olması da yenileme istemine engel değildir. CMK m. 312–313
Yenileme talebi reddedilirse
CMK m. 319 ve 321 kapsamındaki kararlara itiraz edilebilir. M. 268’deki genel süre, kararın m. 35’e göre öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. CMK m. 268, 319 ve 321
Hükümlü lehine yenilemede ceza ağırlaşabilir mi?
Yenileme hükümlü lehine istenmişse, yeniden verilecek ceza önceki hükümdeki cezadan daha ağır olamaz (CMK m. 323/2). Bu güvence, yenileme isteminin mutlaka kabul edileceği veya beraat kararı verileceği anlamına gelmez. CMK m. 323/2
Dosya hazırlığında kullanılabilecek kontrol listesi
Aşağıdaki sıra bir çalışma önerisidir; her dosyada aynı eksikliklerin bulunduğu varsayılmamalıdır.
Kimlik ve karar eşleştirmesi: Başvuru numarası, resmî karar eki, ilgili mahkûmiyet ve kesinleşme bilgisi aynı dosya üzerinde kontrol edilir.
Gerekçe karşılaştırması: Mahkemenin delile yüklediği anlam, savunmanın esaslı itirazı ve bu itiraza verilen cevap yan yana yazılır.
Belge düzeni: Gerekçeli karar, kanun yolu kararları, teknik raporlar, savunma dilekçeleri ve güncel infaz bilgileri ayrı başlıklarda toplanır.
Giderim talebi: Hangi verinin incelenmesi, hangi çelişkinin giderilmesi veya hangi savunmanın değerlendirilmesi istendiği somutlaştırılır. Yenileme ve infaz talepleri birbirinden ayrılır.
Çalışma örneği: Gerekçeli kararın ilgili sayfası, savunmanın tarihli itirazı ve mahkemenin cevabı yan yana konur. Ardından ihlal gerekçesiyle bağlantı kurularak hangi raporun tartışılması, çelişkinin giderilmesi veya savunmanın cevaplanması istendiği açıklanır. Hazır bir dilekçedeki dosyaya yabancı iddialar aktarılmaz.
Sık sorulan sorular
Bu kararlar otomatik beraat veya tahliye anlamına gelir mi?
Hayır. Yenileme talebi hükmü kendiliğinden kaldırmaz; infazın durdurulması ayrıca değerlendirilir. Yeniden duruşma sonucunda verilecek hüküm de dosyanın esasına ilişkin incelemeye bağlıdır. CMK m. 312 ve 323
Karar listesinde olmayan kişi neyi kontrol etmeli?
Dosyanın aşaması ve açık başvuru yolları incelenmelidir. Emsal bir kararın yayımlanması, kendi ceza hükmü hakkında AİHM ihlal kararı bulunmayan herkese aynı yenileme yolunun açıldığı anlamına gelmez. CMK m. 311/1-f
Kaynaklar ve kapsam
Bu inceleme, Parun kararının gerekçe ve hüküm bölümü ile resmî CMK ve AİHS metinlerine dayanır. Ünal ve Korkmaz yalnızca açıklanma programı kapsamında anılır. Başvurucu ekindeki kişilerin ceza dosyaları tek tek incelenmemiştir; kişiye özgü işlemde başvuru numarası, ilgili mahkûmiyet ve süre ayrıca eşleştirilmelidir.
İlgili yazılar
İletişim bilgileri ve görüşme talebi
Bu yazı genel bilgilendirme içindir; belirli bir dosya hakkında beraat, tahliye veya yenileme sonucu taahhüt etmez. Dosyaya özgü değerlendirmede başvuru belgeleri, gerekçeli karar ve güncel infaz durumunun birlikte incelenmesi gerekir.
AHISKALI HUKUK · ahiskalihukuk@gmail.com · +90 532 509 61 90
Yorumlar