Vefat Eden Kişinin Bankadaki Parası Nasıl Alınır? Mirasçılar Bankadan Para Çekebilir mi? | 2026
Güncelleme tarihi: 6 gün önce
Vefat eden kişinin bankada parası bulunduğunun öğrenilmesi, o paranın bir mirasçıya hemen ödenebileceği anlamına gelmez. Önce hesabın ve ölüm tarihindeki bakiyenin belirlenmesi, sonra mirasçılık, vergi ve birlikte tasarruf koşullarının tamamlanması gerekir. Ortak hesap, kredi borcu, yatırım hesabı veya mirasçılar arasında anlaşmazlık bulunması hâlinde izlenecek yol da değişir.
Kısa cevap: Mirasçılık belgesi bankaya başvurmanın temelidir; ancak birden fazla mirasçı varsa belgede pay yazması her mirasçıya hesabı tek başına boşaltma yetkisi vermez. Vergi ilişiği yönünden 7338 sayılı Kanun m.17 uygulanır. Belge sunulmadığında kanundaki yüzde 5 kesinti imkânı, diğer mirasçıların haklarını veya temsil şartlarını ortadan kaldırmaz.
Hangi bankada hesap bulunduğu ve bakiye nasıl öğrenilir?
BDDK'nın e-Devlet üzerinden sunduğu “Mevduat / Katılım Fonu Hesabı Bulunan Banka Sorgulama (Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına)” hizmeti, başvurunun hangi bankalara yapılacağını belirlemeye yardımcı olur. Burada banka adının görülmesi ile hesap bakiyesi, işlem geçmişi ve paranın ödeme koşullarının öğrenilmesi ayrı aşamalardır. Sorgu sonucunu mirasın bütün aktif ve borçlarını gösteren eksiksiz bir tereke dökümü olarak kabul etmemek gerekir.
İlgili bankadan, mirasçılık sıfatı belgelenerek ölüm tarihi itibarıyla mevduat ve katılım fonu bakiyeleri, hesap türleri ve vergi beyannamesinde kullanılacak yazı istenebilir. Güncel bakiye ayrıca sorulmalıdır: ölüm sonrasındaki faiz, ödeme veya para çekme işlemleri nedeniyle iki tutar aynı olmayabilir. Yatırım kuruluşu, kiralık kasa veya kredi ilişkisi varsa bunlar da başvuruda ayrı ayrı belirtilmelidir.
Para ne zaman mirasçılara geçer; veraset ilamı ne sağlar?
TMK m.599 uyarınca mirasçılar mirası ölümle birlikte kanun gereği kazanır. Bu kazanma yalnız mal ve alacakları kapsamaz; kanundaki ayrık durumlar saklı olmak üzere mirasbırakanın borçları da önem taşır. Banka hesabında görünen yüksek tutar, terekenin borçlardan arındırılmış net değerinin aynı olduğu anlamına gelmez.
TMK m.598 kapsamındaki mirasçılık belgesi, kimlerin hangi oranlarla mirasçı olduğunu gösterir. Belge, belirli bankadaki paranın paylaştırıldığına ilişkin bir sözleşme veya bütün mirasçılar adına verilmiş vekâlet değildir. Sonradan ortaya çıkan mirasçı, vasiyetname veya belgenin iptaline ilişkin uyuşmazlık varsa ödeme dayanağı yeniden incelenir. Arada vefat eden bir mirasçı bulunuyorsa onun mirasçılık zinciri de tamamlanmalıdır.
Bankaya başvuru için hangi belgeler hazırlanmalıdır?
İşlemin niteliğine göre değişmekle birlikte başlangıç dosyasında şu belgelerin bulunması yararlıdır:
Başvuranın kimliği, mirasçılık belgesi ve murisin kimlik bilgileri.
Bilinen banka, şube, hesap numarası ve varsa hesap sözleşmesi veya önceki ekstreler.
Ölüm tarihindeki tutarı ve hesap türünü gösteren banka yazısı.
Vergi dairesinin ödeme bakımından düzenlediği ilişik kesme veya tasdik belgesi; kesinti uygulanacaksa buna ilişkin talep ve kayıtlar.
Birlikte başvuru, paylaşma anlaşması, uygun kapsamlı vekâlet veya mahkeme kararına dayanan temsil belgeleri.
Bankadan eksik belgelerin ve ödeme yapılamamasının gerekçesini yazılı istemek, sonraki aşamayı somutlaştırır. Genel bir vekâletnamenin her miras veya tahsil işlemine yeterli olduğu varsayılmamalı; para alma, hesap kapatma, paylaşma ve diğer mirasçılar adına işlem yapma yetkileri işlemin kapsamına göre kontrol edilmelidir. Mirasçı küçük veya vesayet altındaysa yasal temsil ve olası çıkar çatışması ayrıca değerlendirilir.
Yüzde 5 kesinti hangi durumda uygulanır?
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.17, bankaların vergi kapsamındaki para ve kıymetleri verirken verginin ödendiğine ilişkin vergi dairesi belgesini aramasını düzenler. Belge sunmayan hak sahiplerinin veraset yoluyla geçen istihkaklarından yüzde 5 vergi karşılığı kesinti yapılarak kalan tutarın ödenebilmesine imkân tanır. Kesilen paranın süresinde vergi idaresine yatırılması ve bildirilmesi bankanın yükümlülüğüdür.
Bu oran mirasçının kesin vergi oranı değildir. Nihai hesap; miras payı, ilgili yılın istisnası, tarife, borçlar ve diğer kanuni unsurlara göre yapılır. Örneğin yalnız kesintinin işleyişini göstermek için, ödenebilir olduğu ayrıca belirlenmiş 200.000 TL'lik istihkakta yüzde 5 tutar 10.000 TL'dir. Kalan 190.000 TL hesabı, toplam terekenin vergisini veya başka mirasçıların haklarını hesaplamaz.
Kesinti dekontu ve bankanın vergi dairesine yaptığı bildirim saklanmalıdır. Beyan ve hesaplanan vergiyle kesilen tutarın ilişkilendirilmesi vergi idaresi nezdinde takip edilir; fazla kesinti varsa gerekli düzeltme veya iade süreci ayrıca değerlendirilir. “Bankada kesildi, artık beyanname vermem gerekmiyor” sonucu çıkarılamaz. Miras nedeniyle beyan yükümlülüğü ile ödeme anındaki güvence kesintisi farklıdır.
Bir mirasçı kendi payını tek başına çekebilir mi?
TMK m.640, paylaşmaya kadar tereke üzerinde miras ortaklığı ve elbirliği esasını getirir. Kanundan veya sözleşmeden doğan temsil yetkileri saklı olmak üzere mirasçılar tereke hakları üzerinde birlikte tasarruf eder. Bu nedenle veraset ilamındaki dörtte bir pay, bankadaki paranın dörtte birinin kendiliğinden ayrı bir hesaba dönüşmesi anlamına gelmez.
Bütün mirasçıların birlikte talebi, usulüne uygun yetkilendirme, paylaşma veya hakları belirleyen mahkeme kararı ödeme için farklı dayanaklar oluşturabilir. Bankanın somut işleme uygun belgeleri incelemesi gerekir. Bir mirasçının hesap hakkında bilgi istemesi veya terekeyi koruyucu önlem talep etmesiyle parayı yalnız kendisine tahsil etmesi de aynı yetki değildir.
Mirasçılar anlaşmıyorsa sorun sadece bankanın belge istemesi olmayabilir. TMK m.642 uyarınca paylaşma; m.644 uyarınca elbirliğinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi veya hak ve alacakların paylar oranında bölünmesi değerlendirilebilir. M.644'te diğer mirasçılara çağrı ve itiraz olanağı tanınır. Tereke temsilcisi atanması ise yönetim ve temsil sorununu çözebilir; temsilcinin atanması tek başına her mirasçının hesabına istediği tutarın dağıtılması kararı değildir.
Ortak hesapta sağ kalan kişinin kendi parası nasıl ayrılır?
Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 25.10.2018 tarihli, 2016/2909 E., 2018/7152 K. sayılı kararı, iki kişinin ortak banka hesabındaki para üzerindeki elbirliğinin paylı mülkiyete çevrilmesine ilişkindir. Yerel mahkemenin bütün parayı tek mirasbırakanın terekesine aitmiş gibi değerlendirmesi doğru bulunmamıştır.
Daire, aksi anlaşma veya ispat bulunmadığında ortak hesaptaki payların eşit olduğunu; her hesap sahibinin ölümüyle kendi hakkının kendi mirasçılarına geçtiğini açıklamıştır. Somut olayda iki mirasbırakanın mirasçılık belgeleri ayrı ayrı getirtilerek her payın ayrı değerlendirilmesi gerektiğinden karar bozulmuştur. Dolayısıyla önce murise ait tutar, ardından bu tutardaki miras payları belirlenmelidir.
Bu karar her ortak hesabın tartışmasız yarı yarıya olduğu veya sağ kalan hesap sahibinin bütün bakiyeye sahip olacağı anlamına gelmez. Hesap sözleşmesi, paranın kaynağı ve farklı pay iddiasının delilleri önemlidir. Bankaya karşı tek başına işlem yapabilme yetkisi ile paranın gerçek hak sahipliği de aynı şey değildir. Ortak hesaptan tüm parayı çekebilmek, diğer hak sahiplerine karşı hesap verme yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz.
Kredi borcu, sonradan para çekilmesi ve mirasın reddi neyi değiştirir?
Bankadan kredi borcu, rehin, bloke veya mahsup iddiası varsa bunun sözleşmesel ve hukuki dayanağı da istenmelidir. Brüt mevduat tutarından her borcun kendiliğinden düşüleceği veya banka hesabına ait her kesintinin doğru olduğu varsayılmamalıdır. Hayat sigortası gibi ayrı bir sözleşme bulunması hâlinde sigortanın kapsamı ve ödeme koşulları ayrıca incelenir.
Ölümden sonra bir yakının kartı veya şifreyi kullanarak para çekmesi, veraset işlemlerinin yerine geçmez. İşlem tarihleri, çekilen tutar, kimin yararına kullanıldığı ve varsa cenaze gibi giderlerin belgeleri korunmalıdır. Diğer mirasçıların hesabın verilmesini veya kendilerine düşen hakkın korunmasını istemesi gündeme gelebilir; her olayda aynı dava ya da aynı hukuki sorumluluk sonucu doğmaz.
Terekenin borca batık olabileceği düşünülüyorsa para üzerinde tasarruf etmeden önce mirasın reddi değerlendirilmelidir. TMK m.605-610 çerçevesinde reddin koşulları, süreleri ve tereke işlerine karışmanın etkisi vardır. Özellikle olağan yönetim veya zorunlu işlemleri aşan davranışlar ret hakkını etkileyebilir. Hesaptaki parayı kullanıp borçları sonradan değerlendirmek güvenli bir işlem sırası değildir.
Yatırım hesabı ve kiralık kasa için ayrı işlem gerekir mi?
Pay senedi ve yatırım fonu gibi sermaye piyasası araçlarında ilgili yatırım kuruluşunun kayıtları, MKK bilgileri ve miras yoluyla devir işlemleri incelenir. Nakit mevduat ödemesiyle menkul kıymetin mirasçılara aktarılması aynı işlem değildir. Varlığın ölüm tarihindeki vergi değeri ile daha sonra satışından elde edilen tutar da birbirine karıştırılmamalıdır.
7338 sayılı Kanun m.23, kiralık kasa sahibinin ölümü hâlinde ayrıca özel tespit usulü öngörür. Sulh hâkimi tarafından yapılacak tespit istisnası saklı olmak üzere vergi dairesinin yetkili memuru hazır bulunmadan kasa açılıp içindekiler mirasçılara teslim edilemez. Kasanın anahtarına sahip olmak veya bankada hesap sahibi olmak bu usulü ortadan kaldırmaz.
Dayanaklar: TMK m.598-599, 605-610, 640, 642, 644; 7338 sayılı Kanun m.7, 9-12, 17, 19, 23; Yargıtay 14. HD, 25.10.2018, 2016/2909 E., 2018/7152 K. Mevzuat ve karar denetimi: 4 Kasım 2026.


