Miras Kalan Araç Nasıl Devredilir? 90 Günlük Tescil Süresi ve Vergi İşlemleri | 2026
Güncelleme tarihi: 13 Kas
Miras kalan araç bakımından miras hakkının doğması, trafik sicilinin güncellenmesi, veraset vergisi ve aracın mirasçılardan birine veya üçüncü kişiye satılması ayrı işlemlerdir. Bir işlemin tamamlanması diğerlerini kendiliğinden tamamlamaz. Özellikle 2026'da getirilen doksan günlük tescil yükümlülüğü, mirasın reddi veya veraset beyannamesi süresiyle karıştırılmamalıdır.
Önce kimlerin mirasçı olduğu ve aracın hukuki durumu belirlenmeli; ardından vergi ve noter işlemleri planlanmalıdır. Aracı uzun süredir kullanan ya da satın alınırken parasını ödeyen kişinin, sırf bu nedenle diğer mirasçılardan bağımsız olarak aracın tamamı üzerinde tasarruf edebileceği varsayılamaz.
90 günlük tescil süresi hangi tarihten başlar?
7574 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20. maddesine eklenen düzenleme, mirasçıların gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak aracın kendi adlarına tescili için ölüm tarihinden itibaren doksan gün içinde başvurmalarını öngörür. Tescil işlemi ölüm tarihi esas alınarak yapılır. Düzenleme 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Sürenin başlangıcı mirasçılık belgesinin alındığı veya aracın varlığının öğrenildiği gün değildir. Mirasçılar arasındaki anlaşmazlığın tescil yükümlülüğünü kendiliğinden ertelediği de kabul edilmemelidir. Eski tarihli ölümler bakımından düzenlemenin zaman yönünden uygulanması ayrıca incelenmeli; yürürlükten önceki olaylara otomatik olarak geriye yürüyen ceza sonucu çıkarılmamalıdır.
Kanun, doksan gün geçmesine rağmen mirasçılar adına tescil edilmeden aracın karayolunda kullanıldığının tespit edilmesi durumunda sürücüye 3.000 TL idari para cezası uygulanmasını ve tescil yapılıncaya kadar aracın trafikten men edilmesini düzenler. Bu tutar 2026 düzenlemesindeki tutardır; sonraki yılların uygulama tutarı ayrıca kontrol edilmelidir.
Dolayısıyla doksan birinci günün gelmesi, park edilmiş her araç için kendiliğinden ceza kesildiği veya miras hakkının kaybedildiği anlamına gelmez. Tescil yükümlülüğü devam eder; belirtilen yaptırımın kanundaki kullanım ve tespit koşulları ayrıca aranır. Araç kullanılacaksa kayıtların güncellenmesini sonraya bırakmak ciddi risk yaratır.
Mirasçılık belgesi ve araç kaydı nasıl kontrol edilir?
Türk Medenî Kanunu'nun 599. maddesine göre miras, ölümle mirasçılara bir bütün olarak geçer. Mirasçılık belgesi bu sıfatı ve payları gösterir; trafik sicilindeki kaydın değiştirilmesi ise ayrı idari işlemdir. Uygun durumlarda noterlikten, gerektiğinde sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi alınır.
Aracın plaka ve tescil bilgileri, ruhsat, varsa finansman veya rehin belgeleri ve mirasçılık belgesi karşılaştırılmalıdır. e-Devlet'teki Türkiye Noterler Birliği “Adıma Tescilli Araç Sorgulama (Mirasçısı Olduğunuz Kişi Adına)” hizmeti kayıt araştırması için kullanılabilir. Sorgulama sonucunun görülmesi, tek başına intikal veya satış işlemi değildir.
Noterlikten işlem öncesi güncel belge listesi istenmelidir. Kimlikler, mirasçılık belgesi, ruhsat veya tescil bilgileri, vergi yönünden gerekli belgeler ve temsil varsa uygun yetkili vekâletname hazırlanır. Araç üzerindeki haciz, rehin veya başka kısıtlamanın intikale ve sonrasındaki satışa etkisi aynı olmayabilir; her kayıt kendi hukuki niteliğine göre incelenir.
Tek mirasçı aracın tamamını satabilir mi?
TMK 640 uyarınca paylaşmaya kadar mirasçılar arasında miras ortaklığı bulunur ve tereke üzerindeki haklarda kural olarak birlikte tasarruf edilir. Bu nedenle birkaç mirasçıdan birinin kendi başına aracın tamamını satması, yalnız kendi miras payını göstererek mümkün hâle gelmez. Diğer mirasçıların katılımı veya işlemi kapsayan geçerli temsil yetkisi gerekir.
Aracın bir mirasçıya bırakılması konusunda anlaşılırsa paylaşmanın kapsamı, diğer mallar ve varsa denkleştirme bedeli belirlenmelidir. TMK 676 miras paylaşma sözleşmesi için yazılı şekil öngörür; ancak bu, araç sicili ve noterlik işlemlerinin gereksiz olduğu anlamına gelmez. Miras payının devri de belirli aracın tek başına mülkiyetini devretmekle aynı işlem değildir.
Çocuk veya kısıtlı mirasçı varsa yasal temsil, menfaat çatışması ve gerekli izinler ayrıca değerlendirilir. Mirasçıların uzlaşamaması hâlinde miras ortaklığının temsili veya paylaşma yolları gündeme gelebilir. Böyle bir uyuşmazlıkta aracı fiilen elinde tutmak, diğer mirasçıların haklarını ortadan kaldırmaz.
Vergi beyannamesinin süresi de 90 gün mü?
Hayır. 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 9. maddesindeki beyanname süresi ayrı hesaplanır. Ölüm Türkiye'de olmuş ve mirasçılar Türkiye'de bulunuyorsa genel süre ölüm tarihini izleyen dört aydır. Ölümün veya mirasçının yurt dışında bulunmasına göre dört, altı veya sekiz aylık farklı süreler uygulanabilir.
Türkiye'de ölüm gerçekleşmişken mirasçının yurt dışında bulunması hâlinde altı aylık süre söz konusudur. Ölüm yurt dışında olmuşsa mirasçının Türkiye'de, ölümün gerçekleştiği ülkede veya başka bir ülkede bulunmasına göre süre değişir. Bu nedenle herkes için tek tarih belirlenmesi yerine her mirasçının durumu kontrol edilmelidir.
İstisna nedeniyle ödenecek vergi çıkmaması, miras yoluyla intikalde beyan yükümlülüğünün bulunmadığı anlamına gelmez. Gelir İdaresinin açıklamalarında taşıtlar için ruhsat bilgileri de beyanname belgeleri arasında gösterilir. Verginin ödeme takvimi, noterlikte istenecek ilişik kesme belgesi ve tescil başvurusu aynı işlem değildir; biri tamamlandı diye diğerlerinin kendiliğinden tamamlandığı varsayılmamalıdır.
Engelli istisnasıyla alınmış araç miras kalırsa ÖTV çıkar mı?
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 7/2 ve 15/2-a hükümleri çerçevesindeki Gelir İdaresi açıklamalarına göre, istisnayla alınmış aracın bütün mirasçılara miras yoluyla intikali tek başına ÖTV doğurmaz. Ancak daha sonra yapılan satış veya payların bir mirasçıda toplanması ayrıca değerlendirilir.
Burada sık yapılan hata, yeni istisnalı araç edinimindeki on yıllık süre ile mevcut aracın satışına ilişkin beş yıllık süreyi aynı kabul etmektir. Gelir İdaresinin güncel açıklamasında, ilk iktisaptan itibaren beş yıl geçtikten sonra mirasçılar tarafından yapılan satışta ÖTV aranmadığı belirtilir. Somut aracın ilk iktisap tarihi ve istisnanın türü mutlaka doğrulanmalıdır.
Terekede yalnız araç bulunuyor ve diğer mirasçılar paylarını tek kişiye bırakıyorsa, o kişinin kendi miras payı dışındaki edinimi her durumda vergisiz miras intikali sayılmaz. Başka tereke malları varsa da değerlerinin araçla orantısı ve veraset beyannamesinde gösterilmesi önemlidir. Sembolik bir mal eklenmesiyle işlemin otomatik olarak istisnaya girdiği düşünülmemelidir.
Ölümden sonra yapılan bu paylaşma işlemi, miras bırakan hayattayken kurulan teknik anlamdaki mirastan feragat sözleşmesiyle karıştırılmamalıdır. Noterde hazırlanacak belgenin adı kadar gerçek ekonomik ve hukuki sonucu da önemlidir. İşlem öncesinde araç dosyasıyla vergi dairesinden durumun netleştirilmesi, sonradan beklenmeyen vergiyle karşılaşılmasını önler.
Aracın parasını ben ödedim; araç yalnız benim olur mu?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 17.02.2021 tarih, 2020/2923 E., 2021/1640 K. sayılı kararında bu sorunun alacak yönünü değerlendirmiştir. Davacı, vasisi olduğu dedesi adına mahkeme izniyle araç almış ve 81.421,36 TL bedeli kendi parasından ödediğini ileri sürmüştür. Dedesinin ölümünden sonra mirasçılar arasındaki uyuşmazlık üzerine araç bedeli ve giderlerin karşılanmasını istemiştir.
İlk derece mahkemesi, ödeme yapılmış olsa da bunun bağış niteliğinde olduğu değerlendirmesiyle bazı mirasçılar yönünden talebi reddetmiştir. Yargıtay, ödeme belgeleri ile tarafların iddia ve savunmalarını ele almış; bağış yapıldığına dair iddia ve kanıt bulunmadan ödemenin bağış sayılmasını doğru bulmamıştır. TBK 77'deki sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde inceleme yapılması gerektiği sonucuna ulaşmıştır.
Karar, aracı finanse eden kişinin otomatik olarak araç maliki olacağını söylemez. Mülkiyet ve miras paylaşımı ile ödenen bedelin geri istenmesi farklı konulardır. Ayrıca bütün masrafların veya aracın güncel piyasa değerinin koşulsuz tahsiline karar verilmiş değildir; bozma sonrasında talebin dayanağı ve kapsamı değerlendirilmelidir. Bu 2021 tarihli karar, 2026'da getirilen doksan günlük tescil kuralıyla ilgili de değildir.
Mirasın reddi düşünülüyorsa araç kullanılabilir mi?
TMK 606'daki mirasın reddine ilişkin üç aylık süre, trafik sicilindeki doksan günlük süreyle aynı kurum değildir. Başlangıç ve hesaplama kuralları ayrı değerlendirilir. Mirasın borca batık olduğu düşünülüyorsa yalnız araç değil, bütün tereke borçları ve malvarlığı araştırılmalıdır.
TMK 610 uyarınca olağan yönetim ve korunmanın ötesinde terekeye sahiplenici biçimde müdahale edilmesi, koşulları varsa ret hakkının kaybedilmesine neden olabilir. Aracın satılması veya kişisel mal gibi tasarruf edilmesi bu nedenle dikkatle değerlendirilmelidir. Buna karşılık her bilgi alma veya koruma işlemi tek başına kabul sayılmaz; işlemin amacı ve etkisi önemlidir.
İşlem öncesi kısa kontrol listesi
Ölüm tarihi, bütün mirasçılar ve mirasçılık belgesindeki paylar doğrulandı mı?
Doksan günlük tescil süresi ile veraset beyannamesi süresi ayrı kaydedildi mi?
İşlem bütün mirasçılara intikal mi, tek kişide toplama mı, üçüncü kişiye satış mı?
ÖTV istisnası, ilk iktisap tarihi, diğer tereke malları ve vergi belgeleri incelendi mi?
Temsil, küçük mirasçı, haciz veya rehin nedeniyle ek işlem gerekip gerekmediği belirlendi mi?
Dayanaklar: 2918 sayılı Kanun'un 20. maddesi ve 7574 sayılı Kanun'un 2. maddesi; TMK 599, 606, 610, 640 ve 676-677; 7338 sayılı Kanun'un 9. maddesi; ÖTV Kanunu'nun 7/2 ve 15/2-a hükümleri; TBK 77 ve yukarıda künyesi verilen Yargıtay kararıdır.
Hukuki Destek
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Miras ve intikal işlemlerinizle ilgili sorularınız için büromuza ulaşabilirsiniz.
Av. Üzeyir Ahıskalı, Balgat, Çankaya/Ankara Telefon: 0532 509 61 90 (Pazartesi–Cumartesi 09.00–18.00) İletişim formu · WhatsApp


