top of page

Sınır Uyuşmazlığı Davası: Komşu Parseller Arasındaki Sınır Nasıl Belirlenir? | 2026

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
3 Eyl
5 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 6 gün önce

Komşu parseller arasındaki sınır uyuşmazlığında ilk yapılacak iş, sorunun kaynağını belirlemektir. Kayıt doğru olduğu hâlde duvar yanlış yere yapılmış olabilir; kadastro ölçüsü teknik hata içerebilir veya taraflar aynı arazi bölümünün mülkiyetini kendilerine ait sayabilir. Bu üç durumda izlenecek yol, istenecek karar ve görevli mahkeme aynı değildir.

Tapu senedindeki metrekareyi yerinde ölçmek tek başına yeterli olmaz. Tapu planı, koordinatlar, kadastro tutanağı, önceki kayıtlar ve zemindeki işaretler birlikte incelenmelidir. Komşunun yıllardır kullandığı yerin otomatik olarak ona ait olduğu veya bir harita uygulamasındaki çizginin kesin hukuki sınırı gösterdiği varsayılmamalıdır.

TMK 719: Sınırı duvar mı, tapu planı mı belirler?

Türk Medenî Kanunu m.719 şu kuralı getirir: “Taşınmazın sınırları, tapu plânları ve arz üzerindeki sınır işaretleriyle belirlenir.” Plan ile arazideki işaretler birbirini tutmazsa asıl olan plandaki sınırdır. Kanun, yetkili makamlarca heyelan bölgesi olduğu belirlenen yöreleri bu üstünlük kuralının dışında tutar.

Dolayısıyla bahçe duvarı, çit, ağaç sırası veya eski patika önemli birer veri olabilir; fakat tapu planıyla çelişiyorsa sırf eskiliği nedeniyle kesin sınır sayılmaz. Planın kendisinde hata bulunduğu iddiası ise teknik belgelerle açıklanmalıdır. “Tapumda daha fazla metrekare yazıyor” demek, eksik görülen alanın mutlaka belirli bir komşu parselden alınabileceğini göstermez.

TMK m.720 de her arazi malikine, komşusunun istemi üzerine belli olmayan sınırların belirlenmesine katkıda bulunma yükümlülüğü getirir. Tapu planlarının düzeltilmesi ve araziye sınır işaretleri konulması bunun kapsamındadır. Bu yükümlülük, komşunun tek taraflı çizdiği sınırı kabul etmek veya tartışmalı alanı ona devretmek anlamına gelmez.

Önce aplikasyon ve belge karşılaştırması yapılmalı

Aplikasyon, parselin kayıt ve teknik verilerine göre sınırlarının zeminde gösterilmesidir. Yetkili kadastro birimleri veya görev alanına göre yetkili harita ve kadastro bürolarından alınan teknik çalışma, hangi noktada uyuşmazlık olduğunu görünür hâle getirir. Ancak aplikasyon işlemi tek başına mülkiyeti değiştiren bir mahkeme kararı değildir.

İncelemede yalnız güncel çizim değil, tesis kadastrosunun tutanakları, ölçü krokileri, hesap cetvelleri, koordinatları, varsa yenileme ve düzeltme işlemleri de karşılaştırılmalıdır. Her iki parselin aynı teknik zeminde incelenmesi gerekir. Bir parseli farklı koordinat sistemiyle diğerini eski pafta üzerinden değerlendirmek yanıltıcı sonuç doğurabilir.

Uyuşmazlık sürüyorsa keşifte hangi alanın kim tarafından kullanıldığının ve kayıt sınırının ayrı çizgilerle gösterildiği bir kroki yararlıdır. Taşkın bölümün yüzölçümü, yapının konumu ve tarafların iddia ettiği sınırlar somutlaştırılmalıdır. Teknik rapor, hâkimin yerine mülkiyet kararı vermez; hukuki değerlendirmeye denetlenebilir veri sağlar.

2026 düzenlemesiyle Kadastro Kanunu 41 neyi kapsıyor?

3402 sayılı Kadastro Kanunu m.41, geometrik durumu kesinleşmiş taşınmazlarda ölçü, sınırlandırma, tersimat veya hesaplamadan kaynaklanan teknik sorunların düzeltilmesini düzenler. 7 Mayıs 2026 tarihli 7579 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle yapılan değişiklikte “fark” ve “tecviz” ayrımı açıklığa kavuşturulmuştur. Eski veriyle yeni teknik hesap arasındaki her farklılık aynı biçimde ele alınmaz.

Fark; eski koordinat veya yüzölçümü değerleriyle teknolojik gelişmelere uygun biçimde yeniden bulunan değerler arasındaki değişimdir. Tecviz ise üretim yöntemi ve ölçeğe göre kabul edilebilir sınırdır. Tecviz dışındaki fark hata olarak kabul edilir; ilgilinin talebi veya resen düzeltilir. Tecviz içindeki farklar da aynı usulle düzeltilebilir. Kanun, düzeltmede farkın tamamının dikkate alınmasını öngörür.

Bu düzenleme, bir tarafın diğerinin taşınmazından istediği alanı idari işlemle alabileceği anlamına gelmez. İleri sürülen sorun gerçekten teknik düzeltme kapsamında mı, yoksa mülkiyetin kime ait olduğuna ilişkin esaslı bir çekişme mi, ayrı incelenir. Satıcının yanlış yeri göstermesi veya tarafların farklı satış kapsamı iddia etmesi otomatik olarak m.41 hatası değildir.

Teknik düzeltmeye itirazda 30 günlük süre

Madde 41 kapsamında yapılan düzeltme, maliklere ve diğer hak sahiplerine tebliğ edilir. Tebliğden itibaren otuz gün içinde sulh hukuk mahkemesinde düzeltmenin kaldırılması için dava açılmazsa işlem kesinleşir. Sürenin başlangıcı için tebligatın kendisi ve hangi düzeltmenin bildirildiği incelenmelidir; komşuyla konuşulan tarih esas alınarak hesap yapılmamalıdır.

Başvuruda teknik işlem, düzeltme öncesi ve sonrası değerler, etkilenmiş parsel ve hatalı olduğu ileri sürülen hesap açıkça gösterilmelidir. Madde 41, bu düzeltmelerde m.12’deki hak düşürücü sürenin aranmayacağını da belirtir. Bu istisna, kadastrodan önceki her mülkiyet iddiasını süresiz dava etme olanağı vermez; yalnız uygun hukuki yolun kendi şartları içinde uygulanır.

Komşunun müdahalesi veya tapu uyuşmazlığı varsa

Kayıt sınırı belirli olduğu hâlde komşu bu sınırı aşmışsa TMK m.683 kapsamında elatmanın önlenmesi istenebilir. Duvarın kaldırılması, taşan kullanımın durdurulması veya somut durumuna göre başka bir müdahalenin giderilmesi talep edilebilir. Haksız kullanımdan doğan ecrimisil ve zarar istemlerinde ise kullanım dönemi, yararlanma biçimi ve diğer koşullar ayrıca değerlendirilir.

Tapunun hukuki mülkiyet durumunu yanlış yansıttığı ileri sürülüyorsa tapu iptali ve tescil gündeme gelebilir. Bu talepler kural olarak asliye hukuk mahkemesinin görev alanındadır; özel görev kuralları saklıdır. Kadastro tutanağının kesinleşme aşaması da önemlidir. Taşınmazın aynına ilişkin uyuşmazlıklarda HMK m.12 uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkisi gözetilir.

3402 sayılı Kanun m.12/3’teki on yıllık süre, kesinleşen kadastro tutanağına karşı kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayalı itiraz ve davalarla ilgilidir. Sonradan yapılan her duvar veya süregelen her haksız kullanım için “kadastrodan on yıl geçti, artık hak aranamaz” sonucu çıkarılamaz. Davanın dayandığı olayın tarihi ve hukuki sebebi belirleyicidir.

Arabuluculuk her sınır davasında zorunlu mu?

6325 sayılı Kanun m.18/B, komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı olarak düzenler. Ancak parsellerin komşu olması, her tapu veya teknik düzeltme davasının otomatik olarak bu kapsama girdiğini göstermez. Talebin gerçekten komşu hakkına mı, mülkiyete mi, yoksa m.41’deki özel teknik itiraz yoluna mı dayandığı belirlenmelidir.

Anlaşmayla taşınmaz devri veya sınırlı ayni hak kurulması öngörülüyorsa yalnız tarafların imzasıyla tapu işlemi tamamlanmış sayılmaz. Madde 18/B’de anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi alınması ve taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinin denetimi düzenlenir. Tescil için kanuni şartların da sağlanması gerekir. Arabuluculuk görüşmeleri, başvuru yolunun ve sürelerin ayrıca kontrol edilmesi ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

HGK kararı: Yanlış gösterilen arazi ile teknik hata ayrımı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 22.10.2025, E.2024/377, K.2025/666: Uyuşmazlıkta alıcı, satın aldığı kayıtlı parsel yerine komşu Hazine taşınmazının bir bölümünün kendisine gösterildiğini ve o kısmı kullandığını ileri sürmüştür. Alt derece değerlendirmelerinde önceki zilyetlik ve kadastro kayıtları üzerinden alıcı lehine sonuca gidilmiş; Hukuk Genel Kurulu ise davanın dayandığı olay ve taraf sıfatını incelemiştir.

Kurul, satın alınan kayıtlı parselin alıcı adına mevcut olması karşısında, ileri sürülen hatanın satış ilişkisindeki yanlış göstermeye ilişkin olduğunu; bu iddianın muhatabının satış sözleşmesinin tarafı olan kişi olduğunu vurgulamıştır. Uyuşmazlıkla bu anlamda ilgisi bulunmayan Hazineye yöneltilen talep bakımından direnme kararı çoğunlukla bozulmuştur.

Karar, Hazineye karşı hiçbir tapu davası açılamayacağı şeklinde okunmamalıdır. Buradaki ders, “Bana burası gösterildi” iddiası ile “Kadastro benim mülkiyetimdeki alanı teknik olarak yanlış çizdi” iddiasının aynı olmamasıdır. Dilekçedeki hukuki adlandırmadan önce gerçek olay, satın alınan parsel ve doğru davalı belirlenmelidir.

Taşkın yapıda 15 günlük kural ne anlama gelir?

TMK m.725, komşu araziye taşan yapı için özel hükümler içerir. Zarar gören malikin taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak on beş gün içinde itiraz etmemesi, yapı sahibinin iyiniyeti ve durumun haklı göstermesi gibi koşullar birlikte varsa; uygun bedel karşılığında irtifak hakkı kurulması veya taşan bölümün mülkiyetinin devri istenebilir.

Bu on beş gün, bütün sınır uyuşmazlıklarında dava açma süresi değildir. Susmak her taşkın yapıyı kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez; yapı sahibinin iyiniyeti başta olmak üzere diğer şartlar da aranır. Yeni bir inşaatın sınırı aştığı görülüyorsa tarihli fotoğraflar, bildirimler ve teknik tespitler gecikmeden korunmalıdır. Kişinin kendiliğinden duvar yıkması yeni zarar ve uyuşmazlıklara yol açabilir.

Dosya hazırlarken belge ve talep kontrolü

  • Her iki parselin güncel tapu kaydı, edinim belgeleri, önceki kayıtları ve kadastro tutanakları.

  • Aplikasyon krokisi, pafta, koordinat ve ölçü belgeleri; varsa m.41 düzeltmesi ve tebligatı.

  • Duvar, çit veya yapının yeri ile yapım ve öğrenme tarihini gösteren fotoğraf ve bildirimler.

  • İstenen sonucun açık belirlenmesi: teknik düzeltmenin kaldırılması, müdahalenin önlenmesi, tapu değişikliği veya tazminat.

  • Doğru davalı, görevli mahkeme, gerekiyorsa arabuluculuk ve talebe özgü sürelerin kontrolü.

Sık sorulan sorular

Telefon haritası veya uydu görüntüsü sınırı ispatlar mı?

Bu görüntüler fiilî durumu ve değişimi anlamaya yardımcı olabilir; resmî kadastro verisinin ve gerektiğinde keşif-bilirkişi incelemesinin yerini tutmaz. Görüntünün tarihi, çözünürlüğü ve koordinat uyumu da değerlendirilmelidir.

Komşumla anlaşınca tapu kendiliğinden değişir mi?

Hayır. Fiilî kullanım anlaşması, mülkiyet devri veya parsel sınırının resmen değişmesiyle aynı değildir. Yapılacak işlemin imar, kadastro ve tapu şartları ayrıca yerine getirilmelidir.

Mevzuat ve karar dayanağı: TMK m.683, 719-720 ve 725; 3402 sayılı Kanun m.12 ve 41; 7579 sayılı Kanun m.16; HMK m.2 ve 12; 6325 sayılı Kanun m.18/B; Yargıtay HGK, 22.10.2025, E.2024/377, K.2025/666.

İlgili rehberler

© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page