Maaş Haczi ve Emekli Maaşı Haczi: Oranlar, Sıra ve İstisnalar | 2026
Güncelleme tarihi: 6 Eyl
İcra takibinin kesinleşmesinden sonra borçlunun maaşı veya ücreti haczedilebilir. Ancak maaş haczinde uygulanacak oran, işçi ücreti, memur maaşı ve emekli aylığı bakımından aynı değildir. Özellikle 'maaşın her durumda yüzde 25'i haczedilir' veya 'emekli maaşı hiçbir şekilde haczedilemez' şeklindeki genellemeler doğru değildir.
2026 itibarıyla maaş haczi konusunda İcra ve İflas Kanunu m.83, işçiler bakımından ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu m.35, SGK gelir ve aylıkları bakımından ise 5510 sayılı Kanun m.93 birlikte değerlendirilmelidir. İşverenin icra dairesinden gelen maaş haczi yazısına karşı yükümlülükleri de İİK m.355-356'da ayrıca düzenlenmiştir.
Bu rehber, ücret haczi ile emekli aylığı haczini birbirinden ayırarak oran, sıra, muvafakat, nafaka istisnası ve işverenin sorumluluğunu açıklamaktadır.
Maaş Haczi Nedir?
Maaş haczi, borçlunun çalışması karşılığında elde ettiği ücretin kanunen haczedilebilir bölümünün doğrudan işveren tarafından kesilerek icra dosyasına gönderilmesidir.
Bu yöntemde alacaklı her ay yeniden haciz talep etmez. İcra dairesinin maaş haciz yazısı işverene ulaştıktan sonra işveren, kanuni kesintiyi düzenli biçimde yaparak borç bitinceye kadar icra dairesine göndermekle yükümlüdür.
İİK m.83 Maaş Haczi İçin Ne Diyor?
İİK m.83'e göre maaş, tahsisat ve her türlü ücret, borçlu ve ailesinin geçinmesi için gerekli olduğu icra müdürünce değerlendirilen miktar bırakıldıktan sonra haczedilebilir.
Kanun, haczedilecek miktarın dörtte birden az olamayacağını belirtir. Bu hüküm özellikle İş Kanunu kapsamı dışında kalan bazı gelir ve maaş türlerinde önem taşır.
Birden fazla maaş haczi varsa hacizler sıraya konur. Ön sıradaki haczin kesintisi bitmeden sonraki haciz için kesintiye başlanmaz.
İşçinin Maaşından En Fazla Ne Kadar Haczedilebilir?
4857 sayılı İş Kanunu m.35, işçilerin aylık ücretleri bakımından özel bir koruma getirir: aylık ücretin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devredilemez.
Bu nedenle İş Kanunu kapsamındaki işçi ücretinde kural olarak aylık ücretin yüzde 25'i haczedilebilir. Nafaka alacaklılarının hakları ise saklıdır.
İşçinin bakmakla yükümlü olduğu aile üyeleri için hâkim tarafından takdir edilen miktar da kanundaki özel koruma kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Memur Maaşında Haciz Oranı Nasıl Belirlenir?
Memur maaşı bakımından İş Kanunu m.35 doğrudan uygulanmaz. İİK m.83 çerçevesinde borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktarın bırakılması ve haczedilecek kısmın dörtte birden az olmaması esası uygulanır.
Bu nedenle memur maaşı ile özel sektör işçisinin ücret haczi bakımından aynı cümleyi otomatik biçimde kullanmak doğru değildir. Somut haciz kararı ve gelir kalemleri ayrıca incelenmelidir.
Birden Fazla Maaş Haczi Varsa Ne Olur?
İİK m.83 açık biçimde birden fazla haczin sıraya konulacağını düzenler. İlk sıradaki haciz bitmeden sonraki haciz için kesinti yapılmaz.
Bu sıra kuralı özellikle borçlunun aynı anda birden fazla icra dosyası bulunduğunda önemlidir. İşveren, kendisine ulaşan maaş haciz yazılarını tarih ve sıra bilgileriyle takip etmelidir.
İşveren Maaş Haciz Yazısına Ne Yapmalıdır?
İİK m.355'e göre işveren veya ilgili kurum, maaş haczi yazısının gereğini yerine getirmek ve borçlunun maaş/ücret miktarını en geç bir hafta içinde icra dairesine bildirmek zorundadır.
İşveren ayrıca borç bitinceye kadar haczedilen miktarı kesip icra dairesine göndermelidir. Borçlunun işten ayrılması, başka şubeye geçmesi veya maaş durumunda değişiklik olması hâlinde bu hususlar da icra dairesine bildirilmelidir.
İşveren Kesintiyi Yapmazsa Ne Olur?
İİK m.356, işverenin veya ilgili sorumlunun kanuni kesintiyi yapmaması hâlinde kesilmeyen veya gönderilmeyen paranın ayrıca mahkeme kararı gerekmeksizin icra dairesince sorumludan tahsil edilebilmesine imkân tanır.
Bu nedenle maaş haczi yazısı yalnızca bilgi amaçlı bir yazı değildir; işveren açısından doğrudan kanuni yükümlülük doğurur.
Maaş Hesabına Bankadan Bloke Konulabilir mi?
Maaş işveren nezdinde haczedildiğinde kanundaki oran ve sıra kuralları uygulanır. Maaş bankaya yattıktan sonra banka hesabının tamamına bloke konulması ise ayrıca değerlendirilmelidir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 12.03.2019 tarihli E.2018/6081, K.2019/4080 sayılı kararında, maaşının dörtte birine daha önce haciz konulmuş olan borçlunun banka hesabına ayrıca uygulanan bloke incelenmiştir. Hesabın maaş hesabı olduğu saptanırsa mevcut haciz kararındaki dörtte birlik oranı aşan bölümün kaldırılması gerektiği belirtilmiştir. Bu somut sonuç, bütün maaş ve ücret türlerinde dörtte birin değişmez üst sınır olduğu anlamına gelmez; uygulanacak kanun, gelir türü ve nafaka gibi istisnalar ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle bir hesabın yalnızca banka hesabı olarak görünmesi yeterli değildir; hesaba yatan paranın kaynağı ve ücret niteliği araştırılmalıdır.
Emekli Maaşı Haczedilebilir mi?
SGK tarafından 5510 sayılı Kanun kapsamında ödenen gelir, aylık ve ödenekler bakımından özel düzenleme 5510 sayılı Kanun m.93'tür.
Bu hükme göre SGK gelir, aylık ve ödenekleri; SGK'nın 88. madde kapsamında takip ettiği alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Borçlunun hacze muvafakati bulunmuyorsa icra müdürü haciz talebini reddetmelidir.
Dolayısıyla normal banka, kredi kartı veya özel hukuk borcu nedeniyle SGK emekli aylığına borçlunun muvafakati olmadan haciz konulması kural olarak mümkün değildir.
Emekli Maaşında Nafaka İstisnası
5510 m.93 nafaka borçlarını açıkça haciz yasağının dışında bırakır. Bu nedenle emekli aylığının nafaka alacağı için haczi mümkündür.
Nafaka alacağı, normal tüketici kredisi veya kredi kartı borcuyla aynı rejime tabi değildir.
SGK Alacaklarında Emekli Maaşı Haczi
5510 m.93, Kurumun 88. madde kapsamında takip ve tahsil ettiği alacaklar için de haciz yasağına istisna getirir.
Bu nedenle SGK'nın kendi prim ve benzeri alacakları bakımından emekli aylığına yönelik takip, üçüncü kişi özel hukuk alacaklarından farklı değerlendirilir.
Borçlu Emekli Maaşı Haczine Muvafakat Edebilir mi?
5510 m.93, borçlunun muvafakati bulunmadığı hâllerde haciz talebinin icra müdürü tarafından reddedileceğini düzenler. Bu nedenle emekli aylığında borçlunun hacze verdiği muvafakat hukuki sonuç doğurabilir.
Ancak muvafakatın ne zaman, hangi takip için ve hangi kapsamda verildiği önemlidir. Genel sözleşme kayıtları ile icra dosyasında verilmiş açık muvafakat aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Emekli Maaşı Banka Hesabına Yatınca Koruma Biter mi?
Emekli aylığının banka hesabına yatırılması, paranın kaynağının SGK emekli aylığı olduğu açıkça belirlenebiliyorsa haczedilmezlik iddiasını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
Yargıtay uygulamasında hesabın gerçekten emekli maaşı hesabı olup olmadığı ve hesaptaki bakiyenin hangi kaynaktan oluştuğu araştırılmaktadır. Maaş dışında para girişleri varsa bu tutarlar aynı korumadan yararlanmayabilir.
Bu nedenle hesap ekstresi, SGK ödeme açıklaması ve hesaba başka para girişlerinin bulunup bulunmadığı önem taşır.
Emekli Maaşına İcra Haczi ile Bankanın Sözleşmesel Blokesi Aynı Şey midir?
Hayır. İcra dairesi aracılığıyla emekli aylığının haczedilmesi ile kredi kullanılan bankanın sözleşmedeki takas, mahsup, virman veya bloke talimatına dayanarak hesaptan tahsilat yapması farklı hukuki işlemlerdir.
5510 sayılı Kanun m.93 kapsamında SGK gelir ve aylıkları; nafaka borçları, Kurumun kanunda belirtilen alacakları ve borçlunun hacze muvafakati dışında kural olarak icra yoluyla haczedilemez.
Buna karşılık Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 21.03.2025 tarihli E.2022/2, K.2025/1 sayılı kararında; uyuşmazlık henüz cebrî icra aşamasına geçmemişse, tüketici kredisi sözleşmesinde kredi veren bankaya verilmiş takas, mahsup, virman, hapis veya benzeri talimatlara dayanılarak muaccel kredi borçlarının emekli maaşı hesabından tahsil edilebileceği kabul edilmiştir.
Bu karar, her bankanın her borç nedeniyle emekli maaşının tamamına sınırsız biçimde bloke koyabileceği anlamına gelmez. Kredinin hangi bankadan kullanıldığı, sözleşme ve talimatların içeriği, tahsil edilen borcun muaccel olup olmadığı, işlemin cebrî icra yoluyla mı yoksa banka tarafından doğrudan mı yapıldığı ayrı ayrı incelenmelidir.
Yurt Dışından Alınan Emekli Maaşı Aynı Koruma Altında mı?
5510 m.93'teki özel haciz yasağı SGK tarafından bu Kanun kapsamında bağlanan gelir, aylık ve ödeneklere ilişkindir. Yurt dışı sosyal güvenlik kurumu veya özel emeklilik sistemi tarafından ödenen gelirlerin hukuki rejimi farklı olabilir.
Yargıtay uygulamasında yurt dışından alınan emekli aylıklarının İİK m.83 çerçevesinde kısmen haczedilebildiği kararlar bulunmaktadır. Bu nedenle 'emekli maaşı' ifadesi tek başına yeterli değildir; aylığın hangi kurumdan ve hangi hukuki rejime göre bağlandığı belirlenmelidir.
Maaş Haczi ile Banka Hesabı Haczi Aynı Şey mi?
Hayır. Maaş haczi doğrudan işveren veya maaşı ödeyen kurum nezdinde uygulanır ve İİK m.83 ile özel kanun hükümlerine tabidir.
Banka hesabı haczinde ise borçlunun bankadaki mevduat alacağı haczedilir. Hesabın maaş veya emekli aylığı hesabı olması hâlinde haczedilmezlik kuralları ayrıca gündeme gelir.
Banka hesabı haczi ve bloke uygulaması için Banka Hesabı Haczi ve Bloke | 2026 yazımızı inceleyebilirsiniz.
Maaş Haczine Karşı Ne Yapılabilir?
Haczin kanuni oranı aştığı, sıra kuralına aykırı kesinti yapıldığı veya haczedilmez bir gelir üzerine haciz konulduğu düşünülüyorsa icra müdürlüğüne başvuru ve icra mahkemesine şikâyet yolları gündeme gelebilir.
Şikâyet süresi somut işlemin niteliğine ve öğrenme tarihine göre değişebileceğinden, maaş bordrosu, banka ekstresi, haciz yazısı ve icra dosyasındaki kararlar birlikte incelenmelidir.
Borçlu Açısından Kontrol Listesi
• Gelirin işçi ücreti, memur maaşı veya SGK emekli aylığı olup olmadığı belirlenmelidir.
• Maaş kesintisinin oranı bordro üzerinden kontrol edilmelidir.
• Aynı maaş üzerinde başka hacizler varsa sıra bilgisi incelenmelidir.
• Banka hesabındaki blokenin maaşın kanunen korunan bölümünü kapsayıp kapsamadığı kontrol edilmelidir.
• Emekli aylığında hacze verilmiş açık muvafakat bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
• Nafaka veya SGK alacağı gibi özel istisnalar bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.
İşveren Açısından Kontrol Listesi
• Maaş haczi yazısının tebliğ tarihi kaydedilmelidir.
• Borçlunun maaş/ücret miktarı en geç bir hafta içinde icra dairesine bildirilmelidir.
• Haciz sırası doğru tutulmalıdır.
• Kanuni oran kadar kesinti düzenli biçimde icra dosyasına gönderilmelidir.
• İşten ayrılma veya ücret değişikliği derhal icra dairesine bildirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Özel sektör işçisinin maaşından yüzde 50 haciz yapılabilir mi?
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçinin aylık ücretinin kural olarak dörtte birinden fazlası haczedilemez. Nafaka alacakları bakımından özel hükümler saklıdır.
İki icra dosyası varsa maaştan iki ayrı yüzde 25 kesilir mi?
Kural olarak hayır. Birden fazla maaş haczi sıraya alınır; öndeki haciz bitmeden sonraki haciz için kesintiye başlanmaz.
Emekli maaşına kredi kartı borcu için haciz konabilir mi?
SGK emekli aylığı bakımından 5510 m.93 gereğince nafaka ve SGK alacakları dışında borçlunun muvafakati yoksa haciz talebi reddedilmelidir.
Emekli maaşı hesabına bloke konulursa ne yapılabilir?
Hesaptaki paranın SGK emekli aylığı olduğu belgelenebiliyorsa haczedilmezlik iddiası ileri sürülebilir. Hesaba maaş dışında para girişleri varsa bu tutarlar ayrı değerlendirilir.
İşveren maaş haczi yazısını uygulamazsa sorumlu olur mu?
Evet. İİK m.355-356 uyarınca işverenin bildirim ve kesinti yükümlülüğü vardır; kesilmeyen veya gönderilmeyen tutarlar sorumludan icra yoluyla tahsil edilebilir.
İlgili İçerikler
İcra takibinin başlangıcındaki itiraz için İlamsız İcra Takibine İtiraz | 2026 yazımızı inceleyebilirsiniz.
Hacizlerin süre ve yenileme rejimi için İcra Dosyasında Takipsizlik, Haczin Düşmesi ve Yenileme | 2026 yazımıza bakabilirsiniz.
Borçlu olmadığının tespiti için Menfi Tespit ve İstirdat Davası | 2026 yazımızı inceleyebilirsiniz.
Resmî Kaynaklar
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Gelirin niteliği, takip türü, nafaka, SGK alacağı, muvafakat ve haciz sırası somut olayda farklı sonuçlar doğurabilir.
İletişim ve İcra Hukuku Çalışma Alanı
Ödeme veya icra emri, tebligat, takip talebi, dayanak belge ve icra dosyasındaki işlemler birlikte değerlendirilmelidir. Büro iletişim bilgileri ve randevu kanallarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya sonuç garantisi oluşturmaz.
Yorumlar