top of page

Limited Şirketin Haklı Sebeple Feshi Davası | 2026

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
15 Mar 2022
5 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 3 Kas

Limited şirkette ortaklar arasındaki güvenin bozulması, şirketin mutlaka kapatılmasını gerektirmez. Bununla birlikte ortaklığın sürdürülmesini dürüstlük kuralına göre beklenemez hâle getiren ciddi ve somut nedenler varsa, Türk Ticaret Kanunu'nun 636/3. maddesi uyarınca haklı sebeple fesih istenebilir. Mahkeme, fesihle birlikte şirketi yaşatabilecek uygun alternatifleri de değerlendirmelidir.

Bu nedenle dava hazırlığında yalnız “artık anlaşamıyoruz” demek yeterli değildir. Hangi olayların yaşandığı, bunların ortaklık haklarına etkisi, şirketin çalışabilir durumda olup olmadığı ve daha sınırlı bir çözümün neden yeterli olmayacağı açıklanmalıdır. Fesih, ortaklıktan çıkma ve müdürün sorumluluğu birbirinin yerine kullanılan kavramlar değildir.

Haklı sebeple fesih davasını kim açabilir?

TTK 636/3, haklı sebepler varsa her ortağın mahkemeden şirketin feshini isteyebileceğini düzenler. Limited şirkette bu hak için belirli bir azlık yüzdesine ulaşma şartı aranmaz. Anonim şirketin haklı sebeple feshi için düzenlenmiş pay oranları, limited şirkete aynen uygulanmamalıdır.

Davacının ortaklık sıfatını ve pay durumunu belgeleyebilmesi gerekir. Pay devri, miras veya pay sahipliği üzerinde uyuşmazlık varsa bu mesele dava koşulları bakımından da önem taşıyabilir. Bir şirket alacaklısı, sırf alacağı ödenmedi diye ortaklara tanınan 636/3 hakkını kullanamaz; kendi başvuru yolları ayrı değerlendirilir.

Haklı sebep kanunda kapalı bir listeyle sayılmamıştır. Olayın ağırlığı, sürekliliği, şirketin yapısı ve ortaklığa etkisi birlikte incelenir. Küçük ve kişisel güvene dayalı bir aile şirketinde yaşananlar ile çok ortaklı bir işletmenin yönetim tartışmaları aynı biçimde sonuç doğurmayabilir.

Hangi olaylar haklı sebep değerlendirmesinde önem taşır?

Ortağın sürekli bilgi dışında bırakılması, şirket kaynaklarının ortaklık amacı dışında kullanılması, ağır yönetim anlaşmazlığı, karar alma mekanizmasının işlemez hâle gelmesi veya ortaklık ilişkisinin ekonomik amacını kaybetmesi değerlendirmeye konu olabilir. Ancak bunların yalnız ileri sürülmesi yeterli değildir; belge ve olaylarla somutlaştırılması gerekir.

Şirketin bir yıl zarar etmesi, ortakların birbirini sevmemesi veya her kâr dağıtılmaması kendiliğinden fesih sebebi değildir. Kâr dağıtımına ilişkin kararın dayanakları, sermaye ve mali yapı, önceki uygulama ve ortağın sistematik biçimde dışlanıp dışlanmadığı incelenir. Fesih davası, istenen ticari kararın alınmasını sağlamak için genel bir baskı aracı değildir.

Davacının uyuşmazlığın doğmasına katkısı da değerlendirmeden bağımsız tutulamaz. Haklı sebebin bulunduğu sonucuna varılması ile şirketin mutlaka feshedilmesi ise ayrı aşamalardır. Şirket çalışabiliyor ve uyuşmazlık uygun bir ayrılma çözümüyle giderilebiliyorsa mahkemenin bu olasılığı değerlendirmesi beklenir.

Bilgi ve inceleme hakkı nasıl kullanılmalı?

TTK 614, her ortağa şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında müdürlerden bilgi isteme ve belirli konularda inceleme yapma hakkı tanır. Talep; istenen dönem, hesap veya işlem belirtilerek yazılı yapılırsa sonradan uyuşmazlığın ispatı kolaylaşır. Bilanço, hesap hareketleri, ilişkili kişi işlemleri ve genel kurul belgeleri somut olaya göre önem taşıyabilir.

Kanun, elde edilen bilginin şirket zararına kullanılma tehlikesi varsa müdürlere gerekli ölçüde sınırlama imkânı tanır; bunun üzerine genel kurulun değerlendirmesi istenebilir. Genel kurulun bilgi ve incelemeyi haksız biçimde engellemesi durumunda mahkemeye başvuru yolu vardır. Bu başvuruya ilişkin mahkeme kararının kesin olduğu ayrıca düzenlenmiştir.

Bilgi verilmemesine ilişkin talepler ve cevaplar, fesih davasında ileri sürülen dışlanmayı gösterebilir. Bununla birlikte bu hakkın her kullanımının fesih davası öncesinde zorunlu bir aşama olduğu söylenemez. Önemli olan, somut ihlalin ve çözüm ihtiyacının ortaya konulmasıdır; erişilemeyen belgeye hukuka aykırı yollarla ulaşılmaya çalışılmamalıdır.

Yargıtay'ın 2015/4158 esas sayılı kararı neden önemli?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 14.09.2015 tarih, 2015/4158 E., 2015/9153 K. sayılı kararında, miras yoluyla ortak olmuş aile üyeleri arasındaki ciddi uyuşmazlığı incelemiştir. Davada bilgi verilmemesi, kârdan yararlandırılmama ve şirket gelirlerinin kullanımıyla ilgili iddialar ileri sürülmüş; ortaklar arasındaki güvenin bozulduğu belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesi ortaklık ilişkisinin sürdürülemeyeceği kanaatiyle şirketin feshine karar vermiştir. Yargıtay ise TTK 636/3'teki alternatiflerin değerlendirilmemesini doğru bulmamıştır. Şirketin sona ermesinin yalnız ortakları değil, çalışanları ve şirketle ilişki içindeki diğer kişileri de etkileyebileceğini dikkate almıştır.

Daire, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenerek şirketten çıkarılması veya duruma uygun, kabul edilebilir başka bir çözüm bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Fesih yönündeki karar bu eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur. Böylece haklı sebep değerlendirmesinin şirketin devamını sağlayabilecek yolları incelemekten ayrı düşünülemeyeceği gösterilmiştir.

Karar, her uyuşmazlıkta ortağın zorunlu olarak çıkarılacağını veya limited şirketin hiçbir zaman feshedilemeyeceğini söylemez. Alternatif çözümün somut olayda uygulanabilir ve kabul edilebilir olması gerekir. Sırf teorik bir çıkış ihtimalinin bulunması, pay bedelinin karşılanamayacağı veya uyuşmazlığın giderilemeyeceği gerçeğini ortadan kaldırmaz.

Fesih yerine ortaklıktan ayrılma mümkün mü?

TTK 636/3, fesih yerine davacı ortağın payının gerçek değerinin ödenmesiyle çıkarılmasına veya uygun başka çözüme hükmedilebilmesine imkân tanır. TTK 638 ise şirket sözleşmesindeki çıkma hakkını ve haklı sebeple mahkemeden çıkma istenmesini ayrıca düzenler. Bu iki yolun amacı, talep biçimi ve şirkette yaratacağı sonuçlar aynı değildir.

Ortağın asıl amacı şirketin kapanması değil, hak kaybına uğramadan ayrılmaksa dava stratejisi buna göre kurulmalıdır. Şirketin devamını istese de yönetim işlemlerinden zarar gören ortağın, müdürün sorumluluğu veya genel kurul kararının iptali gibi farklı talepleri bulunabilir. Her sorun için fesih istemek, asıl ihtiyacın karşılanmasını zorlaştırabilir.

TTK 641'de ayrılma akçesi bakımından esas sermaye payının gerçek değeri ölçütü yer alır. Bu değer, sicildeki nominal sermaye tutarıyla zorunlu olarak aynı değildir. Şirketin varlıkları, borçları, faaliyet yapısı ve değerlemeye etkili diğer unsurlar uzman incelemesiyle ortaya konulmalıdır.

Pay bedeli hemen ve koşulsuz ödenir mi?

TTK 642, ayrılma akçesinin muacceliyetini kullanılabilir özkaynak, payların devredilebilirliği veya sermayenin azaltılması gibi koşullarla ilişkilendirir. Ödenmeyen kısmın diğer şirket alacaklılarına göre durumu da ayrıca düzenlenmiştir. Bu nedenle “davayı kazanınca şirket aynı gün bütün bedeli öder” biçiminde bir beklenti oluşturulmamalıdır.

Şirketin gerçek değeri ile ödeme kapasitesi ayrı incelenmelidir. Değerli taşınmazı bulunmasına rağmen nakit akışı zayıf olan şirketle, borçları malvarlığını aşan şirket aynı durumda değildir. Çözümün uygulanabilirliği belirlenirken mevcut alacaklıların korunması da dikkate alınır. Dava hazırlığında mali tabloların güncelliği bu nedenle önemlidir.

Organ eksikliği ile haklı sebep aynı dava mı?

TTK 636/2, uzun süredir kanunen gerekli organlardan birinin bulunmaması veya genel kurulun toplanamaması durumunu ayrıca düzenler. Bu yolda müdürler dinlenerek şirketin durumunu kanuna uygun hâle getirmesi için süre verilmesi ve sonuç alınamazsa fesih gündeme gelir. Başvurabilecek kişiler ve izlenecek süreç, 636/3'teki ortak tarafından ileri sürülen haklı sebep davasından farklıdır.

Yönetim anlaşmazlığı, organın hukuken yokluğu anlamına gelmeyebilir. Bu nedenle “genel kurul yapılamıyor” iddiasında hangi toplantıların neden gerçekleştirilemediği, çağrıların durumu ve karar alma imkânı araştırılır. Yanlış hukuki yol seçilmesi yerine, şirketin gerçek sorunu belirlenmelidir.

Hangi mahkemeye başvurulur, arabuluculuk gerekir mi?

Şirketler hukukundan kaynaklanan bu uyuşmazlıkta görev bakımından ticaret mahkemesi düzeni dikkate alınır. HMK 14/2, ortaklık ilişkileriyle sınırlı olarak tüzel kişinin ortaklarına veya ortakların bu sıfatla birbirlerine karşı davalarında şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesini kesin yetkili kılar. Fesih talebi şirket tüzel kişiliğine yöneltilir; yalnız müdürün şahsının davalı gösterilmesi aynı sonucu sağlamaz.

TTK 5/A'daki dava şartı arabuluculuk, konusu bir miktar para olan maddede sayılan ticari talepler bakımından uygulanır. Yalnız şirketin feshi talebi ile ayrıca ileri sürülen para alacağı veya tazminat talepleri aynı değerlendirilmemelidir. Birden fazla talep birlikte sunulacaksa her talebin niteliği ve arabuluculuk kapsamı ayrı belirlenmelidir.

Dava sırasında şirket malvarlığı nasıl korunur?

TTK 636/4, fesih davasında taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemlerin alınmasına izin verir. İstenen önlemin hangi somut riski önleyeceği açıklanmalıdır. Şirketin bütün faaliyetlerini gereksiz biçimde kilitleyen genel talepler yerine, belirli malvarlığı veya işlemler yönünden gerekli ve ölçülü koruma değerlendirilir.

Şirket sözleşmesi, pay sahipliği kayıtları, genel kurul tutanakları, bilgi talepleri, mali tablolar, banka kayıtları ve olayları gösteren yazışmalar düzenli bir dosyada toplanmalıdır. TTK 636/3 için başka davalardaki süreler ezbere uygulanmamalı; aynı olaydan doğan karar iptali, sorumluluk veya alacak taleplerinin kendi süreleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Fesih ve tasfiye, şirket borçlarını veya kişisel kefaletleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Başlıca dayanaklar TTK 5/A, 614, 636, 638 ve 641-642; HMK 14/2 ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14.09.2015 tarihli, 2015/4158 E., 2015/9153 K. sayılı kararıdır. Mahkemeden istenen çözüm, şirketin ve ortakların somut durumuna göre belirlenmelidir.

İlgili rehberler

© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page