Güvence Hesabı Başvurusu: Sigortasız veya Kaçan Araçlarda Tazminat

Kazaya neden olan aracın trafik sigortası yoksa veya araç olay yerinden kaçıp tespit edilemiyorsa, zarar görenin başvurabileceği yollar tamamen kapanmaz. Belirli zorunlu sigorta riskleri için Güvence Hesabı devreye girebilir. Ancak bu kurum, sigortası bulunmayan her aracın bütün zararlarını ödeyen genel bir kasko sistemi değildir.

Bu rehber, 30 Ekim 2026 itibarıyla sigortasız ve tespit edilemeyen araçlarda başvurunun nasıl hazırlanacağını, bedensel zarar ile araç hasarı ayrımını ve ödeme reddedildiğinde izlenecek yolu açıklar. İlk adım, kazanın hangi kapsama girdiğini belirlemektir. Yanlış muhataba yalnız bir hasar fotoğrafı göndermek, eksiksiz bir tazminat başvurusu yerine geçmez.

Güvence Hesabı hangi boşluğu doldurur?

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesi ve Güvence Hesabı Yönetmeliği, zorunlu sigorta korumasının belirli nedenlerle işlemediği durumları düzenler. Sigortasız aracın verdiği bedensel zarar veya sorumlu aracın tespit edilemediği kaza bunların başlıca örnekleridir. Hesabın sorumluluğu, olayın niteliği ve ilgili zorunlu sigorta teminatıyla sınırlıdır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14/2’nin ilgili bentleri, Güvence Hesabına başvurulabilecek hâlleri şöyle gösterir: “a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için, b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için”. Bu iki bentte bedensel zarar esas alınır; yalnız aracın tamir gideri veya değer kaybının bulunması aynı başvuru hakkını doğurmaz.

Bu yüzden iki soruyu ayırmak gerekir: Kazadan dolayı bir tazminat hakkınız var mı; bu hakkın hangi kısmını Güvence Hesabından isteyebilirsiniz? Birinci sorunun cevabı olumlu olsa bile ikinci sorunun cevabı bütün zararlar için olumlu olmayabilir. Araç tamir bedeli, gelir kaybı, kalıcı sakatlık ve manevi zarar tek başlık altında sunulmamalıdır.

Sigortasız araç çarptığında ne yapılmalı?

Aracın ve sürücünün kimliği biliniyorsa tutanak, plaka, ruhsat ve mevcut poliçe sorgusu saklanmalıdır. Kaza günü geçerli sigorta bulunup bulunmadığı esas alınır; aracın bugün sigortalı görünmesi geçmiş kazayı teminat altına sokmaz. Poliçe başlangıç saati, araç devri veya iptal kaydı gibi ayrıntılar uyuşmazlığın sonucunu değiştirebilir.

Yaralanma veya ölüm söz konusuysa olayın kolluğa bildirilmesi ve sağlık kayıtlarının oluşturulması önemlidir. Acil yardım gerektiğinde 112 aranmalıdır. Sağlık ihtiyacı, delil toplama amacıyla ertelenmemelidir. Kazadan sonra poliçe düzenletmek veya kaza saatini farklı göstermek hak kazandırmaz; gerçeğe aykırı kayıt, ayrıca ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir.

Kaçan aracın plakası bilinmiyorsa ispat nasıl kurulur?

Plakanın belirlenememesi ile kazada bir motorlu aracın etkisinin kanıtlanamaması farklıdır. Güvence Hesabı başvurusunda yalnız “bir araç vardı” demek yerine olayın oluşunu destekleyen kayıtlar sunulmalıdır. Kolluk başvurusu, tanıklar, kamera ihtimali, ambulans kaydı ve olayın hemen ardından düzenlenen sağlık belgeleri birlikte değerlendirilir.

Örneğin bir yayaya çarpıp uzaklaşan araç görülmüş, ancak plakası okunamamış olabilir. Tanıkların iletişim bilgileri ve yakın işyerlerinin kamera konumları zamanında not edilirse araştırma daha sağlıklı yürütülür. Kayıtların hukuka uygun yoldan korunması veya istenmesi için ilgili makamlara başvurulabilir. Başkasının sistemine izinsiz girilmemeli, görüntü değiştirilmemeli ve olmayan bir tanık oluşturulmamalıdır. Araçla doğrudan temas olup olmaması da tek başına karar verdirmez; olay ile zarar arasındaki bağ incelenir.

Aracımın tamirini, değer kaybını veya kiralık araç ücretini öder mi?

Sırf karşı araç sigortasız veya bulunamıyor diye Güvence Hesabından araç hasarı ödenmesi beklenmemelidir. Bu durumlarda koruma esas olarak bedensel zararlar içindir. Park hâlindeki araca çarpılıp kaçılması, yaralanma yoksa, olağan sigortasız araç başvurusuyla aynı tazminat kapısını açmaz. Kurumun sık sorulan sorular sayfası bu ayrımı açıklar.

Araç hasarı için bilinen sürücü ve işletene karşı sorumluluk, varsa kasko poliçesi ve onun teminatları incelenebilir. Değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli ayrıca ele alınır. Sigorta şirketinin iflası veya mevzuatta tarif edilen ruhsat iptali nedeniyle Hesabın sorumluluğuna giren dosyalarda maddi zarar yönünden özel bir kapsam vardır; bu istisna bütün sigortasız araçlara genellenemez.

Yaralanma ve ölüm dosyasında hangi zararlar değerlendirilir?

Yaralanmada iş gücü kaybı ve bunun kazayla bağlantısı; ölümde ise gerçek destek ilişkisi temel inceleme konularıdır. Her sağlık raporu tazminat hesabına uygun rapor değildir. Raporun hangi düzenlemeye göre, hangi tarihte ve hangi yetkili kurulca verildiği önemlidir. Tedavi devam ederken geçici bir bulgu ile kalıcı etkilenme oranını aynı kabul etmek hatalıdır.

Geçici iş göremezlik, bakıcı ihtiyacı ve tedaviyle ilgili giderlerin karşılanması ise kaza tarihindeki düzenlemeler, ilgili teminat ve SGK sorumluluğu ayrıştırılarak incelenir. “Güvence Hesabı bütün hastane faturalarını öder” denilemez. KTK 98 kapsamındaki sağlık hizmetleri için SGK sistemi ayrıca vardır. Başlıca zarar kalemleri yaralanmalı trafik kazası rehberinde açıklanmıştır.

Manevi tazminat Güvence Hesabının olağan teminatına dahil değildir. Bu talebin şartları varsa diğer sorumlular yönünden değerlendirilmesi gerekir. Ölüm dosyasında destek kaybı da acının parasal karşılığı değildir; destekten yoksun kalma rehberi hak sahipliği ve hesap ayrıntılarını ele alır.

Çalıntı araç veya sigorta şirketinin iflası aynı şey mi?

Hayır. Çalınmış ya da gasp edilmiş aracın verdiği zarar bakımından, işletenin KTK hükümlerine göre sorumlu tutulup tutulmadığı incelenir. Aracın çalıntı olduğunu bilerek binme veya çalma fiiline katılma gibi durumlar da değerlendirmeyi etkiler. Başvuruda yalnız “araç çalıntıydı” yazılması, diğer şartların incelenmesini gereksiz kılmaz.

Sigorta şirketinin mali sıkıntı yaşaması da kendiliğinden her alacağı Güvence Hesabına taşımaz. Kanunda belirtilen iflas veya ruhsat iptali koşulları ve ilgili şirket için ilan edilen başvuru yolu esas alınır. Kurumun açıklamasına göre iflas eden şirketlerle ilgili başvurular Hesaba, bütün branşlarda ruhsatı iptal edilen şirketlerde ise dosyayı hazırlayıp Hesaba iletmesi için ilgili şirkete yapılabilir. Güncel şirket duyurusu kontrol edilmeden eski bir adres veya farklı şirketin usulü kullanılmamalıdır.

Başvuru dosyası nasıl hazırlanır?

Başvuruda kimlik ve iletişim bilgilerinin yanında kaza tarihi, yer, olayın özeti, araç bilgileri, istenen zarar kalemleri ve önceki ödemeler gösterilmelidir. Gerekçenin “mağdur oldum” cümlesiyle sınırlı tutulması yerine, her talebin hangi belgeyle desteklendiği açıklanmalıdır. Kurumun güncel belge listesi, sürekli sakatlık, ölüm ve özel maddi hasar dosyalarını ayrı düzenler.

• Kaza ve ifade tutanakları, soruşturma numarası, varsa keşif veya bilirkişi raporları.

• Yaralanma dosyasında tedavi kayıtları, epikriz, uygun sağlık kurulu raporu ve gelir belgeleri.

• Ölüm dosyasında ölüm ve adli kayıtlar, nüfus bilgileri, istenen veraset belgesi ve destek gelir kayıtları.

• Talep sahibinin banka bilgileri, temsil belgesi gerekiyorsa vekâletname ve önceki ödemeler.

• Başvuru tarihi ile eklerin teslim edildiğini gösteren kayıt.

Gönderilen her belgenin bir kopyası korunmalıdır. Eksik belge istenirse hangi zarar kalemi için gerekli olduğu anlaşılmalı, tamamlanan evrakın teslimi ayrıca kaydedilmelidir. Sağlık raporu henüz alınamıyorsa mevcut kayıtlar ve raporun hazırlanma durumu açıklanmalı; süreler bakımından beklemenin sonucu ayrıca değerlendirilmelidir.

Ne kadar ödeme yapılır, ödeme ne zaman gelir?

Teminat limiti, otomatik ödeme miktarı değildir. Önce sorumluluk, kusur, gerçek zarar ve önceki ödemeler belirlenir. Aynı olayda birden fazla zarar görenin toplam talebi teminatı aşarsa paylaştırma kuralları gündeme gelir. Başvuru sahibinin hesabına yatırılacak tutarın, başka bir dosyadaki tutarla aynı olması beklenemez.

Ödeme zamanı da yalnız başvuru formunun gönderilmesine bağlanamaz. Gerekli belgelerin tamamlanması, olayın ve zararın açıklığa kavuşması etkili olur. “Şu kadar günde kesin para alınır” vaadi yerine dosyanın hangi aşamada olduğunun yazılı olarak öğrenilmesi daha yararlıdır. Eksik belge yazısı, ret kararı ve ödeme teklifi birbirinden farklı işlemlerdir.

Ret veya eksik ödeme hâlinde hangi yol izlenir?

Önce gerekçeyi ayırın: Kurum olayın kapsam dışında olduğunu mu, kusur bulunduğunu mu, raporun yetersiz olduğunu mu, yoksa hesaplanan miktarın daha düşük olduğunu mu söylüyor? Her durumda aynı dilekçe işe yaramaz. Kapsam reddine karşı olayın ve sigorta durumunun; hesap itirazında gelir, oran, süre veya önceki ödeme verisinin açıklanması gerekir.

Güvence Hesabı Sigorta Tahkim Komisyonunun üye kuruluşları arasındadır. Gerekli ön başvuru ve diğer kabul koşulları sağlandığında tahkim veya uygun dava yolu değerlendirilebilir. Kuruma başvuru, tahkim başvurusu ve dava birbirinin aynısı değildir. Aynı uyuşmazlık için eş zamanlı ve birbiriyle çelişen yollar açılmamalıdır. Usul, süre ve ücretler için tahkim rehberine bakabilirsiniz.

Zamanaşımı ve sonradan bulunan araç

KTK 109’daki genel çerçeve, zararın ve sorumlunun öğrenilmesine bağlı iki yıllık ve kazaya bağlı on yıllık süreleri içerir; cezayı gerektiren fiilde daha uzun ceza zamanaşımı gündeme gelebilir. Başlangıç, kesilme ve uzama şartları somut olayda incelenmelidir. Aracın araştırılıyor olması veya kurumla yazışılması bütün süreleri sınırsız biçimde durdurmaz.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.109/1–2 hükmü: “Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.”

Kaçan aracın sonradan bulunması, her durumda sıfırdan sınırsız bir başvuru dönemi açmaz. Öğrenme tarihi, olayın suç oluşturup oluşturmadığı, uygulanacak daha uzun ceza zamanaşımı ve önceki işlemlerin süreye etkisi dosya bazında hesaplanmalıdır.

Kaçan araç veya sigortacısı sonradan belirlenirse bu bilgi dosyaya bildirilmelidir. Yeni muhatabın bulunması, aynı zarar için ikinci kez ödeme alma hakkı vermez. Önceki başvuru ve ödemeleri gizlemek yerine, sorumlular arasındaki ilişki ve kalan talep açık biçimde kurulmalıdır. Ceza soruşturmasının bitmesini bekleme kararı da tazminat sürelerinden bağımsız verilmemelidir.

Sık sorulan sorular

Kendi kusurumla yaptığım tek taraflı kazada başvurabilir miyim?

Kendi kusuruyla kazaya neden olan sürücünün zararını, sigortasız olduğu gerekçesiyle Güvence Hesabına yüklemek mümkün değildir. Yolcunun veya başka bir zarar görenin durumu farklı olabilir. Yakınların destek tazminatı taleplerinde de destek şahsının kusuru ve uygulanabilir teminat kuralları ayrıca incelenir.

Başvuru için bir hasar danışmanına yetki vermek zorunda mıyım?

Hayır. Başvuru sahibi kendisi veya hukuken yetkili temsilcisiyle işlem yapabilir. Telefonla ulaşıp dosyanızın tüm bilgilerini bildiğini söyleyen kişiye bu nedenle güvenilmemelidir. Kimlik, sağlık belgeleri, e-Devlet şifresi ve geniş yetkili belgeler gelişigüzel paylaşılmamalıdır; şifrenizi başkasına vermeniz gerekmez.

Hesap ödeme yaparsa sigortasız sürücünün borcu biter mi?

Zarar görene yapılan ödeme, zarar sorumlusunu her durumda kurtarmaz. Kurumun rücu açıklamalarında, koşulları varsa yapılan ödemenin sorumlulardan geri istenebileceği belirtilir. Bu nedenle sigortasız araç kullanmak, tazminatın kamu tarafından karşılanıp sürücünün borçsuz kalacağı anlamına gelmez.

Başvuruya başlamadan önce

Olayı, zarar türünü ve doğru muhatabı belirleyin; belge listesini bu üç başlığa göre hazırlayın. Ret gerekçesi ile itirazınızın delili birbirini karşılamalıdır. Somut dosyanızın kapsamı ve süreleri için iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

Konuların tamamına ve okuma sırasına ulaşın: Sigorta ve Trafik Tazminatları Başlangıç Rehberi.