Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Nasıl Silinir? Sabıka Kaydı ve Hakların Geri Verilmesi
“Cezam bitti ama sabıka kaydım hâlâ görünüyor” sorusuna cevap verebilmek için önce hangi kaydın görüldüğü anlaşılmalıdır. Adli sicil kaydı, adli sicil arşivi, mahkeme dosyası ve başka kurumların tuttuğu kayıtlar aynı şey değildir. Bir belgenin “adli sicil kaydı yoktur” demesi, arşivde hiçbir kayıt bulunmadığını her durumda göstermez.
Bu rehber, 26 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu ve Adalet Bakanlığının resmî açıklamalarına dayanır. Özellikle infazı biten kişilerin iş başvurusu, meslek icrası ve resmî işlemler sırasında karşılaştıkları temel soruları ele alır. Kayıt silme şartları ile belirli bir işe kabul şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Adli sicile hangi kararlar kaydedilir?
Temel kural, kesinleşmiş mahkûmiyetlerin ve kanunda sayılan ilgili kararların kaydedilmesidir. Hapis cezası, adli para cezası, koşullu salıverilme, infazın tamamlanması ve belirli hak yoksunlukları bu sistemde yer alabilir. Bu nedenle yalnız cezaevine girenlerin adli sicil kaydı olacağı düşüncesi doğru değildir; adli para cezasına mahkûmiyet de kayda konu olabilir.
Buna karşılık idari para cezası, sırf askerî suçlara ilişkin mahkûmiyet ve kanunda belirtilen disiplin veya tazyik hapsi kararları m.5 kapsamında adli sicile kaydedilmez. Para cezasının türü bu yüzden önemlidir. Trafik idari para cezasıyla ceza mahkemesinin adli para cezası aynı sonuçları doğurmaz.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin kararlar, m.6’daki özel sisteme tabidir. Bunlar olağan kesinleşmiş mahkûmiyet kaydı gibi ele alınmamalıdır. Dosyanın sonradan hangi kararla sonuçlandığı ayrıca incelenir. Sadece soruşturma açılması veya bir kişinin gözaltına alınması da kendiliğinden kesinleşmiş mahkûmiyet demek değildir. 5352 m.4–6.
Cezanın bitmesi kaydı tamamen siler mi?
5352 m.9’a göre cezanın veya güvenlik tedbirinin infazı tamamlandığında ilgili bilgi adli sicilden çıkarılarak arşive alınır. Genel af, ceza zamanaşımı ve mahkûmiyeti bütün sonuçlarıyla kaldıran bazı hâller de aynı maddede düzenlenir. Arşive aktarım ile arşivden tamamen silinme iki ayrı aşamadır.
Bu ayrım özellikle adli para cezasında belirgindir: Borcun ödenmesi infazın tamamlanmasını sağlayabilir; ancak ödeme dekontu bütün arşiv sürelerinin aynı gün sona erdiğini göstermez. Hapis cezasında da cezaevinden çıkış günü ile infazın tamamen bittiği tarih aynı olmayabilir. Koşullu salıverilme sonrasında denetim süresi devam edebilir.
Örneğin bir kişi koşullu salıverildiğinde artık kurumda bulunmaması, bütün infaz sonuçlarının o gün tamamlandığı anlamına gelmez. Arşive alınma koşullarının başlangıcı hesaplanırken tahliye belgesinden ibaret değerlendirme yapılmamalı; infazın tamamlandığını gösteren kayıt ve ilgili kararlar birlikte görülmelidir. Müddetname ve infaz hesabı rehberi.
Arşiv kaydı kaç yılda silinir: 5, 15 veya 30 yıl?
5352 m.12 iki ana grubu ayırır. Anayasa m.76 veya Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlar nedeniyle hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa on beş yıl; böyle bir karar koşulu aranmaksızın otuz yıl gündeme gelir. Diğer mahkûmiyetlerde ise beş yıllık süre öngörülür.
Bu süreler suç tarihinden, mahkûmiyet gününden veya e-Devlet belgesinin alındığı tarihten başlamaz. Kanun, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihi esas alır. Kayıt fiilen daha sonra güncellendi diye kanundaki başlangıç ölçütü değişmiş sayılmaz; infaz ve arşiv koşullarına ilişkin belgelerle doğru tarih belirlenmelidir.
Örnek olarak, beş yıllık gruba giren bir kaydın arşive alınma koşulları 1 Mart 2021’de oluşmuşsa, başka bir hukuki engel bulunmadığında süre hesabı bu tarih üzerinden yapılır. Aynı tarihi taşıyan fakat özel kanunda hak yoksunluğu doğuran başka bir mahkûmiyet için otomatik olarak aynı beş yıllık sonuç verilemez. Suç adı, uygulanan madde ve hukuki sonuç birlikte incelenir.
Bu nedenle “bütün sabıka kayıtları beş yılda temizlenir” veya “ceza bitince üç yıl sonra arşiv silinir” ifadeleri yanıltıcıdır. Üç yıllık süre, belirli şartlarla yasaklanmış hakların geri verilmesi bakımından önem taşır; arşiv kaydının tümüyle silinmesiyle aynı değildir.
Yasaklanmış hakların geri verilmesi ne işe yarar?
5352 m.13/A, Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunların belirli suç veya ceza mahkûmiyetlerine bağladığı hak yoksunluklarının giderilmesi için mahkemeye başvuru imkânı tanır. Uygulamada “memnu hakların iadesi” de denir. Bu karar mahkûmiyeti beraate dönüştürmez ve geçmişteki yargılamayı ortadan kaldırmaz.
Genel yol bakımından cezanın infazı tamamlandıktan sonra üç yıl geçmesi, bu sürede yeni suç işlenmemesi ve kişinin yaşamını iyi hâlli sürdürdüğü konusunda mahkemede kanaat oluşması gerekir. TCK m.53/5–6 hükümleri saklıdır. İnfaza genel af veya etkin pişmanlık dışındaki başka bir hukuki nedenle son verilmişse m.13/A/2’deki farklı süre hesabı ayrıca uygulanır.
Talep, hükmü veren mahkemeye veya kişinin yerleşim yerindeki aynı dereceli mahkemeye yöneltilebilir. Mahkeme dosya üzerinden inceleme yapabilir veya ilgilileri dinleyebilir. Kesinleşen karar arşive işlenir. Bu karar alınmış olsa bile, on beş yıllık arşiv silme süresi gereken bir dosyada süre koşulu ayrıca aranır; “haklar geri verildi, kayıt aynı gün yok olur” sonucu çıkmaz.
İşe girmek veya mesleğe dönmek için kayıt silinmesi yeterli mi?
Her durumda yeterli değildir. Başvurulan görevin veya mesleğin özel kanunundaki şartlar, mahkûmiyetin türü ve hakların geri verilmesi kararının etkisi birlikte değerlendirilir. Bir işyerinin istediği belge ile bir kamu görevi için yapılan kanuni inceleme aynı kapsamda olmayabilir.
Örneğin yalnız belgenin görünümünü değiştirmek isteyen kişi, asıl engelin belirli bir mahkûmiyete bağlanan meslek koşulu olduğunu gözden kaçırabilir. Bu durumda doğru soru sadece “kaydım ne zaman silinir?” değil, “hangi düzenleme hangi hak yoksunluğunu bağlıyor ve hangi karar bunu etkileyebilir?” olmalıdır. Başvuru reddedilmişse ret gerekçesi ve tebliğ tarihi korunmalıdır.
e-Devlet üzerinden silme veya düzeltme başvurusu nasıl yapılır?
Adalet Bakanlığının Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi hizmeti kullanılabilir. Kimlik doğrulamasından sonra talebin hangi kayıtla ilgili olduğu açıkça belirtilmeli; yanlışlığın düzeltilmesi, infazı biten kaydın arşive alınması ve koşulları oluşan arşiv kaydının silinmesi birbirinden ayrılmalıdır.
Önce güncel adli sicil ve gerekiyorsa arşiv bilgili belge alınır. Mahkeme adı, esas ve karar numarası, ceza türü ve infaz bilgisi karşılaştırılır. Ardından ilgili kayıt, hukuki gerekçe ve varsa eksik işlenmiş infaz belgesi başvuruda gösterilir. Başvuru numarası saklanarak sonuç takip edilir; işlemin tamamlandığı bildirildiğinde yeni belge alınarak kayıt kontrol edilir.
Kayıt silme ve arşive alma işlemlerini Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü yürütür. Yasaklanmış hakların geri verilmesi ise mahkeme kararı gerektirir. Bu iki talep birbirinin yerine kullanılamaz. Resmî açıklama ve dilekçe kanalları için Adli Sicil Hizmetleri sayfası incelenebilir. Başvuru yapılması, kanundaki süre dolmadan kaydın silinmesini sağlamaz.
Hangi belgeler hazırlanmalı?
Güncel sicil ve arşiv çıktısı, kesinleşmiş mahkeme kararı, infazın tamamlandığını gösteren belge, ödeme söz konusuysa makbuzlar, varsa koşullu salıverilme ve devamındaki kararlar hazırlanmalıdır. Hakların geri verilmesi kararı varsa kesinleşme bilgisi de eklenmelidir. Birden fazla kayıt varsa her birinin dosya bilgisi ve talep nedeni ayrı gösterilmelidir.
Örneğin ceza ödenmiş fakat sistemde infaz tamamlanmamış görünüyorsa, yalnız “sabıkamı silin” yazmak yerine ilgili ödeme ile infaz dosyası arasındaki bağlantıyı açıklamak daha işlevseldir. İnfaz bürosundan doğru bildirimin yapılıp yapılmadığı da araştırılır. Kimlik veya dosya eşleşmesi hatasında, kişiye ait olmayan kaydın hangi bilgilerle karıştığı somutlaştırılmalıdır.
Süre beklenmeden tamamen silinme mümkün olabilir mi?
Kanun bazı özel durumları ayrıca düzenler. Fiilin suç olmaktan çıkarılması hâlinde ilgili mahkûmiyetin sicil ve arşiv kaydı talep aranmaksızın tamamen silinir. Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi de önceki kaydın kaldırılmasını gerektirebilir.
Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbiri kaydı bakımından infazın tamamlanmasıyla tamamen silinmeye ilişkin özel hüküm vardır. Kişinin ölümü de kanunda düzenlenir. Çok eski suç ve kayıtlar için geçici m.2’deki geçiş hükümleri ayrıca incelenmelidir. Bunlar genel beş, on beş ve otuz yıllık açıklamanın istisna ve tamamlayıcılarıdır.
Sık sorulan sorular
Adli sicil kaydım yok ama arşiv kaydım var; belge hatalı mı?
Mutlaka hatalı değildir. Sicilden çıkarılan kaydın kanuni arşiv süresi devam ediyor olabilir. Belgedeki iki bölüm ve ilgili mahkûmiyet ayrı değerlendirilmelidir.
Arşiv silinince mahkeme dosyası ve bütün devlet kayıtları da silinir mi?
Hayır. Adli sicil arşivinin silinmesi, mahkeme dosyasının veya başka kanunlara göre tutulan bütün kayıtların otomatik silinmesi değildir. Başka bir kaydın düzeltilmesi için onun hukuki rejimi incelenir.
Hakkımdaki kayıt ailemin iş başvurusunu etkiler mi?
5352 m.10/2, kanunda açık hüküm olmadıkça kişinin yakınının kayıtlarının istenemeyeceğini ve hak yoksunluğuna dayanak yapılamayacağını düzenler. Somut işlemde dayanak gösterilen özel kanun ve karar gerekçesi görülmelidir.
Avukatım benim adıma belge alabilir mi?
Kanun, sicil ve arşiv bilgilerini alma yetkisinin vekâletnamede açıkça belirtilmesini arar. Başvuru türüne göre vekâlet kapsamı kontrol edilmelidir. Kayıtlar gizlidir ve veriliş amacı dışında kullanılmamalıdır.
Başvurum reddedilirse aynı dilekçeyi tekrar göndermek yeterli mi?
Önce ret nedeni anlaşılmalıdır: Süre mi dolmamış, infaz bildirimi mi eksik, yoksa yanlış silme grubu mu seçilmiş? Eksik belge tamamlanabilir; hukuki uyuşmazlık varsa işlemin niteliğine uygun başvuru yolu ayrıca değerlendirilir. Her ret, infaz hâkimliğine aynı usulle götürülebilecek bir işlem değildir.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehber
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu, m.4–14 ve geçici m.2 · Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü · e-Devlet silme ve düzeltme hizmeti.
Para cezasının infazının ne zaman tamamlanacağını anlamak için adli para cezasında ödeme ve infaz rehberi de incelenebilir.
