3194 Geçici 11 Kapsamında Ruhsatsız veya İskânsız Yapıya Elektrik ve Su Aboneliği | 2026

Ruhsatsız veya iskânsız bir yapıya elektrik ve su bağlanabilir mi? 3194 sayılı İmar Kanunu’nun Geçici 11. maddesi, belirli eski yapılar bakımından bu soruya istisnai bir cevap vermektedir.

Madde, şartları taşıyan bazı yapılara yapı kullanma izin belgesi alınana kadar geçici su ve/veya elektrik aboneliği yapılmasına imkân tanımaktadır. Ancak bu düzenleme bütün ruhsatsız yapıları kapsamamakta ve yapıya ruhsat veya kazanılmış hak sağlamamaktadır.

3194 Sayılı İmar Kanunu Geçici 11. Madde Ne Düzenliyor?

Geçici m.11’e göre 1 Temmuz 2022 tarihine kadar yapı ruhsatı alınmış ve ruhsatına göre yapılmış olmakla birlikte yapı kullanma izin belgesi bulunmayan yapılara, diğer şartların da sağlanması hâlinde geçici olarak su ve/veya elektrik bağlanabilir.

Ancak 31 Aralık 2021 tarihinden önce yapılmış yapılar bakımından yapı ruhsatı alınmış ve ruhsata uygun yapılmış olma şartı aranmaz. Bu nedenle yapının hangi tarihte yapıldığı kritik öneme sahiptir.

31 Aralık 2021'den Önce Yapılan Ruhsatsız Yapılar Elektrik Alabilir mi?

Kanundaki istisna nedeniyle bazı durumlarda evet. 31 Aralık 2021 tarihinden önce yapılmış bir yapıda, Geçici m.11 kapsamında yapı ruhsatı alınmış olma şartı uygulanmaz. Ancak bu, 31 Aralık 2021’den önce yapılmış her kaçak yapıya otomatik olarak elektrik bağlanacağı anlamına gelmez.

Hangi Diğer Şartlar Aranıyor?

Kanun, yapıya yol, elektrik, su, telefon, kanalizasyon veya doğalgaz altyapı hizmetlerinden en az birinin götürülmüş olmasını aramaktadır. Bunun yanında ilgili yönetmelikler doğrultusunda fenni gereklerin yerine getirilmiş olması gerekir.

Geçici 11. Madde Kapsamında Hangi Abonelikler Verilebilir?

Madde açık biçimde su ve/veya elektrik bağlanabileceğini düzenlemektedir. Bu nedenle düzenleme doğrudan geçici doğalgaz aboneliği sağlamaz. Doğalgaz yalnızca yapıya daha önce götürülmüş olabilecek altyapı hizmetlerinden biri olarak sayılmıştır.

Elektrik Bağlantısında Genel Belge Sistemi Nedir?

Normal elektrik bağlantı başvurusunda yapının hukuki durumuna göre yapı kullanma izni veya ilgili izin belgeleri istenir. İnşa hâlindeki yapılar bakımından şantiye bağlantısı veya yapı ruhsatına dayalı bağlantı için ise yapı ruhsatı aranır. Bu nedenle Geçici m.11, genel elektrik bağlantı sistemine göre özel bir istisna niteliğindedir.

Geçici Abonelik Yapıyı Ruhsatlı Hâle Getirir mi?

Hayır. Kanun açıkça geçici su veya elektrik bağlantısının kazanılmış hak teşkil etmeyeceğini düzenlemektedir. Bu nedenle geçici abonelik yapıyı ruhsatlı hâle getirmez, iskân yerine geçmez, imar aykırılığını ortadan kaldırmaz, yıkım işlemini kendiliğinden geçersiz kılmaz ve imar para cezasını kaldırmaz.

Belediye Elektriğin Kesilmesini İsteyebilir mi?

Evet. Geçici m.11’de, ilgili belediyenin dağıtım şirketinden elektriğin kesilmesini talep etmesi hâlinde aboneliğin iptal edilebileceği düzenlenmiştir. Bu da geçici aboneliğin kalıcı veya değiştirilemez bir hak olmadığını göstermektedir.

Yapının 31 Aralık 2021'den Önce Yapıldığını Nasıl İspatlamak Mümkün?

Kanun belirli tek bir ispat belgesi saymamaktadır. Somut olayda yapım tarihinin belediye kayıtları, eski elektrik veya su abonelikleri, uydu ve hava fotoğrafları, vergi kayıtları, yapı tespit tutanakları, tarihli fotoğraflar veya adres kayıtları gibi belgelerle ortaya konulması gündeme gelebilir.

Daha Önce Elektrik Aboneliği Varsa Durum Değişir mi?

Geçici m.11’in ikinci fıkrasında, maddenin yürürlüğe girmesinden önce yapılmış aboneliklerin de ait olduğu abone grubuna dönüştürüleceği düzenlenmiştir. Bu nedenle eski abonelik kayıtları hem yapının kullanım geçmişi hem de abonelik statüsü bakımından önem taşıyabilir.

İskânsız Ama Ruhsatlı Binada Durum Daha Kolay mı?

Kural olarak evet. Geçici m.11’in temel uygulama alanı yapı ruhsatı bulunmasına rağmen yapı kullanma izni alınmamış yapılardır. 1 Temmuz 2022’ye kadar yapı ruhsatı alınmış ve buna uygun yapılmış bir bina, diğer koşullar da bulunuyorsa geçici su veya elektrik bağlantısından yararlanabilir.

31 Aralık 2021 ile 1 Temmuz 2022 Arasında Yapılan Yapılarda Durum Ne?

31 Aralık 2021’den önce yapılmış yapılar bakımından ruhsat şartı kaldırılmıştır. Ancak 31 Aralık 2021’den sonra ve 1 Temmuz 2022’ye kadar yapılan yapılar bakımından Geçici m.11’den yararlanılabilmesi için yapı ruhsatının alınmış ve yapının buna göre yapılmış olması gerekir.

1 Temmuz 2022'den Sonra Yapılan Ruhsatsız Yapılar Yararlanabilir mi?

Geçici m.11’in lafzı 1 Temmuz 2022 tarihine kadar olan yapıları esas almaktadır. Bu nedenle bu tarihten sonra yapılmış ruhsatsız bir yapı için Geçici m.11’e dayanılarak geçici elektrik veya su bağlantısı talep edilmesi mümkün değildir.

Köy Yerleşik Alanındaki Yapılar İçin Geçici 11'e İhtiyaç Var mı?

Her durumda değil. 3194 sayılı Kanun m.27 ve ilgili plansız alan mevzuatı kapsamında bazı köy yerleşik alanı ve civarındaki yapılarda elektrik bağlantısı için yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin aranmadığı durumlar vardır. Bu nedenle köy yapılarında önce özel kırsal yapı hükümleri değerlendirilmelidir.

Abonelik Verilmesi Yıkım Kararını Durdurur mu?

Hayır. Geçici elektrik veya su aboneliği, yapının imar mevzuatına aykırılığına ilişkin başka işlemlerden bağımsızdır. Yapı hakkında mühürleme, yapı tatil tutanağı, imar para cezası veya yıkım kararı bulunması mümkündür.

Yıkım ve mühürleme süreçleri için Yıkım Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? ve Yapı Tatil Tutanağı Nedir? rehberlerimize bakabilirsiniz.

Ruhsatsız Yapıya Elektrik Bağlanması Ceza Sorumluluğunu Ortadan Kaldırır mı?

Hayır. TCK m.184 bakımından ruhsatsız veya ruhsata aykırı bina yapılması ayrı bir ceza hukuku konusudur. Elektrik veya su aboneliğinin bulunması, yapıyı imar planına ve ruhsatına uygun hâle getirmez.

TCK m.184 hakkında ayrıntılı bilgi için İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu Nedir? yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

31 Aralık 2021'den önce yapılmış kaçak eve elektrik bağlanabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Bu yapılarda yapı ruhsatı alınmış olma şartı aranmaz; ancak kanundaki altyapı ve fenni şartların da sağlanması gerekir.

1 Temmuz 2022'den sonra yapılmış kaçak yapı bu haktan yararlanabilir mi?

Hayır. Geçici m.11, 1 Temmuz 2022 tarihine kadar olan yapıları esas almaktadır.

Geçici abonelik iskân yerine geçer mi?

Hayır.

Belediye elektriği kestirebilir mi?

Evet. Kanun, belediyenin dağıtım şirketinden kesme talebinde bulunması hâlinde geçici aboneliğin iptal edilebileceğini düzenlemektedir.

Geçici 11 doğalgaz aboneliği veriyor mu?

Hayır. Sağlanan geçici bağlantı su ve/veya elektrik içindir.

Sonuç

3194 sayılı İmar Kanunu Geçici m.11, belirli eski yapılara yönelik önemli bir geçici abonelik imkânıdır. Özellikle 31 Aralık 2021’den önce yapılmış ruhsatsız yapılar bakımından yapı ruhsatı şartının aranmaması uygulamada önemli sonuç doğurmaktadır.

Ancak bu düzenleme bir imar affı değildir. Geçici su veya elektrik aboneliği yapıyı ruhsatlı hâle getirmez, iskân sağlamaz, yıkım ve imar para cezasını ortadan kaldırmaz ve kazanılmış hak oluşturmaz.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Geçici abonelik hakkı yapının yapım tarihi, altyapı durumu, teknik koşulları ve ilgili idarenin kayıtlarına göre somut olay özelinde değerlendirilmelidir.