top of page
Emlakçı komisyonunu temsilen ev maketi, aracılık sözleşmesi, hesap makinesi ve yüzdelik hesaplamayı gösteren kapak.

Emlakçı Komisyonu Ne Kadar? Alıcı mı Satıcı mı Öder? | 2026

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
20 Eyl
5 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 3 Kas

Emlakçı komisyonunda üç ayrı soru vardır: İşlem için en fazla ne kadar ücret alınabilir, bu ücret kimler arasında paylaşılır ve emlakçı hangi hizmeti tamamladığında ücrete hak kazanır? Bir sözleşmede yüzde yazması tek başına bütün bu soruları cevaplamaz. Yazılı anlaşmanın içeriği, aracılık faaliyeti, satış veya kiralama işleminin gerçekleşmesi ve tüketiciyi koruyan hükümler birlikte incelenmelidir.

Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te satışa aracılık için KDV hariç toplam yüzde dört, kiralamaya aracılık için ise KDV hariç bir aylık kira bedeli üst sınırı bulunur. Bunlar mutlaka alınacak sabit tarifeler değildir. Daha düşük ücret kararlaştırılabilir; taraflardan her birine ayrı ayrı aynı üst sınır uygulanarak toplam tutar katlanamaz.

Satışta yüzde dört sınırı nasıl hesaplanır?

Yönetmeliğin 20. maddesinin birinci fıkrası, alım satıma aracılık hizmeti bedelini, aracılık sözleşmesindeki satış bedelinin KDV hariç yüzde dördüyle sınırlar. Örneğin sözleşmedeki satış bedeli 5.000.000 TL ise toplam hizmet bedeli üst sınırı 200.000 TL’dir. KDV, uygulanacak vergi hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Bu örnekte alıcıdan 200.000 TL, satıcıdan ayrıca 200.000 TL alınabileceği sonucu çıkmaz.

Sözleşmede toplam komisyon yüzde iki olarak kararlaştırılmışsa, sırf Yönetmelik yüzde dörde izin veriyor diye ücret tek taraflı artırılamaz. Kararlaştırılmış ücret ile mevzuattaki tavan birbirinden farklıdır. Satış bedeli, ücret oranı, KDV’nin dâhil olup olmadığı ve paylaşımın açıkça yazılması sonradan doğacak uyuşmazlıkları azaltır.

Komisyonu alıcı mı, satıcı mı öder?

Yönetmelik m.20/5’e göre hizmet bedeli, alım satıma veya kiralamaya aracılık sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadıkça taraflar arasında eşit paylaşılır. Yukarıdaki 200.000 TL’lik toplam ücret örneğinde, farklı bir düzenleme yoksa KDV hariç 100.000 TL alıcıya, 100.000 TL satıcıya düşer. Yazılı sözleşmede ücretin tamamının taraflardan biri tarafından karşılanması da kararlaştırılabilir; toplam üst sınır yine korunur.

“Piyasada her zaman alıcı öder” veya “ilanı satıcı verdi, ücret yalnız ona aittir” şeklindeki varsayımlar yeterli değildir. Her tarafın kiminle hangi sözleşmeyi imzaladığı incelenmelidir. Bir kişinin taraf olmadığı sözleşmedeki borç, sırf taşınmazı satın aldığı için kendisine otomatik olarak yüklenemez.

m.20/6, alıcı ve satıcıyla ayrı yetkilendirme sözleşmeleri yapılmış olsa bile tek hizmet bedeli alınmasını öngörür. Birden fazla emlak işletmesinin ortak çalışması hâlinde de ücretin işletmeler arasındaki paylaşımı ayrıca düzenlenir. Ortak çalışma, müşteriden mevzuattaki toplam sınırın üzerinde ücret alınmasına dayanak oluşturmaz.

Kiralama komisyonu ve depozito aynı şey mi?

Hayır. Yönetmelik m.20/2 uyarınca kiralamaya aracılık bedeli, aracılık sözleşmesindeki bir aylık kira tutarını KDV hariç aşamaz. Aylık kira 30.000 TL ise toplam komisyon tavanı 30.000 TL’dir. Aksi kararlaştırılmamışsa kiracı ile kiralayanın payı ayrı ayrı 15.000 TL olur; sözleşmeyle farklı paylaşım yapılabilir.

Depozito ise kiralananın güvence bedelidir; aracılık ücretinden farklı amaç taşır. “Bir kira depozito, bir kira komisyon” denilmesi, komisyonun kimin borcu olduğunu veya emlakçının ücrete hak kazandığını kendiliğinden ispatlamaz. Ödeme belgesinde paranın kira, güvence, kapora veya hizmet bedeli olarak mı alındığı açık olmalıdır.

Yazılı sözleşme neden belirleyicidir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.520’nin son fıkrası açıktır: “Taşınmazlar konusundaki simsarlık sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça geçerli olmaz.” Bu nedenle sözlü görüşmeler, ilanı görmüş olmak veya emlakçının telefonunu aramak, tek başına geçerli bir taşınmaz simsarlığı sözleşmesinin yerini tutmaz.

Belgenin başlığı kadar içeriği de önemlidir. “Yer gösterme formu” adıyla imzalatılan belgede ücret taahhüdü, taşınmaz bilgisi ve tarafların borçları düzenlenmişse belge ayrıca simsarlık sözleşmesi niteliği taşıyabilir. İmza atılmadan önce tüm sayfalar, arka yüz, ekler ve sonradan doldurulacak boşluklar kontrol edilmeli; imzalı nüsha alınmalıdır.

Yönetmelik m.15, hizmetin yazılı yetkilendirme sözleşmesine dayanmasını; m.19 ise gösterme belgesi düzenlenmesini öngörür. İşletmenin yetki belgesi ve sözleşmenin tarafı doğrulanmalıdır. Bu belgelerin her biri aynı hukuki işlevi görmez; ilan verme yetkisi ile belirli kişiden komisyon talep edebilme koşulları ayrı değerlendirilir.

Emlakçı ne zaman ücrete hak kazanır?

TBK m.521’e göre simsar, kural olarak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Sözleşme geciktirici koşula bağlanmışsa ücretin doğması için koşulun gerçekleşmesi beklenir. Yönetmelik m.20/4 de yetkilendirme sözleşmesine konu hizmetin verilmesini esas alır. Dolayısıyla yalnız ilan açılması, telefon görüşmesi veya sonuçlanmamış pazarlık, her durumda tam komisyon doğurmaz.

Satış, kira, satış vaadi, ayrı danışmanlık hizmeti ve cayma koşulu aynı işlem değildir. Özellikle taşınmaz satışının geçerlilik şekli ile aracılık sözleşmesinin yazılı şekli birbirinden ayrılmalıdır. İmzalanan ön belgenin satışın kendisi olduğu varsayılarak ödeme yapılmamalı; hangi hizmetin ve hangi sonucun ücret karşılığı üstlenildiği belirlenmelidir.

TBK m.521’in giderlere ilişkin hükmü, giderlerin ödenmesinin kararlaştırıldığı durumları ayrıca düzenler. Bununla birlikte, özel Yönetmelik hükümlerindeki yasaklar ve ücret sınırları “masraf”, “danışmanlık” veya “dosya bedeli” adı altında aşılamaz. Aynı aracılık işiyle birlikte verilen ilgili hizmetler bakımından m.20/3’teki tek hizmet bedeli kuralı da dikkate alınır.

Sadece ev gösterildiğinde ücret istenebilir mi?

Yönetmelik m.19/4 şöyledir: “Taşınmazı gösterme hizmeti karşılığında herhangi bir bedel talep edilemez.” Bu nedenle sırf evi gezmek için ayrı gösterme ücreti istenmesiyle, sonradan gerçekleşen satış nedeniyle doğabilecek aracılık ücreti birbirine karıştırılmamalıdır. Eski düzenlemelerdeki ifadelerin güncel kurala aynen aktarılması hatalı sonuç verebilir.

Buna karşılık gösterilen evi daha sonra emlakçıyı devre dışı bırakarak satın almak, her zaman ücret borcunu ortadan kaldırmaz. Yönetmelik m.20/8, yetkilendirme sözleşmesi süresi içinde, gösterme belgesini düzenleyen işletme bertaraf edilerek doğrudan iş sahibinden satın alma veya kiralama durumunu ayrıca düzenler. Geçerli sözleşme, belge ve somut faaliyet bu değerlendirmede belirleyicidir.

Yargıtay’ın yer gösterme belgesine ilişkin kararı ne diyor?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11.10.2022, E.2021/243, K.2022/1283: Alıcı, “Satılık Emlak Görme Zaptı” başlıklı belgeyi imzaladıktan iki gün sonra gösterilen taşınmazı satın almıştır. Belgede normal hizmet bedelinin yanında, emlakçıya bildirmeden satın alma hâlinde uygulanacak ayrıca bir taahhüt bulunmaktadır. Alıcı, başka emlakçıya ücret ödediğini savunmuştur.

Kurul, sırf yer göstermenin sonuçlanmayan aracılık için otomatik ücret doğurmadığını açıklamış; ancak somut sözleşmedeki devre dışı bırakmaya ilişkin taahhüdün değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Bu nedenle davanın reddine ilişkin direnme kararı bozulmuştur. Karar, her gösterme formunun her koşulda tam komisyon doğuracağı şeklinde okunamaz. İşlemin tarihi, sözleşme içeriği, emredici mevzuat ve varsa tüketici hükümleri ayrıca incelenmelidir. Karardaki eski sözleşme oranları, bugünkü bütün işlemlere uygulanacak yeni bir tarife değildir.

Fazla veya haksız ücret nasıl değerlendirilir?

Önce talebin nedeni belirlenir: Hiç kurulmamış ya da geçersiz sözleşme, tamamlanmamış hizmet, yanlış paylaşım, toplam ücret sınırının aşılması veya geçersiz ceza koşulu farklı itirazlardır. TBK m.523, simsarın üstlendiği borca aykırı biçimde karşı tarafın menfaatine hareket etmesi veya dürüstlük kurallarına aykırı ücret sözü alması durumunda ücret ve gider haklarını kaybetmesini düzenler.

TBK m.525, aşırı kararlaştırılan ücretin borçlunun istemi üzerine hâkim tarafından hakkaniyete uygun indirilmesini öngörür; tarafların ticari sıfatı ve uygulanacak özel hükümler ayrıca önem taşır. Tüketici işleminde 6502 sayılı Kanun m.5’teki haksız şart denetimi de gündeme gelebilir. Önceden hazırlanmış her hüküm sırf imzalandığı için denetim dışında kalmaz.

Başvuru için hangi belgeler gerekir?

  • Yetkilendirme, aracılık ve yer gösterme belgelerinin bütün sayfaları ile ekleri.

  • Tapu işlemi veya kira sözleşmesi, işlem tarihi ve gerçek hizmet akışını gösteren yazışmalar.

  • Fatura, banka dekontu, makbuz ve ödemenin hangi amaçla alındığını gösteren kayıtlar.

  • İlan, fiyat değişikliği, teklif ve diğer işletmelerle yapılan sözleşmeler.

  • Talep edilen toplam ücret, KDV ve taraflara düşen payın ayrı gösterildiği hesap.

Ticari veya mesleki amaç dışında hareket eden kişinin emlak işletmesinden hizmet aldığı uyuşmazlık tüketici işlemi niteliği taşıyabilir. Bu durumda başvuru tarihindeki parasal sınıra göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir. Mahkemede açılacak tüketici davalarında 6502 sayılı Kanun m.73/A kapsamındaki arabuluculuk ve istisnaları ayrıca kontrol edilir. Ticaret İl Müdürlüğüne yapılan idari şikâyet, kişisel para iadesi talebini kendiliğinden sonuçlandırmaz.

Dayanaklar: TBK m.520–523 ve 525; Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik m.15, 19 ve 20; 6502 sayılı Kanun m.5, 68, 73 ve 73/A; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11.10.2022, E.2021/243, K.2022/1283. Ücret örnekleri KDV hariç olup sözleşmedeki daha düşük ücretleri ortadan kaldırmaz.

İlgili rehberler

© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page