top of page

AYM Aynur Ceylan Kararı: Davaya Katılım ve Etkili Giderim

Yazarın fotoğrafı: Üzeyir AHISKALI
Üzeyir AHISKALI
9 Eyl
5 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 4 Kas

Bir taşınmazın ortaklığının giderilmesi davasında paydaşın veya mirasçılarının yargılamadan haberdar edilmemesi, yalnız bir adres yanlışlığı değildir. Kişi satış biçimi, taşınmazın değeri ve kendisine düşen pay hakkında açıklama yapma imkânını kaybedebilir. Sonradan mahkemeye ulaşabilmesi de bu kaybın her durumda giderildiği anlamına gelmez.

Aynur Ceylan ve diğerleri kararı, davaya katılımın kâğıt üzerinde sağlanması ile ihlalin sonuçlarını giderebilecek etkili bir yol sunulması arasındaki farkı gösterir.

Aynur Ceylan kararının künyesi ve olayın özeti

AYM Genel Kurulu, Aynur Ceylan ve diğerleri, B. No: 2020/36883, 16 Aralık 2025; Resmî Gazete: 22 Mayıs 2026, sayı 33261. Kararın verildiği tarih ile yayımlandığı tarih farklıdır. Miras bırakan 1985’te vefat etmiş olmasına rağmen 1998’de açılan ortaklığın giderilmesi davası, kendisi hayattaymış gibi yürütülmüş; taşınmaz 2000’de satılmıştır.

Mirasçıların sonradan başvurduğu kanun yolu sonucunda taraf teşkili eksikliği nedeniyle bozma kararı verilmiştir. Ancak sonraki süreçte mirasçıların davaya alınması, satışın ve mülkiyet kaybının sonuçlarını inceleyen etkili bir giderime dönüşmemiştir. AYM, mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar vermiştir.

Giderim bakımından çoğunluk, yeniden yargılamada hukuki yarar bulunmadığını değerlendirerek başvuruculara toplam net 1.213.273 TL maddi tazminat ödenmesine hükmetmiştir; bu tutar her başvurucuya ayrı ayrı verilen miktar değildir. Giderim yöntemi yönünden karşıoylar vardır. Karar, benzer bütün dosyalarda aynı miktarda tazminat veya mutlaka taşınmazın geri verilmesini öngörmez.

Davadan haberdar olma hakkı hangi güvenceleri içerir?

HMK m.27 hukuki dinlenilme hakkını; yargılama hakkında bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı ile mahkemenin bu açıklamaları dikkate alıp kararını gerekçelendirmesi üzerinden düzenler. Dava dilekçesinden ve önemli işlemlerden zamanında haberdar olmak, bu hakların kullanılmasının başlangıç noktasıdır.

Bir kişinin adı sonradan dosyaya eklenmiş olsa bile önceki işlemler hakkındaki itirazı incelenmiyor ve kaybını giderecek yol bulunmuyorsa şeklen katılım sağlanması tek başına yeterli olmayabilir. Bununla birlikte davaya geç katılan herkesin otomatik olarak hak ihlaline uğradığı da söylenemez. Kişinin hangi imkânı kaybettiği ve mevcut yolların bu kaybı gidermeye elverişli olup olmadığı gösterilmelidir.

Dava açılmadan önce ölen kişi ile dava sırasında ölüm farklıdır

TMK m.28 uyarınca kişilik ölümle sona erer. HMK m.50 taraf ehliyetini medeni haklardan yararlanma ehliyetiyle ilişkilendirir. Bu nedenle dava açılmadan önce ölmüş kişi, sırf tapu kaydında adı bulunduğu için hayattaki bir davalı gibi ele alınamaz. Miras ilişkisi ve doğru tarafların belirlenmesi gerekir.

TMK m.599 mirasçıların mirası ölümle bir bütün olarak, kanunda belirtilen koşullarla kazandığını düzenler. Ancak kimlerin mirasçı olduğu, payları ve mirasın reddi gibi dosyayı etkileyebilecek durumlar belgelerle ortaya konulmalıdır. Veraset belgesi, nüfus kayıtları ve tapu kayıtları bu incelemede birlikte değerlendirilir.

HMK m.55 ise taraflardan birinin yargılama sırasında ölmesiyle ilgili erteleme ve gerekli hâllerde temsil düzenini ele alır. Dava başlamadan önce gerçekleşmiş ölüm ile sürmekte olan yargılama sırasında ölüm aynı usul sorunu değildir. Bir dosyada uygulanacak işlem belirlenirken ölüm ve dava tarihleri mutlaka karşılaştırılmalıdır.

Ortaklığın giderilmesinde satışa herkesin onayı gerekir mi?

TMK m.698, hukuki işlem veya sürekli amaca özgüleme gibi ortaklığın sürdürülmesini gerektiren sınırlamalar saklı kalmak üzere paylaşmayı isteme hakkını düzenler; uygun olmayan zamanda paylaşma talep edilemez. Bir paydaşın itirazı, her durumda ortaklığı sonsuza kadar sürdürme hakkı vermez.

TMK m.699 aynen bölüşme veya satış bedelinin paylaşılması seçeneklerini düzenler. Bölünme mümkün değilse ya da önemli değer kaybı doğuracaksa açık artırmayla satış gündeme gelebilir. Satışın yalnız paydaşlar arasında yapılması ise bütün paydaşların rızasına bağlıdır. Bu özel koşul, her açık artırma için bütün paydaşların onayı gerektiği şeklinde anlaşılmamalıdır.

HMK m.322/2 paylaşma ve ortaklığın giderilmesi için satış gereken hâllerde hâkimin satış memuru görevlendirmesini ve satışın İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre yapılmasını öngörür. Bu yüzden dava dosyası ile satış dosyası ayrı ayrı incelenmelidir; birine ilişkin belge diğerindeki eksikliği her zaman açıklamaz.

Usulsüz tebligatı öğrenmek bütün eksiklikleri giderir mi?

7201 sayılı Tebligat Kanunu m.32, usule aykırı tebliğde muhatabın tebliği öğrenmesi ve bildirdiği öğrenme tarihinin esas alınmasıyla ilgili düzenleme içerir. Fakat bu hüküm, dava açılmadan önce ölmüş kişinin geçerli taraf hâline gelmesini sağlayan genel bir kural değildir.

Yanlış adrese gönderilmiş bir tebligat ile taraf olması gereken mirasçıların hiç belirlenmediği yargılama birbirinden ayrılmalıdır. Öğrenmenin hangi işlem için gerçekleştiği, öğrenme tarihi ve bu tarihten sonra kullanılabilecek yol dosyaya göre değerlendirilir. Eski bir kararın tesadüfen öğrenilmesi üzerine beklemek yerine karar ve tebliğ kayıtları birlikte temin edilmelidir.

Mirasçı hangi belgeleri kontrol etmelidir?

İlk amaç, “haberim yoktu” iddiasını dosyadaki tarihler ve işlemlerle ilişkilendirmektir. Aşağıdaki belgeler, hem kaybın hem kullanılabilecek başvuru yolunun anlaşılmasına yardım eder:

  • Miras bırakanın ölüm kaydı, mirasçılık belgesi ve miras paylarını gösteren belgeler.

  • Dava dilekçesi, taraf listesi, duruşma tutanakları ve gerekçeli karar.

  • Tebligat mazbataları, kime ve hangi adrese tebliğ yapıldığını gösteren kayıtlar.

  • Tapu kaydı ve ilgili taşınmazın eski ve yeni ada-parsel bilgileri.

  • Satış dosyası, kıymet takdiri, ilanlar, ihale ve bedel paylaşım belgeleri.

  • Satış bedelinin nerede tutulduğu, kime ödendiği ve kişinin paraya ne zaman erişebildiğiyle ilgili kayıtlar.

  • Kararın fiilen öğrenildiği tarihi destekleyen evrak ve bu tarihten sonra yapılan başvurular.

Bir belgenin eksikliği tek başına bütün davanın geçersiz olduğunu göstermez. Eksik belgenin hangi hakka ve hangi işleme etkisi olduğu açıklanmalıdır. Özellikle “satış bedeli ödendi” ifadesi ile kişinin parayı gerçekten aldığı veya erişebildiği tarihin aynı olup olmadığı araştırılmalıdır.

Kanun yolu, ihalenin feshi ve tazminat neden ayrı değerlendirilir?

Ortaklığın giderilmesi kararına karşı başvuru, satış işlemine ilişkin şikâyet veya ihalenin feshi ve uğranılan zarara ilişkin tazminat istemi aynı talep değildir. Başvurunun konusu, süresi, yetkili mercii ve ileri sürülebilecek nedenleri farklı olabilir. Bu nedenle bütün sorunlar için tek bir dilekçe veya tek bir süre önerilemez.

Aynur Ceylan dosyasındaki eski satış ve sonradan öğrenme süreci, herkese yıllar sonra sınırsız başvuru hakkı tanındığı anlamına gelmez. Olağan başvuru yolları ve süreleri önce belirlenmelidir. AYM başvurusunda da 6216 sayılı Kanun m.45 ve m.47 kapsamındaki tüketme koşulu ve kural olarak otuz günlük süre gözetilir.

AYM her ihlalde yeniden yargılama mı kararı verir?

6216 sayılı Kanun m.50, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yönelik giderimi düzenler. İhlal mahkeme kararından kaynaklanıyorsa yeniden yargılama gündeme gelir; bunun hukuki yarar sağlamadığı durumlarda tazminat veya genel mahkemelerde dava yolu değerlendirilebilir. Uygun giderim, ihlalin niteliğine göre belirlenir.

Bu yüzden yalnız ihlal kararı istenmesiyle yetinmek yerine devam eden sonucun ne olduğu açıklanmalıdır: taşınmaz üzerindeki hakkın kaybı, satış bedeline erişememe, paranın geç ödenmesi veya başka bir zarar aynı hesaplamayı gerektirmez. Zarar iddiası, pay oranı ve ödeme kayıtları gibi somut belgelerle desteklenmelidir.

Sık sorulan sorular

Tapuda ölen kişinin adı varsa dava ona karşı sürdürülebilir mi?

Tapu kaydındaki isim kişinin hayatta olduğunu göstermez. Ölüm ve mirasçılık durumu üzerinden doğru taraflar ve temsil ilişkisi belirlenmelidir.

Satış bedelini almak bütün itirazlardan vazgeçmek midir?

Bu sonuç kendiliğinden çıkarılamaz. Ödemenin koşulları, varsa beyan veya anlaşma ve ileri sürülen talebin konusu incelenmelidir. Her belgenin hukuki etkisi aynı değildir.

AYM’nin verdiği tazminat benim zararımı da gösterir mi?

Hayır. Karardaki tutar o başvurucuların payları ve somut olayla ilgilidir. Başka bir dosyada zarar, deliller ve uygun giderim ayrıca belirlenir.

Mevzuat ve karar dayanakları

Anayasa m.35 ve 40; HMK m.27, 50, 55 ve 322; TMK m.28, 599, 698 ve 699; 7201 sayılı Kanun m.32; 6216 sayılı Kanun m.45, 47 ve 50. Karar: AYM Genel Kurulu, Aynur Ceylan ve diğerleri, B. No: 2020/36883, 16.12.2025, özellikle §§34–44. Karar özeti resmî tam metin temelinde hazırlanmıştır.

İlgili rehberler

© 2026 Av. Üzeyir Ahıskalı

  • LinkedIn
bottom of page